Παρασκευή, 30 Σεπτεμβρίου 2011

Χρ. Γιανναράς:Διάλογος για την κρίση

H εφημερίδα Καθημερινή διοργάνωσε στις αρχές Ιουνίου συζήτηση μεταξύ αρθρογράφων και συνδρομητών της, στο Κέντρο Πολιτισμού «Ελληνικός Κόσμος», στην Αθήνα με τρία καίρια ερωτήματα: «Τι πήγε στραβά; Πώς φτάσαμε στη σημερινή κρίση; Ποιες είναι οι προϋποθέσεις για να την ξεπεράσουμε;».

Δείτε και ακούστε τις εισηγήσεις και τον διάλογο με το κοινό του Χρήστου Γιανναρά.
Ρόλο συντονιστή είχε ο διευθυντής της εφημερίδας Αλέξης Παπαχελάς।



Μήπως κάποιοι ταγοί τῆς Ὀρθοδοξίας συγκαταλέγονται στούς θιασῶτες τῆς θεωρίας ὅτι ὅλες οἱ θρησκεῖες κατέχουν ἕνα τμῆμα τῆς ἀλήθειας;


Ο "Ορθόδοξος Παρατηρητής" επισημαίνει στον "Ορθόδοξο Τύπο" της 30ης/9/2011

ΟΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΣΤΙΚΕΣ κινήσεις βρίθουν ἀπό τούς σύγχρονους θρησκευτικούς ἡγέτες, χαράζοντας τόν δρόμο, μέσῳ τῆς “ἀγαπολογίας”, γιά τήν ἐπιβολή μίας Πανθρησκείας, ὅπου θά ἔχουν διαρραγεῖ τά στεγανά συλλήβδην τῶν θρησκειῶν, καθώς καί τῶν διαφόρων ὁμολογιῶν, πού τίς ἀπαρτίζουν

Ἀπό αὐτόν τόν χορό τῶν Οἰκουμενιστῶν δέν μποροῦσε νά ἀπουσιάζει ὁ μέγας αἱρεσιάρχης Πάπας, ὁ ὁποῖος κατά τήν ἐπίσκεψή του στή γενέτειρά του, τήν Γερμανία διατράνωσε τήν μεγάλη του ἐπιθυμία γιά συνεργασία Χριστιανῶν και Μουσουλμάνων, ὥστε νά οἰκοδομηθεῖ ἕνας καλύτερος κόσμος, ὅπως χαρακτηριστικά εἶπε, μετά τήν συνάντησή του μέ μουσουλμάνους ἡγέτες στό Βερολίνο... Ἐπίσης μεταξύ ἄλλων τόνισε: “Μποροῦμε νά προσφέρουμε σε πολλούς σημαντικούς τομεῖς τῆς κοινωνίας. Σκέφτομαι, γιά παράδειγμα, τήν προστασία τῆς οἰκογένειας βασισμένη στό γάμο, τόν σεβασμό στή ζωή σέ κάθε φάση τοῦ φυσικοῦ κύκλου ἤ τήν προώθηση τῆς κοινωνικῆς δικαιοσύνης. Ἐμεῖς οἱ πιστοί ἔχουμε μία ἰδιαίτερη συνεισφορά στή δημιουργία ἑνός καλύτερου κόσμου, ἀναγνωρίζοντας ταυτόχρονα ὅτι ἄν θέλουμε νά εἶναι ἀποτελεσματικές οἱ πράξεις μας πρέπει νά ἐξελιχθοῦμε μέσα ἀπό τόν διάλογο καί τόν ἀμοιβαῖο σεβασμό”.

Καί ἐρωτοῦμε τόν κ. Βενέδικτο: ἔχει διαβάσει τό Κοράνι ποτέ ὥστε νά δεῖ σέ τί ἀξίες βασίζεται; Νά δεῖ τή θέση τῆς γυναίκας καί πῶς ἐφαρμόζεται ἡ κοινωνική δικαιοσύνη στά ἀραβικά κράτη (λιθοβολισμοί,ἀκρωτηριασμοί γιά παραπτώματα πολιτῶν κ.ἄ). Πῶς θά δημιουργηθεῖ ὁ “καλύτερος κόσμος”, ὅταν ἡ Μουσουλμανική θρησκεία βασίζεται στήν βία και θεωρεῖται μέσο, ὥστε νά γευθεῖ ὁ πιστός μουσουλμάνος τόν “Παράδεισο”, τό νά σκοτώνει ἄπιστο;

Βέβαια τό μεγαλύτερο σφάλμα ἀποδίδεται στούς ταγούς τῆς Μίας, Ἁγίας, Καθολικῆς καί Ἀποστολικῆς Ἐκκλησίας, τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, οἱ ὁποῖοι συνδιαλέγονται καί κάνουν ἀνοίγματα ὄχι μόνο μέ τόν μέγα Οἰκουμενιστή Πάπα, ἀλλά καί μέ τούς Προτεστάντες, οἱ ὁποῖοι ἔχουν χάσει κάθε ἐπαφή με τήν ὀρθή ἑρμηνεία τῆς Ἁγίας Γραφῆς (ἀπάρνηση τῆς Ἱερᾶς Παράδοσης κ.λπ). Τελικά μήπως κάποιοι ταγοί τῆς Ὀρθοδοξίας συγκαταλέγονται στούς θιασῶτες τῆς θεωρίας ὅτι ὅλες οἱ θρησκεῖες κατέχουν ἕνα τμῆμα τῆς ἀλήθειας καί πρέπει νά ἑνωθοῦν, ὥστε νά ἑνωθοῦν μέ τή σειρά τους καί τά τμήματα τῆς ἀληθείας γιά νά ἀπαρτισθεῖ τό ὅλον, ὅπως πρεσβεύει ἡ παναίρεση τοῦ Οἰκουμενισμοῦ;


το βρήκαμε εδώ

Πέμπτη, 29 Σεπτεμβρίου 2011

Επιστολή...προς Έλληνες από μία ελληνίστρια

http://4.bp.blogspot.com/_ahw5m8lrDls/TAuMPWVBbXI/AAAAAAAAAVo/47xMPSrzKzo/s1600/hellas.jpg
Τι είναι για μένα η Ελλάδα και οι Ελληνες; Τι είναι αυτό, το τόσο ελκυστικό και γοητευτικό ώστε να αφιερώσω δεκαετίες από τη ζωή μου στη διδασκαλία της νεοελληνικής γλώσσας; Τι είναι αυτό που θέλω να μεταφέρω και στους φοιτητές μου; Ποια είναι αυτά τα γοητευτικά χαρακτηριστικά των Ελλήνων τα οποία ασκούν μαγική επίδραση και με έχουν σαγηνεύσει; Είναι η αγάπη για το συνάνθρωπο μας, για το διπλανό μας, που νιώθει ο Ελληνας και την εκφράζει με την ερώτηση "Τι κάνεις; Καλά είσαι;", που τη διατυπώνει σε κάθε του πρώτη συνάντηση.
Είναι η χαρά της ζωής. Είναι η αγάπη για τη ζωή που έχει μέσα του ο Ελληνας, και την εκφράζει στο απλό ερώτημα "πώς είσαι" με την απάντηση "μια χαρά, μια χαρούλα..." Είναι η ζωτικότητα που έχει αυτή η γλώσσα. Είναι η απέραντη αγάπη που νιώθει ο Ελληνας για την ελευθερία, τα ιδεώδη του, τη σκέψη του... που την περνάει μέσα στην έκφραση του, τη γλώσσα του.
Αυτά είναι μερικά που ως καθηγήτρια της Νεοελληνικής Γλώσσας θέλω να εμπνεύσω με τα κείμενα στα βιβλία μου, με το μάθημα μου. Να δείξω στους νέους να μπορούν πιο εύκολα να αντιμετωπίζουν τις δυσκολίες της ζωής... Θα ήθελα να σας ευχηθώ, φίλοι Ελληνες, δύναμη και κουράγιο, να είστε καλά, να ανοίγετε δρόμους, όπως άνοιξαν δρόμους για την ανθρωπότητα οι αρχαίοι προγονοί σας, να είναι πάντα υψηλοί οι στόχοι σας...».


Η κ. Στόινα Πορόμανσκα είναι φανατική ελληνίστρια και υπεύθυνη καθηγήτρια του Νεοελληνικού Τμήματος, με μάνατζμεντ, στο ιδιωτικό Νέο Βουλγάρικο Πανεπιστήμιο, επισκέπτρια καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο της πόλης Βελίκο Τίρνοβο, ενώ έχει αναλάβει και την ευθύνη της διδασκαλίας των Νεοελληνικών στο Πανεπιστήμιο της Φιλιππούπολης.Μια αδύνατη, αεικίνητη γυναίκα που εδώ και δέκα χρόνια, στον τομέα της έρευνας, εργάζεται πάνω σ' ένα μεγάλο «στοίχημα», να μπορέσει να καταγράψει την ελληνική διάλεκτο της Μαύρης Θάλασσας. Μια έρευνα δύσκολη, με πολλά ταξίδια στην περιοχή της παλαιάς Αγχιάλου, που έχει όπως λέει «να αντιμετωπίσει ένα μεγάλο εχθρό, το χρόνο, αφού οι γέροι φεύγουν... και μαζί τους χάνεται αυτή η ελληνική γλώσσα». Μια παράλληλη εργασία μαζί με ένα πλούσιο συγγραφικό έργο, πάνω στην ελληνική γλώσσα για Βουλγάρους που συνέχεια συμπληρώνει και εκσυγχρονίζει. Εργο που κατατάσσεται σε δυο επίπεδα, το ένα στα εγχειρίδια για αρχαρίους, που δίνουν βαρύτητα σε αυτό που ονομάζουμε διαπολιτισμική εκπαίδευση, και στα εγχειρίδια της Νεοελληνικής Γλώσσας για Προχωρημένους, με βάση μια σειρά από παράλληλα ελληνοβουλγαρικά κείμενα, δουλεμένα με τη συγκριτική μέθοδο. Ενα μεγάλο μορφωτικό συγγραφικό έργο που αποτελεί για τους Βούλγαρους «παράθυρο» για την ελληνική γλώσσα

το βρήκαμε εδώ

π. Νικόλαος Λουδοβίκος: "Να μην χάσουμε τα πάθη. Να τα μεταβάλουμε"

Αναδημοσίευση από το περιοδικό ΑΝΤΙ, 13.1.2007

Στις μέρες μας που φαίνεται να έχουμε χάσει τον μπούσουλα ακόμη και όσοι θα έπρεπε να είναι φως !! μια παλιά συνέντευξη που μοιάζει τόσο επίκαιρη..

Απόστολος Διαμαντής: Πώς εσείς, ένας απόφοιτος της ψυχολογίας, στραφήκατε στη θεολογία;

Νικόλαος Λουδοβίκος: Προέρχομαι από την ψυχολογία, σπούδασα ψυχολογία. Και στη συνέχεια, μέσω αγιορειτών, πέρασα στην ορθόδοξη θεολογία. Και διάβασα απευθείας τους Έλληνες πατέρες. Στο έργο μου στέκομαι κριτικά απέναντι στο σχήμα του υπαρξισμού, που έχει υιοθετηθεί από κάποιους Έλληνες θεολόγους, το οποίο έχει τη ρίζα του στον Αυγουστίνο (Augustinus) και στον Πλωτίνο. Ότι δηλαδή η ψυχή είναι ουράνια και το σώμα επίγειο. Και έτσι μιλάνε για τη φύση σαν κάτι από το οποίο πρέπει να εξέλθουμε. Αυτός ο διχασμός δεν υπάρχει στους Έλληνες πατέρες, για τους οποίους η ψυχή είναι «λεπτόσωμον πνεύμα».

ΑΔ:
Αυτά βεβαίως είναι δύσκολο κανείς να τα παρακολουθήσει, ένας απλός άνθρωπος...

ΝΛ: Δεν είναι καθόλου. Οι απλοί άνθρωποι τα βιώνουν εμπειρικά, από την συμμετοχή τους στην εκκλησιαστική ζωή. Γίνονται παράδοση. Το πρόβλημα είναι με τη σχηματική σκέψη των «μορφωμένων», δεξιών και αριστερών και κεντρώων. Τα κλισέ για την αριστερά είναι δυο τρεις κατηγοριούλες: μεσαίωνας = συμφορά, διαφωτισμός = ανάσταση, εκκλησία = Χριστόδουλος, δηλαδή τάφος ανεωγμένος. Οι δεξιοί ταυτίζουν, από την άλλη, όλη την ορθόδοξη παράδοση με οτιδήποτε πράττει η κρατούσα εκκλησία. Όμως την ορθή σχέση με όλα αυτά την έχει η μοναστική παράδοση και ο απλός λαός, ο οποίος «κράτησε το βήμα ενός χαμένου χορού», όπως είχε πει κάποτε και ο Διονύσης Σαββόπουλος.

ΑΔ: Τι ακριβώς είναι αυτό που γνωρίζει ο απλός λαός;

ΝΛ: Τα γνωρίζει από τον παππού και τη γιαγιά. Είναι μερικά απλοϊκά, αλλά ταυτόχρονα πολύ βαθιά πράγματα. Η γιαγιά μου στην Πορταριά, μια γυναίκα σχεδόν αγράμματη, που ίσα ίσα μπορούσε να διαβάσει, με κράταγε στα γόνατά της και μου έλεγε: «Κοίτα να δεις. Ο Θεός είναι η αγάπη. Σε κρατάει στην αγκαλιά του, όπως κάνω τώρα εγώ». Δεν είναι ο τιμωρός ο Θεός. Θέλει να σου κάνει όμορφη τη ζωή. Και όταν εγώ, νεαρός, είχα επαναστατήσει, και ο πατέρας μου φώναζε που γυρνούσα αργά, η γιαγιά μου ήταν μια ανοιχτή αγκαλιά. Αυτό, βέβαια, που έχουν οι απλοί άνθρωποι πρέπει να γίνει λόγος, στοχασμός, για να επηρεάσει τα πράγματα, να φτιάξει πολιτισμό.

ΑΔ: Αν δεν γίνει; Αν μείνει μόνον ως παράδοση;

ΝΛ: Τότε θα έχουμε αυτό το πρόβλημα που είχαμε στην Ελλάδα όταν φτιάξαμε το κράτος το 1830. Η κεφαλή ήτανε φερμένη από τη δύση. Υπήρξε μια απόσταση μεταξύ κράτους και γένους. Ήταν υπαρξιακή διαφορά, μεγάλη. Ο Κουμανούδης, ο Σαρίπολος, ο Ροΐδης δεν καταλάβαιναν καθόλου τι γινόταν στο λαό. Πάρτε τον Κωνσταντίνο Τσάτσο. Έχετε διαβάσει την «λογοδοσία μιας ζωής»; Εκεί λοιπόν θα δείτε ότι ο Τσάτσος μεγάλωσε με μία γκουβερνάντα Γαλλίδα, μία Γερμανίδα. Από μωρό. Δεν καταλάβαινε καθόλου πού ακριβώς βρισκόταν• ζούσε μεταξύ Τεργέστης, Παρισίων και Λονδίνου. Διοίκησε αυτόν τον τόπο που δεν καταλάβαινε καθόλου. Μόνον στο τέλος της ζωής του ο Σεφέρης τού έδειξε την Ελλάδα: κοίταξε εδώ, του είπε, κοίταξε εκεί. Και ο Τσάτσος έμεινε σαστισμένος. Αυτή η έκπληξη φαίνεται καθαρά στο βιβλίο του• τώρα, λίγο πριν το τέλος της ζωής του, άρχισε να καταλαβαίνει. Αλλά και πάλι πέθανε νεοκαντιανός.

AΔ: Ο Σεφέρης πώς κατάλαβε;

ΝΛ: Εδώ είναι άλλη ιστορία. Ο Ελύτης το ίδιο. Βουλιάζουν μέσα στη γη τους• σαν το σφουγγάρι• και έπαιρναν όλη την αίσθηση της Ελλάδας• και έλεγαν πράγματα σπουδαία, ακόμη και αν δεν καταλάβαιναν απολύτως με το μυαλό τους τι ακριβώς έλεγαν• αλλά τα έλεγαν. Έχω φίλους ευρωπαίους, ορθοδόξους, και μου λένε: διάβασε Ελύτη• τα πάντα είναι γεμάτα φως• αυτός είναι ο λόγος των όντων. Για μας τους Έλληνες, ο Θεός είναι τόσο υπερβατικός, που γίνεται ταυτόχρονα ενδοκόσμιος.

ΑΔ: Υπάρχει μια διαφορά ανάμεσα στην δύση και την ελληνορθόδοξη παράδοση πάνω στο ζήτημα της πτώσης, στο ζήτημα της φύσης του κακού;

ΝΛ: Ο Αυγουστίνος, για να πολεμήσει τον πελαγιανισμό, που έδινε μια σκανδαλώδη ελευθερία στον άνθρωπο -ο άνθρωπος περίπου κάνει ό,τι θέλει και είναι ο μοναδικά υπεύθυνος- είπε ότι τα πράγματα δεν είναι έτσι: ο άνθρωπος έχει υποστεί μία πτώση. Και η αμαύρωση αυτή, στον Αυγουστίνο, είναι πολύ σημαντική, είναι εντός της φύσεως του ανθρώπου: αυτή είναι μία θεμελιώδης διαφορά ανάμεσα στην ανατολή και τη δύση για τη φύση του κακού. Στον Μάξιμο όμως, στους Έλληνες πατέρες, βλέπουμε ότι η πτώση της φύσεως είναι ακατηγόρητη. Είναι η πτώση της προαιρέσεως που συμβαίνει. Δεν φταίει η φύση μας. Σαν πρόσωπα εκπίπτουμε. Η φύση μπαίνει στον δρόμο που την βάζουμε εμείς, προσωπικά.

ΑΔ: Επομένως και στο ζήτημα της ηθικής, η ελληνική ορθόδοξη παράδοση είναι πιο ανεκτική από την δυτική;

ΝΛ: Οι Έλληνες πατέρες δεν είναι ηθικιστές. Δεν μιλάνε ενάντια στο σεξ, για παράδειγμα. Η προαίρεσή μου ευθύνεται -δεν πρέπει να καταφρονούμε την φύση. Το μυαλό και το σώμα είναι του Θεού. Μην τα ακουμπάτε, λένε οι πατέρες μας, διότι υπάρχει η ελευθερία του προσώπου που επιλέγει το δρόμο. Αυτό ο Αυγουστίνος δεν το κατάλαβε. Σαν πρώην μανιχαίος δυιστής, νόμισε ότι ναι μεν το σώμα είναι πλάσμα του Θεού, πλην όμως ξέπεσε κι έχει κακή φύση κι επομένως υπάρχει γι' αυτό μια κληρονομική ενοχή, η οποία μεταβιβάζεται. Για τους Έλληνες όμως, το κακό είναι υπόθεση προαιρέσεως• υπόθεση της επιλογής του προσώπου, όχι της φύσεως. Γι' αυτό και ο Ρουσό (Rousseau )μιλάει για την καλή φύση του ανθρώπου και ο Ντε Σαντ (De Sade) για την κακή: από αντίδραση, κυρίως στην καλβινική ηθική. Στην δυτική παράδοση η φύση ενοχοποιείται: πάρτε για παράδειγμα το σεξ, το οποίο είναι βουτηγμένο στην ενοχή. Τα πάντα ενοχοποιούνται. Σ' εμάς όμως δεν τίθεται τέτοιο θέμα.
Βλέπετε τι αγώνα κάνει ο Γρηγόριος Παλαμάς για να μην χάσουμε κάτι από τις δυνάμεις της ψυχής και του σώματος: προσέξτε, λέει, όλα αυτά είναι Θεόπλαστα! Να μην τα χάσουμε τα πάθη. Να τα μεταβάλουμε, ναι. Διότι «ουδέν κακόν εν τη φύσει, ουδέν απόβλητον». Αγιάζονται όλα από την ευχαριστία. Ό,τι και να 'ναι.

ΑΔ: Ναι, αλλά οι παραεκκλησιαστικές οργανώσεις δίνουν άλλη εικόνα από την δική σας: κατηχητικά, ηθικολογία αφόρητη, αυστηρές εντολές προς τους πιστούς. Και καμία ανοχή προς το διαφορετικό.

ΝΛ: Σωστά. Αλλά αυτά δεν έχουν καμία σχέση με την ορθόδοξη παράδοση. Είναι δυτικές επιρροές, είναι απευθείας η λογική του 'Ανσελμου (Anselm) μέσα στην δική μας εκκλησία. Για παράδειγμα, το βιβλίο «μετάνοια» του αρχηγού της «Ζωής» Σεραφείμ Παπακώστα, είχε κυκλοφορήσει σε εκατοντάδες χιλιάδες αντίτυπα και ήταν μέσα σ' όλα τα ελληνικά σπίτια. Είναι 100% 'Ανσελμος: ο Θεός, που τιμωρεί το αμαρτωλό ανθρώπινο γένος και τον υιό του ακόμα, ο οποίος ενσαρκώνεται με σκοπό να τιμωρηθεί! Λοιπόν, διάβαζε η καημένη η γιαγιά μου αυτό το πράγμα και τα 'χανε. Γιατί ήταν μια γυναίκα που ήξερε μόνο την αγάπη και το καντηλάκι που άναβε, που έβλεπε τον Θεό σαν αγάπη. Και της είπα κάποτε να μην ασχολείται -«αυτά δεν είναι δικά μας», της είπα.

ΑΔ: Οι δυτικοί λοιπόν έχουν καθαρά δικανική, νομικίστικη προσέγγιση του θείου...

ΝΛ: Εντελώς. Λέει ο 'Ανσελμος: γιατί έγινε η ενσάρκωση; Για να τιμωρηθεί ο υιός του Θεού στη θέση του ανθρώπου. Λέει ο Γρηγόριος ο Θεολόγος: η ενσάρκωση έγινε «δια το αγιασθήναι τω ανθρωπίνω του Θεού, τον άνθρωπον». Ακριβώς το αντίθετο δηλαδή. Και συνεχίζει ο Θεολόγος: το μόνο που θέλει ο Θεός είναι να σταματήσει τη φθορά.
'Αντε τώρα να χτίσεις πάνω σ' αυτή τη θέση των Ελλήνων πατέρων νομικισμό! Δεν μπορείς με τίποτα. Γι' αυτό πολλοί Γάλλοι συμφοιτητές μου έλεγαν για μας τους Έλληνες, έκπληκτοι: «vous êtes anarchistes» (είστε αναρχικοί)!

ΑΔ:
Αλήθεια είναι. Εμείς έχουμε μόνον αυτεξούσιον...

ΝΛ: Έχουνε στη δύση τις ποινές• τα επιτίμια. Εδώ σε μας λες «σκότωσα!» και πας στον παπά σου• σε ρωτάει: «σκότωσες; ένα μήνα δεν θα φας κρέας και έλα μετά να τα πούμε»! Εμείς οι Έλληνες έχουμε βάλει στη θέση του δικανισμού την οικονομία: το να ζυγίζεις τα πράγματα ανάλογα με τις συνθήκες, όχι αυστηρά με τον νόμο, απρόσωπα. Αυτό η Αρβελέρ το λέει ωραία για το Βυζάντιο, πως στον δημόσιο και ιδιωτικό βίο του Βυζαντίου κυριαρχεί η οικονομία: βλέπεις στον άλλο την καρδιά του, την ταλαιπωρία του, την ψυχή του και του ανοίγεις τον δρόμο.

ΑΔ: Ναι, αλλά η ελληνική εκκλησία έχει κάνει αφορισμούς...

ΝΛ: Αυτά είναι περιθωριακά φαινόμενα. Ασήμαντα, σε μικρή κλίμακα. Ακόμη και αν έγιναν, δεν συμφωνούν με την παράδοσή μας. Αν δείτε στη Γαλλία, μόλις πριν λίγα χρόνια καταργήθηκε η λογοκρισία στην έκδοση θεολογικών βιβλίων. Σε μας δεν υπάρχει τέτοιο πράγμα.

ΑΔ: Η σημερινή ηγεσία της ελληνικής εκκλησίας δεν στρέφεται κάπως προς την οργανωσιακή μορφή; Επί Σεραφείμ έμοιαζε περισσότερο παραδοσιακή. Σήμερα μιλάει πολύ και παρεμβαίνει έντονα. Ακόμη και πολιτικά.

ΝΛ: Ο εθναρχικός ρόλος του αρχιεπισκόπου φαίνεται ακόμη και στην ενδυμασία του, που μετά τον 16ο αιώνα φέρει το εγκόλπιο και την μίτρα.

Είναι σύμβολα κοσμικής εξουσίας. Αυτοκρατορικής. Για εκείνα τα χρόνια της τουρκοκρατίας ήταν απαραίτητα: ήταν εθναρχικός ο ρόλος του δεσπότη. Σήμερα όμως όχι. Διότι έτσι προσβάλλεται κάπως η εσχατολογική φύση της εκκλησίας.

ΑΔ: Έχουν εκλείψει όμως οι ιστορικοί λόγοι στην Ελλάδα για τον εθναρχικό ρόλο της εκκλησίας;

ΝΛ: Με την έννοια εκείνη σαφώς και έχουν εκλείψει.

ΑΔ: Για σκεφτείτε λίγο τον Μακάριο... Ή τους δεσπότες στον μακεδονικό αγώνα...

ΝΛ: Αυτό γίνεται κατ' εξαίρεσιν. Δεν υπάρχει στο κανονικό δίκαιο της εκκλησίας κανένα απολύτως έρεισμα για αναγνώριση εθναρχικού ρόλου στην εκκλησία. 'Αλλο πράγμα είναι να έχει άποψη η εκκλησία για τα κοινωνικά ή τα πολιτικά ζητήματα. Αυτό είναι φυσικό. Διότι η πολιτική έχει και πνευματική διάσταση. Και αν η εκκλησία παρεμβαίνει για να μας το θυμίσει, αυτό είναι ευπρόσδεκτο, αρκεί να μην γίνεται κόμμα, παράταξη και κατεβαίνει στις εκλογές! Αν πρόκειται για εθναρχία στο πνευματικό επίπεδο, ναι. Αλλά όσοι λένε ότι δεν έχει κανένα δικαίωμα να μιλάει η εκκλησία για πολιτικά ζητήματα, μάλλον το λένε εκ του πονηρού.

ΑΔ: Έπρεπε να αντιδράσει η εκκλησία στο θέμα των ταυτοτήτων;

ΝΛ: Το πράγμα είναι κάπως περίπλοκο. Να θυμίσω την παράδοσή μας: το βυζαντινό κράτος ήταν κράτος υπαρξιακό. Δεν ήταν το θεσμικό δυτικό κράτος του μακροϊστορικού σκοπού. Το βυζαντινό κράτος ήταν ένα κράτος μικροϊστορικών σχέσεων• το δυτικό κράτος όμως είναι ένα κράτος εσωστρεφών ατόμων που ενώνονται για κάποιο σκοπό, ας πούμε τη δημοκρατία, την ευημερία, την κυριαρχία. Και αυτό έρχεται από τη θεολογία του Αυγουστίνου, όπου η ουσία και η βούληση του Θεού ταυτίζονται. Ο δυτικός Θεός πρέπει να αποδεικνύει συνέχεια ότι είναι Θεός, με την εκδήλωση της βούλησής του• είναι αναγκασμένος να φτιάξει αυτόν τον κόσμο, γιατί είναι παντοκράτορας. Να δείξει ότι κυριαρχεί. Από δω απορρέει το θεσμικό κράτος, διότι είμαστε συναγμένοι για έναν εξωτερικό σκοπό. Στους Έλληνες πατέρες όμως, διακρίνεται η ουσία από την βούληση του Θεού. Ο Θεός δεν έχει ανάγκη να αποδείξει τίποτα.

ΑΔ: Στην ελληνορθόδοξη παράδοση, στο Βυζάντιο, γιατί είμαστε συναγμένοι;

ΝΛ: Δεν ξέρουμε γιατί. Η κοινωνία είναι ο σκοπός. Υπάρχουν οι σκοποί των πολλών, οι οποίοι ενώνονται όταν το αποφασίσει η κοινότητα και όπου πάει. Δεν είναι εξωτερικός σκοπός. Αυτό είναι το υπαρξιακό βυζαντινό κράτος, όπου οι σχέσεις έχουν μεγαλύτερη σημασία από τον σκοπό. Και σε μας σήμερα ισχύει αυτό: όταν έρχεται ένας φίλος, τα αφήνουμε όλα και λέμε κάτσε να τα πούμε. Αυτό για ένα δυτικό είναι ακατανόητο. Θα σου πει δεν γίνεται. έχω δουλειά. Επομένως ο ορθόδοξος βάζει πάνω από τον νόμο τη σχέση κοινωνίας. Στη δύση έχουμε ενδοβολή του νόμου. Ο 'Αγγλος ή Γάλλος έχουν ενσωματώσει τον νόμο: αγωνιστείτε να πείσετε έναν 'Αγγλο να φοροδιαφύγει! Ποτέ δεν θα τα καταφέρετε!

ΑΔ: Και όλα αυτά πώς σχετίζονται με το θέμα των ταυτοτήτων;

ΝΛ: Σχετίζονται. Διότι όπως σας είπα, στη δική μας παράδοση προέχει όχι νόμος, αλλά η κοινότητα. Οι σχέσεις επομένως μπορεί, παρά τις αποφάσεις της πολιτείας, ο λαός να θέλει αναγράφεται το θρήσκευμα, διότι έτσι αναγνωρίζει μια κοινωνία σχέσεων. Δεν το βλέπει νομικά το θέμα. 'Αλλο τώρα αν οι αντιδράσεις της εκκλησίας μας ήταν υπερβολικές.

Εκεί να το συζητήσουμε. Ίσως να ήθελε άλλο χειρισμό το θέμα, από την πλευρά της εκκλησίας.


_________________________________________

Ο Πρωτοπρεσβύτερος Νικόλαος Λουδοβίκος γεννήθηκε στον Βόλο το 1959. Σπούδασε Ψυχολογία, Παιδαγωγική, Θεολογία και Φιλοσοφία στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη, το Παρίσι (Σορβόννη [Paris4] και Institut Catholique de Paris) και το Cambridge. Είναι διδάκτορας Θεολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (1990).
Εργάστηκε στο ερευνητικό κέντρο για τον Αρχέγονο Χριστιανισμό Tyndale House του Cambridge και δίδαξε ή έδωσε σεμινάρια στο Κέντρο Προχωρημένων Θεολογικών και Θρησκευτικών Σπουδών (C.A.R.T.S.) της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Cambridge, στο Πανεπιστήμιο του Durham, δίνοντας επίσης διαλέξεις και σε άλλα Πανεπιστήμια ή Ερευνητικά Κέντρα.
Σήμερα είναι Καθηγητής της Δογματικής και της Φιλοσοφίας στην Ανώτατη Εκκλησιαστική Ακαδημία Θεσσαλονίκης, επιστημονικός συνεργάτης - συγγραφέας στο Μεταπτυχιακό Θεολογικό Πρόγραμμα του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου και part-time λέκτορας στο Ορθόδοξο Ινστιτούτο του Πανεπιστημίου του Cambridge.

Τετάρτη, 28 Σεπτεμβρίου 2011

ΕΛΛΑΔΑ ΧΩΡΙΣ ΧΡΙΣΤΟ, ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ ΚΑΙ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ ΔΕΝ ΝΟΕΙΤΑΙ!

Ένα εκπληκτικό κείμενο από την Ιερά Μητρόπολη Βεροίας που αξίζει να διαβάσετε:

Ζώντας τοὺς τελευταίους μῆνες ὅλη αὐτὴν τὴν καταστροφολογία, τὴν ἀπίστευτη τάση ὅλων γιὰ ἰσοπέδωση, ἀπαισιοδοξία ἀναρωτιέμαι πῶς τελικὰ ἔχουμε φτάσει ἐδῶ ποὺ εἴμαστε. Πῶς ὁ σύγχρονος κόσμος, ὁ τόσο τεχνολογικὰ προηγμένος, ὁ τόσο «δημοκρατικός», ὁ τόσο μορφωμένος καὶ πολιτισμένος ἔφτασε σὲ αὐτὸ τὸ σημεῖο, νὰ προσπαθεῖ νὰ σωθεῖ ἀπὸ τὴν ἐπικείμενη οἰκονομικὴ καταστροφή, ποὺ συνεπάγεται πλεῖστα ὅσα κακὰ σὲ ὅλους τους τομεῖς τῆς ἀνθρώπινης ζωῆς.

Μόρφωση, φαρμακευτικὴ περίθαλψη, πολιτιστικὲς δραστηριότητες, κοινωνικὰ ἔργα, ἔργα γιὰ καλύτερη διαμονὴ στὶς μεγαλουπόλεις καὶ χωριὰ καὶ πόσα ἄλλα ἔχουν μείνει πίσω -ἂν δὲν ἔχουν καταργηθεῖ.
Πῶς φτάσαμε λοιπὸν σὲ τοῦτο τὸ σημεῖο, νὰ βλέπουμε μὲ τόσο πανικὸ τὴν ἀνθρώπινη ἀξιοπρέπεια νὰ πηγαίνει περίπατο καὶ ὅλοι νὰ προσπαθοῦμε νὰ ἐπιβιώσουμε χρησιμοποιώντας ἀκόμα καὶ ἀθέμιτα μέσα;

Φτάσαμε ἐδῶ γιατί βαδίσαμε χωρὶς Θεό! Φτάσαμε ἐδῶ διότι ὅλοι σχεδὸν αὐτοὶ ποὺ κυβερνοῦν, -αὐτοὺς ποὺ ἐμεῖς ψηφίσαμε ἀλλὰ καὶ οἱ γονεῖς μας καὶ οἱ παπποῦδες μας- δὲν ἔχουν Θεό.

Τοὺς δώσαμε ἐξουσία καὶ αὐτοὶ λήστεψαν τὴν νοημοσύνη μας. Τοὺς δώσαμε ψῆφο ἐμπιστοσύνης καὶ αὐτοὶ μας ἐκμεταλλεύτηκαν. Καὶ ὅμως ὅλοι αὐτοὶ οἱ μικροὶ καὶ μεγάλοι, ἀριστεροὶ καὶ δεξιοί, κεντρῶοι καὶ ἀνεξάρτητοι «σωτῆρες» τῆς χώρας μᾶς λουφάζουν αὐτὴν τὴν στιγμὴ μέσα στὸ καλὰ ἀσφαλισμένο καβούκι τους. Δηλώσεις συμπόνιας, δηλώσεις κατακρίσεως τῶν ἄλλων, δηλώσεις συμπαράστασης, ὅμως πουθενὰ πράξεις φιλαλληλίας, πράξεις μετανοίας.

Καὶ ὅλοι αὐτοὶ λοιπὸν ποὺ ἔχουν μάθει νὰ ζοῦν μὲ δόξες καὶ τιμές, μὲ οἰκονομικὴ εὐχέρεια, ποὺ ἔρχονται στοὺς Ἱεροὺς Ναοὺς μόνο στὰ πανηγύρια (ἔχει περισσότερο κόσμο- περισσότερους ψηφοφόρους) τολμοῦν νὰ κατηγοροῦν τὴν Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ γιὰ εὐθύνες τῆς οἰκονομικῆς αὐτῆς κρίσης, τολμοῦν ἀπὸ τὴν μία νὰ κορδώνονται δίπλα στοὺς ἀρχιερεῖς ἢ δίπλα σὲ θαυματουργὲς εἰκόνες τῆς Παναγίας μας καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλη νὰ κατηγοροῦν τοὺς ἀρχιερεῖς, κληρικούς, μοναχοὺς γιὰ τὸ κατάντημα ποὺ οἱ ἴδιοι αὐτοὶ δημιούργησαν.


Τί νὰ περιμένει ὅμως κάποιος ἀπὸ ἀνθρώπους ποὺ οὔτε τὸν «καλὸ χριστιανὸ» δὲν μποροῦν νὰ ὑποκριθοῦν. Ἂν καὶ τὸ ζητούμενο εἶναι ὄχι νὰ ὑποκριθοῦν δῆθεν τοὺς καλοὺς χριστιανοὺς ἀλλὰ νὰ εἶναι εἰλικρινεῖς μὲ τὸν ἑαυτό τους, μὲ τοὺς συνανθρώπους τους , μὲ τὸν Θεὸ ποὺ βλασφημοῦν μὲ τὰ καμώματά τους.

Μέσα λοιπὸν στὴν σύγχρονη Ἑλλάδα μας, ποὺ γέμισε δυστυχῶς σήμερα ἀπὸ νεοέλληνες δῆθεν μορφωμένους καὶ προοδευτικοὺς ποὺ θέλουν νὰ παραχαράξουν τὴν ἱστορία μας, νὰ ἀλλοιώσουν τὴν πίστη μας, νὰ μολύνουν μὲ ψέματα, ἀνακρίβειες καὶ αἱρετικὲς δοξασίες τὶς νέες γενιὲς τῶν Ἑλλήνων, χρησιμοποιώντας τὰ Μ.Μ.Ε., τὰ σχολεῖα μας, τὰ πανεπιστήμιά μας, καὶ κάθε τί ποὺ θὰ μποροῦσε νὰ ἐξυπηρετήσει τὰ συμφέροντά τους θέλουν ἀδελφοί μου νὰ ξεχάσουμε τὴν ἀγωνιστικότητα τῶν προγόνων μας, τὸ θάρρος καὶ τὸ φρόνημα τῶν μακαρίων ἐκείνων ἀνθρώπων ποὺ εἶχαν ἰδανικὰ καὶ ἀξίες.

Θέλουν νὰ ξεχάσουμε, νὰ λησμονήσουμε τὴν πίστη μας, νὰ ἀρνηθοῦμε τὴν πίστη ἐκείνων τῶν νεομαρτύρων ποὺ δὲν ἀρνήθηκαν καὶ σφαγιάστηκαν, τὴν Ὀρθόδοξη πίστη τῶν προγόνων μας, τῶν ἑλλήνων πατέρων τῆς Ἐκκλησίας μας, τοῦ Κοσμᾶ τοῦ Αἰτωλοῦ, τοῦ Γρηγορίου Παλαμᾶ, τοῦ Θεοφάνους τοῦ ἐν Ναούση, τοῦ Ἀντωνίου τοῦ Βεροιέως καὶ τόσων ἄλλων ποὺ τὰ ὀνόματά τους ἔμειναν μέσα στὴν Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ εἴτε σὰν ὁσίων, εἴτε σὰν μαρτύρων, εἴτε σὰν ἰσαποστόλων.


Ἄνθρωπος χωρὶς Θεὸ δὲν εἶναι ἄνθρωπος, ἀλλὰ ἕνα ἀνδρείκελο ποὺ ὁδηγεῖται ἀπὸ τὰ πάθη, τὶς ἀδυναμίες, καὶ τὴν ματαιοδοξία του στὴν ἀπώλεια τοῦ κατ’ εἰκόνα.
Εἶναι ὄντως λυπηρὸ νὰ ζοῦμε στὴν Ἑλλάδα ἔχοντας ἐκλέξει ἀντίχριστους. Εἶναι λυπηρὸ νὰ εἴμαστε οἱ περισσότεροι βαπτισμένοι χριστιανοὶ ἀλλά, νὰ μιλοῦμε σὰν ἀντίχριστοι, νὰ πράττουμε σὰν ἀντίχριστοι, νὰ ζοῦμε σὰν ἀντίχριστοι.

Μὴν σᾶς περάσει ὁ λογισμὸς ὅτι αὐτὸ τὸ κείμενο ὑπονομεύει πολιτικὰ πρόσωπα ἢ ὅτι κάνουμε πολιτική. Ὄχι! Ὅμως εἶναι γελοῖο ὅλοι αὐτοὶ οἱ δῆθεν «ὑπερασπιστὲς» τῆς δημοκρατίας νὰ θέλουν νὰ φράξουν τὸ στόμα τῆς Ἐκκλησίας, νὰ κάνουν τὴν Ἐκκλησία δικό τους ἐκλογικὸ κέντρο καὶ τοὺς πιστούς του Χριστοῦ δικούς τους ὀπαδούς.


Εἶναι ἀνόητο νὰ ὑποστηρίζουν ὅτι ἡ Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος δὲν ἔχει προσφέρει στὸ ἔθνος, εἶναι ἀνόητο καὶ δείχνει προχειρότητα σκέψης τὸ νὰ ὑποστηρίζουν Ἕλληνες ὅτι ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος ἔκλεψε καὶ κλέβει τὸ Δημόσιο. Μᾶλλον τὸ ἀντίθετο γίνεται ἐδῶ καὶ δεκαετίες.

Βεβαίως ἡ Ἐκκλησία δὲν ἔχει ἀνάγκη ἀπὸ τὴν δική μου ὑπεράσπιση, ἡ Ἐκκλησία εἶναι ὄχι ἕνα ἀνθρώπινο καθίδρυμα ποὺ λαβώνεται ἀπὸ τὶς ἀνθρώπινες ἀστοχίες ἀλλὰ εἶναι ὁ Χριστὸς παρατεινόμενος εἰς τοὺς αἰώνας καὶ γι’ αὐτὸ ὅσο τὴν κτυπᾶς τόσο πιὸ δυνατὴ γίνεται ὅσο τὴν διώκεις τόσο πιὸ σταθερὴ γίνεται, ὅσο λασπολογεῖς γι’ αὐτὴν τόσο πιὸ καθαρὴ τὴν κάνεις, διότι ὅπως εἶπε καὶ ὁ ἀπόστολος «ἡ γὰρ δύναμίς μου ἐν ἀσθενεία τελειοῦται».

Τὸ παράλογο τὴν σημερινὴ ἐποχὴ εἶναι ὅτι ὅλοι ἔχουν δικαιώματα ἐκτὸς ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία. Ὅλοι ἔχουν δικαιώματα ἐκτὸς ἀπὸ τὸν χριστιανό, αὐτὸς θὰ πρέπει νὰ κάνει τὴν προσευχὴ τοῦ μόνος του κάθε πρωὶ πρὶν πάει στὸ σχολεῖο καὶ ὄχι στὸ προαύλιο τοῦ σχολείου διότι φέρνει σὲ δύσκολη θέση τοὺς ἀλλόθρησκους. Ἐγὼ θὰ ἔλεγα ὅτι φέρνει σὲ δύσκολη θέση -αὐτὸ τὸ μικρὸ παιδάκι ποὺ κάνει τὸν σταυρό του μὲ παρρησία- πολλοὺς δασκάλους μας ποὺ εἶναι ἀδιάφοροι ἂν ὄχι ἀντίχριστοι καὶ πολέμιοι τῆς Ἐκκλησίας μας, διότι ἀπ’ ὅτι καταλαβαίνεται εἶναι τῆς μόδας νὰ εἶσαι ἐκτὸς Ἐκκλησίας, εἶναι δῆθεν προοδευτικὸς αὐτὸς ποὺ ἀρνεῖται τὴν Ἀλήθεια ποὺ βίωσαν οἱ πρόγονοί του, εἶναι τῆς μόδας νὰ βρίζεις καὶ νὰ κακολογεῖς τὸν κλῆρο τῆς χώρας μας, νὰ «σατιρίζεις» τὰ ἱερὰ καὶ τὰ ὅσια του τόπου μας, σὲ ἐκπομπές, σὲ θεατρικὲς παραστάσεις καὶ ὅλο αὐτὸ νὰ θεωρεῖται τέχνη, νὰ θεωρεῖται πολιτισμός, νὰ θεωρεῖται πρόοδος.

Ε, λοιπὸν αὐτὴ τὴν πρόοδο δὲν τὴν θέλω, αὐτὴ ἡ πρόοδος μᾶς γυρίζει πίσω, αὐτὴ ἡ ἀκόρεστη προβολὴ τῶν δικαιωμάτων θὰ μεταμορφώσει τὴν κοινωνία μας σὲ ζούγκλα μίας καὶ ἔχουν ἐκλείψει οἱ ὑποχρεώσεις καὶ ἡ ὑπευθυνότητα.


Ἡ Ὀρθόδοξη Ἑλλάδα αἱμορραγεῖ ἀπὸ τὰ ἴδια τῆς τὰ παιδιά, ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς ποὺ ἀντὶ νὰ τὴν φροντίζουν, γίνονται οἱ μαστροποί της.

Ἑλλάδα χωρὶς Ὀρθοδοξία δὲν νοεῖται. Ἑλλάδα χωρὶς ἐκκλησιὲς καὶ μοναστήρια δὲν νοεῖται.

Ἡ Ἑλλάδα καὶ ἡ Ὀρθοδοξία κάνουν τὸν Ἕλληνα καὶ ὄχι ἡ Εὐρώπη καὶ τὸ εὐρώ.


το βρήκαμε εδώ

Δευτέρα, 26 Σεπτεμβρίου 2011

Σταχυολογήματα από τις διδαχές του Αγίου Σιλουανού του Αθωνίτου



“Αν ένας λαός ή μία πολιτεία υποφέρουν, τότε πρέπει να μετανοήσουν οι πάντες κι ο Θεός θα τα εξομαλύνει όλα προς το καλό”.

Όποιος δεν αγαπά τους εχθρούς, σ’ αυτόν δεν έχει κατοικήσει ακόμη η χάρις του Θεού.

* Αφόρητη είναι η ζωή χωρίς αγάπη για τον Θεό. Σκότος και ανία για την ψυχή. Όταν όμως έλθει η αγάπη, τότε είναι αδύνατο να περιγραφεί η χαρά της ψυχής.

* Όποιος γνώρισε την αγάπη του Θεού, αυτός αγαπά όλον τον κόσμο και ποτέ δεν μεμψιμοιρεί, γιατί η πρόσκαιρη θλίψη για τον Θεό προκαλεί αιώνια χαρά.

* Ας ταπεινώσουμε τον εαυτό μας, και ο Κύριος θα δώσει να γνωρίσουμε την δύναμη της προσευχής του Ιησού.

* Ψυχή που αγαπά τον Κύριο δεν μπορεί να μην προσεύχεται, γιατί την έλκει προς Αυτόν η χάρη που εδοκίμασε στην προσευχή.

* Αν κανείς προσεύχεται στον Κύριο και σκέφτεται άλλα πράγματα, τότε ο Κύριος δεν εισακούει αυτού του είδους την προσευχή.

* Ή αδιάλειπτη προσευχή προέρχεται από την αγάπη και χάνεται εξ αιτίας της κατακρίσεως, της αργολογίας και της ακράτειας.

* Τέτοιος είναι ο παράδεισος του Κυρίου. Όλοι θα βρίσκονται μέσα στην αγάπη και από την κατά Χριστόν ταπείνωση όλοι θα χαίρονται να βλέπουν τους άλλους ανώτερούς τους. Η ταπείνωση του Χριστού κατοικεί στους μικρότερους κι αυτοί χαίρονται που είναι μικροί.

* Για να σωθείς είναι ανάγκη να ταπεινωθείς. Για τον υπερήφανο, και με τη βία να τον βάλεις στον παράδεισο, κι εκεί δεν θα βρει ανάπαυση, γιατί δεν θα είναι ικανοποιημένος και θα λέγει: «Γιατί δεν είμαι εγώ στην πρώτη θέση;»

* Η ψυχή του ταπεινού μοιάζει με πέλαγος. Ρίξε μια πέτρα στο πέλαγος. Θα ταράξει για λίγο την επιφάνεια και μετά καταδύεται αμέσως στα βάθη. Έτσι καταβυθίζονται στην καρδιά του ταπεινού οι θλίψεις, γιατί η δύναμη του Κυρίου είναι μαζί του.

* Ή υπερηφάνεια καίει σαν την φωτιά κάθε καλό, ενώ η κατά Χριστόν ταπείνωση είναι γλυκεία και δεν περιγράφεται. Κι αν το ήξεραν αυτό οι άνθρωποι, τότε όλη η οικουμένη θα σπούδαζε αυτήν την επιστήμη.

* Ψυχή αμαρτωλή, αιχμάλωτη στα πάθη, δεν μπορεί να έχει ειρήνη και χαρά εν Κυρίω, έστω κι αν έχει όλα τα πλούτη της γης, έστω κι αν βασιλεύει σ’ όλον τον κόσμο.

* Αν οι άρχοντες τηρούσαν τις εντολές του Κυρίου και ο λαός και οι υπήκοοι υπάκουαν με ταπείνωση, θα υπήρχε μεγάλη ειρήνη και αγαλλίαση πάνω στη γη. Εξαιτίας όμως της φιλαρχίας και της ανυπακοής των υπερήφανων υποφέρει όλη η οικουμένη.

* Το μέτρο της εγκράτειας πρέπει να είναι τέτοιο που να παραμένει η καρδιά στην προσευχή μετά το γεύμα.

* Να η πιο σύντομη και εύκολη οδός για την σωτηρία: Να είσαι υπάκουος εγκρατής, να μην κατακρίνεις και να φυλάγεις τον νου και την καρδιά σου απ’ τους κακούς λογισμούς.

* Το καλύτερο έργο είναι να παραδοθούμε στο θέλημα του Θεού και να βαστάζουμε τις θλίψεις με ελπίδα.

* Για να γνωρίσει κανείς τον Κύριο δεν χρειάζεται να είναι πλούσιος ή επιστήμονας,αλλά χρειάζεται να είναι εγκρατής, να έχει πνεύμα ταπεινό και ν’ αγαπά τον πλησίον.

* Ή απιστία προέρχεται από την υπερηφάνεια. Ο υπερήφανος ισχυρίζεται ότι θα γνωρίσει τα πάντα με τον νου του και την επιστήμη, αλλά η γνώσι του Θεού παραμένει ανέφικτη γι’ αυτόν, γιατί ο Θεός γνωρίζεται μόνον με αποκάλυψη του Αγίου Πνεύματος. Ο Κύριος αποκαλύπτεται στις ταπεινές ψυχές. Σ’ αυτές δείχνει ο Κύριος τα Έργα Του, που είναι ακατάληπτα για τον νου μας.

* Καλότυχη η ψυχή που αγαπά τον αδελφό της, γιατί ο αδελφός μας είναι η ζωή μας.

* Ή ψυχή δεν μπορεί να έχει ειρήνη, αν δεν προσεύχεται για τους εχθρούς.

* Μεγάλο πρόσωπο είναι ο Ιερέας, ο λειτουργός του αγίου Θυσιαστηρίου του Θεού. Όποιος τον προσβάλλει, προσβάλλει το Άγιο Πνεύμα που ζει σ’ αυτόν.

* Αν ο άνθρωπος δεν τα λέει όλα στον πνευματικό, τότε είναι ο δρόμος του στραβός και δεν οδηγεί στην σωτηρία.

* Είναι απαραίτητο να έχουμε υπακοή, ταπείνωση και αγάπη, αλλιώς όλες οι μεγάλες ασκήσεις και αγρυπνίες μας αποβαίνουν μάταιες.

* Ο Κύριος αγαπά την υπάκουη ψυχή και της δίνει την ειρήνη Του, και τότε όλα είναι καλά κι η ψυχή αισθάνεται αγάπη για όλους.

* Ο αληθινός υποτακτικός μισεί το θέλημα του κι αγαπά τον πνευματικό πατέρα και γι’ αυτό λαμβάνει την ελευθερία να προσεύχεται στον Θεό με καθαρό νου κι η ψυχή του θεωρεί τον Θεό χωρίς λογισμούς και αναπαύεται κοντά Του.

* Αν ένας λαός ή μία πολιτεία υποφέρουν, τότε πρέπει να μετανοήσουν οι πάντες κι ο Θεός θα τα εξομαλύνει όλα προς το καλό.

* Ο άγιος Απόστολος Ιωάννης ο Θεολόγος λέει πως οι εντολές του Θεού δεν είναι βαρείες, αλλά ελαφρές . Ναι, είναι ελαφρές, αλλά μόνον εξ αιτίας της αγάπης, χωρίς την αγάπη όμως όλα είναι δύσκολα.

το βρήκαμε εδώ

Παρασκευή, 23 Σεπτεμβρίου 2011

Γάμος και Βάπτιση : Μυστήριο ή τελετή;


π.Θωμά Ανδρέου,
Ιεροκήρυκος Ι.Μ. Ελευθερουπόλεως

Η αφορμή για αυτές τις σκέψεις, ήρθε μετά από την τέλεση δύο γάμων και δύο βαπτίσεων οι οποίες τελέσθηκαν σε διαφορετικές ημερομηνίες αλλά έγιναν ταυτόχρονα και τα δυο Μυστήρια Γάμος- Βάπτιση, όπως συνηθίζεται τελευταία . Και κάθομαι να τα γράψω μην τύχει και τα ξεχάσω αυτά που είδα και έζησα αυτές τις μέρες. Στην πραγματικότητα ,ο προβληματισμός μου είναι αυτός, που με κάνει να σχηματίζω μερικές αράδες γράφοντας τα.

Τα τελευταία χρόνια, τα Μυστήρια της Εκκλησίας μας, έχουν μετατραπεί, σε τελετές, που μάλιστα τις περισσότερες φορές, είναι και κακόγουστες. Η έννοια του Kits !!!,ξεδιπλώνεται σε όλο της το μεγαλείο και σε πολλές περιπτώσεις με τέτοιο τρόπο που σε κάνει να διερωτάσαι τι σημαίνει κακογουστιά και τι όχι. Και εξηγούμαι πάραυτα: Έρχονται να ‘’κλείσουν ‘’ ένα γάμο η μια βάπτιση και το πρώτο που σε ρωτάνε είναι ’’ ο στολισμός επιτρέπεται ; ’’ Αν κάνεις το λάθος να πεις ναι, γιατί περί λάθους πρόκειται, είναι ικανοί να σου φέρουν μέσα στην Εκκλησία μια μικρογραφία της ζούγκλας του Αμαζονίου, από την οποία θα λείπουν ασφαλώς μόνο τα χαριτωμένα ζωάκια, (άσε που αν μπορούσαν και αυτό θα το έκαναν για εφέ!) και σε μερικές περιπτώσεις, είναι τόσο πολύς ο στολισμός που δεν ξέρεις από πού να περάσεις μέσα από το δάσος που έχουν στήσει μέσα στην Εκκλησία.

Και αρχίζουμε και λέμε… Με τι θα έρθει η νύφη ; Άκου λοιπόν τι έχω δει στο παρελθόν: να την κουβαλάνε με μηχανή , με σκάφος δια θαλάσσης, μέχρι και με νταλίκα. Μόνο με ελικόπτερο δεν μου έφεραν καμιά μέχρι σήμερα να την προσγειώσουν στο καμπαναριό ώστε οι πρώτες φωτογραφίες της υψηλής της αφίξεως να είναι δίπλα… στις καμπάνες! Τελευταία ,της μόδας είναι τα νταούλια! Βρίσκουν δυο μουσικούς!!! να κροταλίζουν ο ένας το ντέφι και ο άλλος το ζουρνά και λένε ότι έφεραν τους μελλόνυμφους χορεύοντας με ορχήστρα! Όταν το άκουσα για πρώτη φορά αυτό, από περιέργεια βγήκα να δω την ορχήστρα και ασφαλώς, δεν περίμενα να δω την ορχήστρα της Βιέννης ,αλλά και δύο άτομα ορχήστρα τα λες;;;

Μετά τι θα φοράει η νύφη και ο γαμπρός! Α , εδώ έχουμε επιλογές για όλα τα γούστα! Τι θέλεις ,θα το δεις στους γάμους σήμερα… Καταρχήν, πάει το παραδοσιακό λευκό φόρεμα, που συμβόλιζε την αγνότητα της νύμφης, αντικαταστάθηκε με ένα άλλο, λίγο προς το εκρού! – τουλάχιστον σε αυτό πράττουν σωστά μιας και τελευταία ,πίσω από την νύφη, ακολουθεί το μωρό της- και μάλιστα σε διάφορα σχέδια και μεγέθη. Ξέρεις τι είναι να λες το ‘’Ησαΐα χόρευε’’ και μπροστά από εσένα που υποτίθεται προηγείσαι ως λειτουργός του μυστηρίου, να πηγαίνει μόνο του το παρανυφάκι, που απεγνωσμένα το δόλιο, προσπαθεί να κουβαλήσει της ουρά της Νύφης. η οποία ουρά, έχει κυκλώσει όλο το τραπέζι του γάμου ! Ασφαλώς ,έχει προηγηθεί αυτό το ανατριχιαστικό της μαμάς:’’ πάτα του το πόδι όσο είναι καιρός’’ και μέχρι να του πατήσει το πόδι, ο γαμπρός έχει γίνει καπνός και επανέρχεται δριμύτερος εις δεύτερον (εκ διαζεύξεως) αυτή την φορά γάμον, όπως γράφουμε και στα εγγυητικά του Μυστηρίου, εννοείται με κάποια άλλη κυρία με διαφορετική ουρά!

Ευτυχώς ,καταργήθηκε το ρύζι μέσα στο Ναό. Αλλά αυτό δεν σημαίνει πως δεν θα κουβαλήσουν τους μισούς ορυζώνες της Κίνας για να τους ρίξουν στα κεφάλια των παιδιών! Α ! Όλα κιόλα σου λέει ! Δεν με αφήνεις στην Εκκλησία, θα το ρίξω στο δρόμο, αλλά θα φάνε τόσο ρύζι που δεν θα θέλουν να το ξαναδούν στα μάτια τους, ούτε ωμό, ούτε μαγειρεμένο . Και δώστου ,περιμένουν να βγει το νεόνυμφο ζευγάρι και να τα γέλια και να τα πειράγματα τύπου:’’ έλα και θα δεις τι σε περιμένει’’ και μόλις βγουν…! Ό απόλυτος χαμός!!! Γενικότερα , μέσα στην Εκκλησία γίνεται χαμός… Στρουμφοχωριό !!! Άλλος θα μιλάει, άλλος θα γελάει, άλλος θα κάνει χειρονομίες στο γαμπρό σαν να του λέει: ‘’ ήθελες και τα ‘ παθες’’, άσε δε που πολλοί κάθονται σταυροπόδι βολεμένοι σε κάνα κοντινό στασίδι ώστε να παρακολουθήσουν από κοντά την ‘’παράσταση’’ και μάλιστα κοιτώντας κάθε λίγο το ρολόι τους ! Γιατί για μερικούς είναι μόνο μία τελετή, μία απλή παράσταση ! Αφού τελειώσει ο γάμος, ε, όλο και κάποια σχόλια πάλι θα ακουστούν , θυμάμαι μάλιστα μία κυρία που περνούσα δίπλα της για να πάω στο γραφείο μου, να σχολιάζει στην διπλανή της πόσο κοντή ήταν η νύφη δίπλα στο γαμπρό, (ασφαλώς θα ήταν από το σόι του γαμπρού) και η άλλη κυρία κουνούσε καταφατικά το κεφάλι της, με τρόπο όμως μην την δουν οι υπόλοιποι και την κακοχαρακτηρίσουν! Και αφού τελειώσει και ο σχολιασμός, από ενδιαφέρον πάντα, τότε θα κινήσουν όλοι μαζί να βγουν έξω…

Αν, ακολουθεί και βάπτιση ,είναι της μόδας τώρα να γίνονται και τα δυο μαζί, τότε είναι το υπερθέαμα ! Από το γάμο κιόλας, την ώρα της ανάγνωσης των ευχών , την στιγμή που λες σοβαρά ,σοβαρά ‘’ δως αυτοίς καρπόν κοιλίας’’, προβάλει ένα αθώο μουτράκι ξαφνικά ανάμεσα στο ζευγάρι - το παιδάκι τους- σε τέτοιο βαθμό που να διερωτάσαι : ‘’ μα πριν προλάβω να το πω να γίνει !’’ Και βεβαίως, το αθώο μικρό παιδάκι, που το φέρνουνε μέσα με ένα στεφάνι στο κεφάλι- λες και πάνε να το θυσιάσουν δαφνοστεφανωμένο - δεν καταλαβαίνει τι συμβαίνει εκεί μέσα, μωρό είναι δικαιολογείται, οι υπόλοιποι όμως;

Άσε στην βάπτιση τι συναντάει κανείς ! Ψάχνουν ,λες και συναγωνίζονται τα ζευγάρια μεταξύ τους, να βρουν σταυρό σε ότι σχήμα θες ,εκτός από αυτό που σχηματίζει σταυρό! Μόνο την γερμανική σβάστικα δεν μου έφεραν να φορέσω στο παιδάκι! Ότι θέλει ο καθένας κουβαλάει μαζί του. Και άμα ρωτήσεις αφελώς :’’ Συγνώμη ,αυτό είναι σταυρός;’’ Το κοιτάνε για λίγο περίεργα και σου απαντούν με χαμόγελο:
’’ Μάλιστα….! ’’

Πάς να ρίξεις το λάδι στην κολυμβήθρα και μαζί του ξεχύνονται και οι κορδέλες που έχουν τυλίξει το μπουκάλι ! Πας να δώσεις την λαμπάδα στο παιδάκι να την κρατήσει και ξάφνου βλέπεις την λαμπάδα να περπατά μόνη της ! Διότι το μικρό έχει χωθεί κάτω από τα τούλια και τα στολίδια και η λαμπάδα είναι τρείς φορές μεγαλύτερη από το παιδί με αποτέλεσμα να νομίζεις πως έχεις παραισθήσεις ! Οι δε μπομπονιέρες!!! Α ...!!! Μεγάλη ποικιλία! Κουκλάκια, γλαστράκια, μπαρμπαδάκια, κουμπαράδες, κορνίζες μέχρι και κομπολόι είδα ! Και το έπαιρναν τα μικρά παιδιά στα χέρια τους και κανα δυο το βάζαν στο στόμα νομίζοντας πως τρώγεται μαζί με τα κουφέτα!.... Τι να πεις!

Και τέλος οι φωτογράφοι…. Αν μπορούσαν να σκαρφαλώσουν στο σβέρκο σου να βγάλουν τις φωτογραφίες, θα ήταν ευτυχισμένοι. Θα μου πεις, την δουλεία τους κάνουν οι άνθρωποι τι να κάνουν; Δεν είναι όμως και το καλύτερο να προσπαθείς να διαβάσεις τις ευχές, ζαλισμένος από τα φλάς που αστράφτουν και κάθε τρεις και λίγο ,να προσπαθεί ο φωτογράφος, αν είναι δυνατόν να αναρριχηθεί πάνω στο τέμπλο του Ναού για να τραβήξει ωραίες φωτογραφίες ! Είδα πολλές φορές σε κάτι ηλιθιοταινίες να διακωμωδούν τον παπά σε υποτιθέμενους γάμους. Δεν είδα όμως ποτέ να διακωμωδούν όλα τα υπόλοιπα που σήμερα αναφέρω! Και τούτο, διότι, όλα τα υπόλοιπα, αποτελούν την όμορφη τελετή που η κάθε μια και ο κάθε ένας ονειρεύεται να κάνει !

Ασφαλώς, και δεν θα μπορούσα να αφήσω απ’ έξω τον παπά, θα ήμουν άδικος εξάλλου. Επειδή, εμείς δεχθήκαμε τα μυστήρια να μεταβληθούν σε τελετές, υπάρχουν περιπτώσεις, ελάχιστες είμαι σίγουρος, που ο δόλιος ο παπάς σου λέει :’’ τι θα κάνω, εγώ θα αλλάξω τον κόσμο; Άστους να τελειώσουν, να φύγουν και ας πάνε στην ευχή του Χριστού και αυτοί και εγώ! ‘’ Έτσι και ο κόσμος ευχαριστιέται την ’’τελετή’’ και ούτε γάτα, ούτε ζημιά…. Εννοείται ,πώς όλα τούτα δεν έχουν να κάνουν με το σύνολο των Μυστηρίων που τελούμαι, διότι υπάρχουν νέα ζευγάρια που έρχονται προσευχόμενα , να ζήσουν αυτή την ανεπανάληπτη στιγμή της ζωής τους ,προετοιμασμένα με όλα τα πνευματικά εφόδια για ένα επιτυχημένο γάμο και μια ευλογημένη από τον Θεό οικογένεια. Εδώ δεν μιλάμε όμως για αυτά, τα ζευγάρια, αλλά για τα άλλα, που δεν μπορούν να ξεχωρίσουν τον παπά από τον…. Δήμαρχο!

Και εδώ, η αστειότητες τελειώνουν. Εξάλλου, συμβαίνουν όλα αυτά, δεν είμαι υπερβολικός άσχετα αν τα περιγράφω με μια χιουμοριστική διάθεση . Το ερώτημα είναι ένα! Μέχρι πότε θα ανεχόμαστε όλες αυτές τις γελοιότητες ; Μέχρι πότε θα αφήνουμε αυτό τον κόσμο ακατήχητο ,να κάνει τελετές με ημερομηνία λήξεως - αυτό αφορά τους γάμους -γιατί τα Μυστήρια δεν λήγουν ποτέ, οι τελετές όμως έχουν ημερομηνία λήξεως. Είμαστε και εμείς σε κάποιον βαθμό συνυπεύθυνοι για αυτό που συμβαίνει. Ίσως γιατί θεωρούμαι πως θα πρέπει να υπάρχει κάποιος συμβιβασμός. Ωστόσο, βλέπουμε ξεκάθαρα ,χρόνο με το χρόνο ,τα πράγματα να γίνονται ακόμα χειρότερα. Αυτή η πλήρης εκκοσμίκευση των Ιερών Μυστηρίων, σημαίνει κάτι, Σημαίνει πως ο κόσμος, προσπαθεί απλά να τηρήσει το ‘’ έθιμο’’, όχι να βιώσει το Μυστήριο και την Χάρη του Αγίου Πνεύματος. Πιστέψαμε όλοι μας και το πιστεύουμε απόλυτα, ότι η Εκκλησία μπορεί να αλλάξει τον κόσμο. Δεν είναι άσχημο να αισθάνεσαι σε κάποιες στιγμές, πως η Εκκλησία κοσμικοποιείται με τον χειρότερο τρόπο; Δείχνοντας μια ανοχή που και τον μονόφθαλμο, τον αποτυφλώνει;…



το βρήκαμε εδώ

Οἱ ἀ­να­παυ­ό­με­νοι...

ΗΜΕΡΟΙ ΚΑΙ ΗΡΕΜΟΙ ΣΤΗΝ ΤΟΣΗ ΕΡΗΜΙΑ...



ἤ, ὅ­ταν μᾶς συ­ντρο­φεύ­ουν ἡ ἱ­ε­ρά ἱ­στο­ρί­α καί οἱ ἅ­γι­οι
στόν π. Πα­τά­πι­ο Καυ­σο­κα­λυ­βί­τη, ἀντίδωρο τιμῆςκαὶ σεβασμοῦ

Ἡ ἐν­θου­σι­α­σμέ­νη καί κα­τε­νυ­γμέ­νη συ­ντρο­φι­ά τῶν προ­σκυ­νη­τῶν ἀ­πό τό Ἅ­γι­ον Ὄ­ρος ἦλ­θε μέ τήν δι­ά­θε­ση νά με­τα­λα­μπα­δεύ­σει σέ ὅ­λους ἐ­μᾶς, τήν γλυ­κυ­τά­την τῆς Αθω­νι­κῆς ἐ­ρη­μί­ας εὐ­λο­γί­α, ἀλ­λά καί νά μᾶς θέ­σει πα­ράλ­λη­λα κάι κά­ποι­α ἐ­ρω­τή­μα­τα, τά ὁ­ποῖ­α γεν­νῶ­νται, ὄ­χι τό­σο ἀ­πό τήν σχο­λα­στι­κή ἔ­ρευ­να πε­ρί τά ἱ­ε­ρά τε­λού­με­να, ὅ­σο γι­ά ἐ­κεῖ­να, τά ­ὁποῖ­α καί συ­ντο­νί­ζο­νται μέ τόν πυ­ρή­να τῆς δι­κῆς μας κο­σμι­κῆς φρο­νή­σε­ως καί νο­ο­τρο­πί­ας.
Με­τα­ξύ τῶν ἄλ­λων πού εἰ­πώ­θη­καν, λοι­πόν, ἦ­ταν καί ἡ ἀ­πο­ρί­α:"Μά, πῶς μέ­νουν αὐ­τοί οἱ ἄν­θρω­ποι σ᾿ ἐ­κεί­νη τήν ἐ­ρη­μι­ά μό­νοι τους, ἀ­βο­ή­θη­τοι καί κά­τω ἀ­πό συν­θῆ­κες, πολ­λές φο­ρές ἀ­ντί­ξο­ες καί πολ­λές φο­ρές τό­σο τρα­γι­κές;"
Τό ἐ­ρώ­τη­μα εἶ­ναι καί δι­α­χρο­νι­κό, ἀλ­λά καί εὔ­λο­γο, ὅ­ταν καί στό ἴ­δι­ο τό Ὄ­ρος πη­γαί­νο­ντας κο­μί­ζεις καί τίς ἀ­να­σφά­λει­ές σου, τήν γο­η­τεί­α τοῦ κό­σμου καί φυ­σι­κά τήν ἀ­νυ­πο­μο­νη­σί­α σου, ἡ ὁ­ποί­α γί­νε­ται τό ἐ­μπό­δι­ο νά ἡ σ υ χ ά σ ε ι ς. Νά ἡ­συ­χά­σεις δη­λά­δή νά πα­ραι­τη­θεῖς ἀ­πό τά τοῦ κό­σμου καί νά βε­βαι­ω­θεῖς ὅ­τι εἶ­σαι ὑ­πό τήν σέ­πην καί τήν σκε­πήν τῆς Πα­να­γί­ας καί τῶν Ἁ­γί­ων, τά ἱ. Λεί­ψα­να τῶν ὁ­ποί­ων γί­νο­νται ἀ­σπί­δα γι­ά κά­θε ἀμ­φι­βο­λί­α, ἀ­κά­θαρ­το λο­γι­σμό καί φό­βο.
Ναί, οἱ πα­τέ­ρες πού καί σή­με­ρα ζοῦν στίς μο­να­χι­κές ἐ­ρη­μι­κές κα­λύ­βες, ὅ­που γι­ά νά πᾶς χρει­ά­ζε­ται νά ὁ­δοι­πο­ρή­σεις, νά λου­στεῖς στόν ἱ­δρῶ­τα καί νά κο­πι­ά­σεις τά μέ­γι­στα, γι­ά ν᾿ ἀ­πο­λαύ­σεις τά τῆς ἐ­ρή­μου κάλ­λη. Μέ κο­ρω­νί­δα τή σι­ω­πή, ἡ ὁ­ποί­α γί­νε­ται ἐ­ξά­πα­ντος ἡ ὁ­δός, γι­ά μι­ά πρώ­τη συ­νά­ντη­ση μέ τό Θε­ό. Κι ὕ­στε­ρα εἶ­ναι ὁ λό­γος τοῦ Γέ­ρο­ντα πού μα­ζί μέ τό κέ­ρα­σμα, τήν ευ­ω­δί­α τῆς μι­κρῆς ἐκ­κ­λη­σού­λας τῆς κα­λύ­βης, ευω­δί­α πού δέν προ­έρ­χε­ται μό­νο ἀ­πό τό θυ­μί­α­μα ἤ τό με­λισ­σο­κέ­ρι, μά ἀ­πό τήν ἀ­νά­σα τῶν ἁ­γί­ων Μορ­φῶν πού πέ­ρα­σαν ἀπ᾿ αὐ­τόν ἱ­ε­ρό τό χῶ­ρο-αἰ­ῶ­νες τώ­ρα... Ἡ ἀ­νά­σα αὐ­τή εἶ­ναι ἡ συ­ντρο­φι­ά τῶν οἰ­κοι­τό­ρων, πού μα­ζί μέ τίς ἅ­γι­ες εἰ­κό­νες, τά ἱ­ε­ρά Λεί­ψα­να, τήν ἱ­στο­ρί­α, ἡ ὁ­ποί­α κλω­θο­γυ­ρί­ζει ἀ­νά­μεσ᾿ ἀπ᾿ τούς χώ­ρους, ὅ­λους τούς χώ­ρους, εἶ­ναι ἡ κλη­ρο­νο­μι­ά τῆς κα­λύ­βης αὐ­τῆς καί πα­ράλ­λη­λα ἡ κα­θη­με­ρι­νή ἀ­νά­παυ­ση τοῦ κά­θε Γέ­ρο­ντα, ὁ ὁ­ποῖ­ος κα­τά τό ἱ­ε­ρό Γε­ρο­ντι­κό "τόν τό­πον φυ­λάτ­τει".
Μπο­ρεῖ ἔ­ξω νά μαί­νε­ται ἡ βρο­χή, ὁ ἄ­νε­μος νά σεί­ει μέ­χρι καί τά θε­μέ­λι­α τοῦ κτί­σμα­τος· ὡ­στό­σο, μέ­σα ὑ­πάρ­χει ἡ θαλ­πω­ρή, ἡ γα­λή­νη, ἡ ἀ­σφά­λει­α. Μι­ά γα­λή­νη πού τήν πα­ρέ­χει τό ἱ­λα­ρό φῶς τῶν λα­δο­κά­ντη­λων· μι­ά ἀ­σφά­λει­α πού τήν ἐ­ξα­σφα­λί­ζουν οἱ ἱ­ε­ρές τῶν ἁ­γἰ­ων εἰ­κό­νες καί φυ­σι­κά μι­ά θαλ­πω­ρή πού ἀ­νε­βαί­νει μέ­σα ἀ­πό τή συ­ντρο­φι­ά, τήν ὁ­ποί­α στέλ­νουν οἱ γύ­ρω ἴ­σκι­οι τῶν ἱ­ε­ρῶν Μορ­φῶν, πού ἄν καί ἐ­κοι­μή­θη­σαν, ἐν τού­τοις, ἰ­δού ζῶ­σι (πρβλ.Β΄ Κορ. 6,9) καί συ­νε­χί­ζουν νά πα­ρα­μυ­θοῦν...
Εἶ­ναι πρά­γμα­τι πολ­λές οἱ εὐ­και­ρί­ες, τίς ὁ­ποῖ­ες μᾶς προ­σφέ­ρει ὁ Θε­ός, γι­ά νά στε­ρεώ­σου­με μέ­σα μας τήν πί­στη καί τήν ἐλ­πί­δα, ὥ­στε ν᾿ ἀ­πο­θέ­σου­με κά­θε βι­ο­τι­κή μέ­ρι­μνα, ἰ­δι­αί­τε­ρα ὅ­ταν τά βή­μα­τά μας ο­δη­γοῦ­νται ἀ­πό Κεῖ­νον κάι τή Χά­ρη Της σέ ἱ­ε­ρά σκη­νώ­μα­τα, ὅ­που οἰ­κεῖ ἡ εὐ­λο­γη­μέ­νη καί πα­νί­ε­ρη ἡ­συ­χί­α, ἡ εἰ­ρή­νη, ἡ θε­ρα­πευ­τι­κή μέ­θο­δος τῆς ἀ­πο­βο­λῆς κά­θε βι­α­σύ­νης, ἄγ­χους καί ἀ­νη­συ­χί­ας: πα­ρά­γω­γα ὅ­λα τοῦ κό­σμου καί τῶν με­θό­δων του.
Πῶς μέ­νουν οἱ μο­να­χι­κοί, οἱ τό­σο ἥ­με­ροι καί ἥ­ρε­μοι πα­τέ­ρες στήν τό­ση ἐ­ρη­μί­α; Μά, μέ ὅ­λη τους τήν εὐ­χα­ρί­στη­ση, κα­θώς κα­θη­με­ρι­νά ἀ­πο­βάλ­λουν ἀ­πό πά­νω τους τό φλοι­ό τοῦ πα­λαι­οῦ ἀν­θρώ­που καί ἀ­να­και­νί­ζο­νται, ἀνα­βα­πτι­ζό­με­νοι μέ­σα στό θεῖ­ο μυ­στή­ρι­ο τῆς ἡ­συ­χί­ας καί τῆς σι­ω­πῆς, κα­θι­στά­με­νοι βα­κτη­ρί­ες γι­ά ὅ­λους ἐ­μᾶς πού δι­α­βι­οῦ­με μέ­σα στήν τρα­γι­κή μο­να­ξι­ά τῶν πό­λε­ων καί τῶν κω­μο­πό­λε­ων γευ­ό­με­νοι κα­θη­με­ρι­νά τά ἄ­γρι­α κύμα­τα τῶν ἄ­γρι­ων και­ρῶν μας. Κύμα­τα ἐ­πι­κίν­δυ­να καί ἀ­πρό­ο­πτα, στή δύ­νη τῶν ὁ­ποί­ων ἡ μό­νη κραυ­γή πού ἀ­κού­γε­ται εἶ­ναι τό, "Ἐ­πι­στά­τα, ἐ­πι­στά­τα, ἀ­πολ­λύ­με­θα"(Λ­κ. 8,24).

π. Κωνσταντίνος Ν.Καλ­λι­α­νός
Σκό­πε­λος

το βρήκαμε εδώ

Πέμπτη, 22 Σεπτεμβρίου 2011

Επιστολή στον κ. Ψαριανό

Αξιότιμε κύριε βουλευτά,

Συγκινήθηκα ιδιαιτέρως για τις πρόσφατες ερωτήσεις σας στη Βουλή, όπου ζητήσατε την κατάργηση του αγιασμού και της προσευχής στα Σχολεία και την κατάργηση του σώματος των στρατιωτικών ιερέων. Είναι παρήγορο ότι άτομα οξυδερκή σαν και εσάς αντιλαμβάνονται ότι δεν είναι δυνατόν τον ελληνικό λαό να τον απασχολούν θέματα ήσσονος σημασίας, όπως η οικονομική κρίση, οι περικοπές των μισθών και των συντάξεων, η ανεργία, οι απολύσεις και λοιπά ανούσια, μικρά και ασήμαντα πράγματα, την στιγμή που το καυτό πρόβλημά μας σήμερα, είναι η αδικαιολόγητη εμμονή των Ελλήνων σε αναχρονιστικά και παρωχημένα μοντέλα που καθιστούν την σύγχρονη πολυπολιτισμική Ελλάδα ένα ‘θεοκρατικό καθεστώς’, όπως πολύ σωστά είπατε.

Θα σας ήθελα όμως πιο ριζοσπαστικό. Πιο αποφασισμένο. Πιο φάιτερ. Διότι με την κατάργηση του αγιασμού και των στρατιωτικών ιερέων δεν λύνεται το πρόβλημα. Χρειάζονται δυναμικά μέτρα, αποφασιστικές αλλαγές και ριζικές λύσεις.

Προτείνω λοιπόν σειρά μέτρων, που θα βγάλουν την χώρα μας από τον Μεσαίωνα του σκοταδισμού και της θρησκευτικότητας και θα την οδηγήσουν στην φωτισμένη εποχή του εκσυγχρονισμού και της πολυπολιτισμικότητας.

Ιδού τα μέτρα:

- Αφαίρεση όλων των εικόνων και των σταυρών από δημόσιους χώρους.

- Κατάργηση του παρωχημένου και διχαστικού τρόπου χρονολόγησης ‘προ Χριστού’ και ‘μετά Χριστόν’.

- Απαγόρευση χρήσεως σε δημόσιους χώρους, φράσεων όπως ‘Θεός Φυλάξοι’, ‘Χριστός και Παναγιά’, ‘Χριστός και Απόστολος’ ‘τραβώ τα πάθη του Χριστού’, ‘Δόξα τω Θεώ’ και ‘(με βάρεσε στο) Δόξα πατρί’.

- Απαγόρευση δημόσιου στολισμού χριστουγεννιάτικων δέντρων, φατνών, τραγουδίσματος καλάντων, μασήματος κουραμπιέδων και λοιπών μισαλλόδοξων εθίμων.

- Κατάργηση όλων των παρωχημένων χριστιανικών εορτών. Χριστούγεννα, Πάσχα, Δεκαπενταύγουστο, Αγ. Πνεύματος, των Φώτων, του Θωμά, της Τυροφάγου κλπ. Στην θέση τους θα μπορούσαν να μπουν νέου ύφους γιορτές που θα αντιπροσωπεύουν τη νέα πολυπολιτισμική ζωή μας. Θα μπορούσε να θεσπιστεί η γιορτή του χαλάλ, του Κεμάλ, του Αχμέντ, του Πανούση, του Ραγκούση, του Αμπντουλάχ, του ταμ ταμ, της αφγανικής μπούρκας, της κινέζικης παντόφλας, της αραβικής πίτας, της ινδικής καρύδας, της αλβανικής φούντας, του βρεγμένου σφουγγαριού, της τσάντας μαϊμού και του (κλεμμένου) πορτοφολιού.

- Κατάργηση του σταυρού από την ελληνική σημαία, ως συμβόλου αναχρονιστικού, παλαιολιθικού, και σαφώς διχαστικού. Στο κενό που θα μείνει, θα μπορούσε να μπει ένα σύμβολο πρωτότυπο, μοντέρνο, επαναστατικό και ολίγον τρέντυ. Μου έρχεται στο μυαλό το σήμα της Φερράρι, που σας είναι και οικείο.

- Απαγόρευση του ντιν νταν των καμπανών.

- Απαγόρευση της περιφοράς Επιταφίων στους δρόμους και στις πλατείες, προς αποφυγήν εντάσεων μεταξύ μειονοτήτων (Ελλήνων) και ντόπιων (οι υπόλοιπες φυλές).

- Απαγόρευση του σταυροκοπήματος σε δημόσιους χώρους. Για τους ίδιους λόγους.

- Αφαίρεση όλων των σταυρών από πλατείες, μνημεία, ηρώα, βουνά και λαγκάδια.

- Κατάργηση του σημείου του σταυρού στα ψηφοδέλτια κατά τις εκλογές, ως συμβόλου διχαστικού και παρωχημένου.

- Αφαίρεση του σταυρού ως έμβλημα από τον Ερυθρό Σταυρό. Επίσης να αφαιρεθεί και από την ονομασία του. Οπότε θα λέγεται ‘ερυθρός’. Σκέτο.

- Κατάργηση της χρήσεως των ονομάτων ‘Σταύρος’ και ‘Σταυρούλα’.

- Κατάργηση ανάλογων επιθέτων τύπου Σταυρόπουλος, Σταυρίδης, Σταυράκης κλπ.

- Απαγόρευση προβολής όλων των ταινιών του Σταυρίδη, για τους παραπάνω λόγους.

- Κατάργηση διχαστικών τοπωνυμίων, τύπου Σταυρός Αγίας Παρασκευής, Σταυρούπολη, Σταυροχώρι κλπ

- Να απαγορευτούν τα σταυροδρόμια, τα σταυρόλεξα, τα σταυρωτά φιλήματα, οι σταυροβελονιές, οι σταυρόκομποι και τα σταυροκατσάβιδα.

- Να απελαθούν οι σταυραετοί.

Αυτά τα ολίγα για αρχή. Ύστερα βλέπουμε. Εύχομαι καλή συνέχεια στο έργο σας

Με τιμή: ΚΟΚΚΙΝΟΣ ΟΥΡΑΝΟΣ

το βρήκαμε εδώ

Τετάρτη, 21 Σεπτεμβρίου 2011

«Μνήμη δικαίου»: Ο παππούς ο Παναγής από τη Λύση

Στοίχιση  στο  κέντροΜε την ευκαιρία της επίσκεψης στην Κύπρο του Πανοσιολογιοτάτου Καθηγούμενου της Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπεδίου, Αρχιμανδρίτη Εφραίμ, δημοσιεύουμε την συνέντευξη που έδωσε, τον περασμένο Ιούλιο, στο Πατέρα Ανδρέα, για τον όσιο γέροντα Παναή από την Λύση.

Στο παρόν άρθρο δημοσιεύεται το απομαγνητοφωνημένο κείμενο μιας συζήτησης που πραγματοποιήθηκε στις 6/7-23/6/2011 στην Ιερά Μονή Βατοπαιδίου μεταξύ του καθηγουμένου Αρχιμ. Εφραίμ και του Πρωτοπρ. Ανδρέα Αγαθοκλέους, εφημερίου του Ιερού Ησυχαστηρίου Αγίας Τριάδος Λιθροδόντα Κύπρου. Η συζήτηση αναφέρεται σε μια σύγχρονη αγία μορφή, στον παππού τον Παναγή από την, κατεχόμενη σήμερα, Λύση. Η Λύση είναι γνωστή στους περισσότερους ως πατρίδα του εθνομάρτυρα αγωνιστή της ΕΟΚΑ, Γρηγόρη Αυξεντίου. Ίσως λιγότεροι γνωρίζουν τον περικαλλή κεντρικό ναό της Παναγίας και το ξωκκλήσι του Αγίου Ευφημιανού, με εξαιρετικές τοιχογραφίες του 13ου-14ου αιώνα, που συλήθηκαν μετά την εισβολή και βρίσκονται στο μουσείο Μένιλ του Τέξας. Για όσους ζουν ή αγαπούν την Κύπρο η περηφάνεια που χαρακτηρίζει τους Λυσιώτες είναι γνωστή και δικαιολογημένη λόγω της σημαντικής πολιτιστικής, αθλητικής και κυρίως πνευματικής παράδοσης της Λύσης που δικαίως χαρακτηρίζεται ως το «καμάρι της μεσαρκάς».

Γέννημα αυτού του τόπου ήταν και ο παππούς ο Παναής. Τέταρτο από τα οκτώ παιδιά μιας αγροτικής οικογένειας, γεννήθηκε την περίοδο του δεκαπενταυγούστου του 1905 και γι’ αυτό η ευσεβής οικογένειά του τού έδωσε το όνομα της Παναγίας. Με τα αδέλφια του Βασίλη και Τρυφωνού έζησαν την ειρήνη του Θεού. Ο παππούς τελείωσε μόνο το δημοτικό σχολείο, αλλά απ’ ότι φαίνεται ωφελήθηκε αρκετά από την πλούσια πολιτιστική ζωή της Λύσης και την προσωπική του μελέτη. Ασχολήθηκε με τις αγροτικές εργασίες και έμαθε και την τέχνη του τσαγγάρη. Επιπλέον, εργάστηκε για χρόνια πολλά, αμισθί, ως νεωκόρος στον ναό της Παναγίας. Οι Λυσιώτες αναφέρουν ακόμη τις ακολουθίες που τελούσε με τα αδέλφια του και άλλους συγχωριανούς του στο ναό καθημερινά και τις αγρυπνίες στο ξωκκλήσι του αγίου Ευφημιανού. Μετά την τουρκική εισβολή τα τρία αδέλφια έζησαν την ίδια ειρηνική ζωή στη Λάρνακα. Ο παππούς Παναγής κοιμήθηκε στις 30 Δεκεμβρίου του 1989. Για τη ζωή και το φρόνημά του ενδεικτικά είναι τα λόγια που είπε ο ίδιος λίγο πριν την κοίμησή του «δκιαβαστικά, νηστείες, ακολουθίες, ούλλα τούτα εχόρτασά τα». Και στην ερώτηση αν χόρτασε το Θεό, αφού έμεινε λίγο σιωπηλός, είπε: « άραγε, εγεύτηκά Τον;». Την απάντηση τη γνωρίζουν όσοι τον γνώρισαν, τον έζησαν και διδάχτηκαν από αυτόν. Ενδεικτικά αναφέρουμε κάποια λόγια από τον επικήδειο που εκφώνησε ο καθηγούμενος της Ιεράς Μονής Σταυροβουνίου, πατήρ Αθανάσιος, ο οποίος υπήρξε και πνευματικός τού παππού, και τον προσφώνησε ως «Πάτερ Παναή, άνθρωπε του Θεού, εργάτα του Κυρίου, ψυχή του Παραδείσου»: «…. Η ζωή του ήτο ομοία ιερέων… Έζη πρωτίστως διά την ανάπαυσιν των εν Χριστώ αδελφών του, θυσιάζοντας την ιδικήν του ησυχίαν και ξεκούρασιν. Ήτο τελείως αφιλοχρήματος, ξένος του κόσμου, τελείως ασυγκίνητος από τας ματαίας χαράς και απολαύσεις, έχοντας όλην την ψυχή του δοσμένην εις τον Θεόν… Κέντρο των πόθων του και καρδία της καρδίας του ήταν η θεία Μετάληψις…».

(Αναλυτικά βιογραφικά στοιχεία και αποσπάσματα των λόγων του παππού μπορεί κανείς να βρει στο βιβλίο «Εμπειρία Αγιότητος», που επιμελήθηκε ο ιερέας Ανδρέας Αγαθοκλέους και κυκλοφορεί από το Ησυχαστήριο της Αγίας Τριάδος, Λιθροδόντα.)

Στην παρουσίαση αυτή έχουν διατηρηθεί τα προφορικά στοιχεία της συζήτησης. Οι ομιλητές αναφέρονται σε πλήθος πνευματικών ζητημάτων (π.χ. η αναγνώριση της αγιότητος, η πνευματική πατρότητα, η άσκηση στον κόσμο), χωρίς ωστόσο να τα εξαντλούν. Επειδή τα θέματα αυτά σχετίζονται άμεσα με το βίο του παππού του Παναγή και την αίσθηση όσων τον γνώρισαν ότι είχαν μπροστά τους ένα σκεύος εκλογής, ένα ζωντανό φορέα της Χάριτος, διατηρήθηκαν και μένει στον αναγνώστη να τα προσεγγίσει με πνευματική διάκριση και πνεύμα διδαχής.

Στον αναγνώστη οι ομιλητές ανοίγουν ένα παράθυρο στη Βασιλεία. Η θέρμη που χαρακτηρίζει τα λόγια του πατρός Εφραίμ και η πνευματική βεβαιότητά του πως μιλά για έναν άγιο μάς μεταγγίζεται μυστικά αλλά και με έναν εκπληκτικό τρόπο άμεσα. Μας συνεπαίρνει και μας κάνει μετόχους της δικής του εμπειρίας. Όσοι τον γνώρισαν θα θυμηθούν και εμείς οι λοιποί θα γνωρίσουμε έναν άνθρωπο, που έζησε το Θεό. Να έχουμε τις πρεσβείες του παππού του Παναγή και την ευχή του πατρός Εφραίμ. Ως πνευματικά εγγόνια του παππού, ευχαριστούμε τον πατέρα Εφραίμ για τον καρδιακό λόγο του, που μας έφερε ως την άκρη του παραδείσου και μας προσέφερε, με την αρχοντιά και την ευγένεια που τον χαρακτηρίζουν, οσμήν ευωδίας πνευματικής.

Δρ. Νεκτάριος Στελλάκης

π. Ανδρέας: Γέροντα, θέλουμε να μιλήσουμε για την αγιότητα στον κόσμο σήμερα και να μιλήσουμε πιο συγκεκριμένα για τον παππού τον Παναή από τη Λύση, τον οποίον γνωρίσατε, ζήσατε. Πώς μπορεί να συνδυαστεί το ένα με το άλλο και πώς μπορεί να εκφραστεί αυτή η αγιότητα σήμερα; Ας αρχίσουμε με το να μας πείτε πώς γνωρίσατε και πότε τον παππού Παναή;

Γέροντας Εφραίμ: Πρώτα, π. Ανδρέα, να σας πω ότι η αγιότητα είναι κάτι το πολύ φυσικό κατ’ αρχήν. Η αγιότητα δεν είναι μονοπώλιο των μοναχών, όπως μερικοί νομίζουν, ή όποιος είναι στον μοναχισμό παίρνει την αγιότητα και όποιος είναι στον κόσμο δεν μπορεί να πάρει την αγιότητα. Η αγιότητα είναι ο σκοπός όλων των μελών της Εκκλησίας. Όταν εντάσσεται κανένας στην Εκκλησία, από την ημέρα που βαπτίζεται μέχρι το τέλος της επίγειας ζωής του, οπωσδήποτε πορεύεται ή καλείται να πορεύεται προς την αγιότητα. Στον μοναχισμό υπάρχουν επιπλέον προδιαγραφές και προϋποθέσεις. Ο μοναχός εξερχόμενος των αιτίων και αιτιατών δεν παύει να είναι άνθρωπος και δεν παύει να έχει αδυναμίες όπως και δεν παύει ένας που είναι στον κόσμο να έχει τις αδυναμίες του και τα πάθη του. Αυτό το οποίο πραγματικά μπορεί να χρησιμοποιήσει ως όπλο μεγάλο για την αγιότητα είναι η μετάνοια.

Και ο γέρο-Παναής, ο μακαρίτης, δεν σου αποκρύπτω και τώρα σαν μοναχός πολλές φορές τον φέρνω στον νου μου στο κελλί μου που είμαι, και φέρνω αυτήν την μορφή που είχε, αυτήν την ιλαρότητα, την ηρεμία, αυτήν την χαρά, την χαροποιό έκφραση του, αυτόν τον σαββατισμό που είχε μέσα του, που ήταν μέσα στον κόσμο αλλά ήταν και εκτός κόσμου. Ακριβώς αυτή η αίσθηση που είχε στην ακολουθία. Όπως θυμάσαι που καθόταν με σταυρωμένα τα χέρια και έλεγε τον Εξάψαλμο. Αυτή η ώρα του Εξάψαλμου ήταν για μένα μια ιερουργία. Όταν κάναμε αγρυπνίες, φοιτητές λαϊκοί τότε, ερχόταν ο Παναής. Μόλις τον βλέπαμε να μπαίνει στην Εκκλησία λέγαμε «ευτυχώς που ήρθε ο Παναής να πει τον Εξάψαλμο να μας ευχαριστήσει».

π. Ανδρέας : Το θυμάμαι. Και να πω και τούτο. Ως λαϊκός που ήσαστε τότε, ήσαστε από τους πρωτεργάτες που αναπτυχθήκαν οι αγρυπνίες μέχρι τις μία η ώρα στην Λάρνακα. Γιατί τότε οι κληρικοί δεν ήξεραν.

Γέροντας Εφραίμ: Ήταν τότε μια μεταβατική περίοδος που άρχισε και η Κύπρος να μπαίνει μέσα στο πνεύμα της πατερικής παραδόσεως. Και τότε ζήσαμε και εμείς στην περίοδο που άρχισαν να εκδίδονται τα πατερικά βιβλία, άρχισε το Άγιον Όρος να φαίνεται. Τότε ήταν που ο π. Βασίλειος, ο π. Γεώργιος Καψάνης, οι αγιορείτες κατέβαιναν στην Αθήνα. Ήταν η παρουσία του Γέροντος Πορφυρίου, ήταν ακόμα και η μυστική παρουσία του παπά-Θανάση από το Σταυροβούνι, που οπωσδήποτε με ένα μυστικόν τρόπο ήταν μια σοβαρή παρουσία. Τότε άρχισε αυτό το πράγμα να αξιοποιείται και θεολογικά. Και αρχίσαμε και εμείς με τον ενθουσιασμό μας και την αγάπη μας και μεταφέραμε κάτι το οποίο δεν ήταν ξένο, όπως μερικοί νομίζουν, της κυπριακής παραδόσεως. Η αληθινή Κυπριακή παράδοση ποιά ήταν; Ήταν ο π. Κυπριανός Σταυροβουνιώτης. Αυτοί οι άνθρωποι εβίωσαν το πνεύμα το πατερικό και το μετέφεραν. Και θυμάμαι ο παπά -Αγγελής της Τερσεφάνου, που ήταν ένας απλός παπάς, με την αγραμματοσύνη του αλλά με μια συγκρότηση πνευματική. Τον ανέκρινα για να δω πώς απέκτησε μια ιερατική αξιοπρέπεια και ιερατική ζωή. Αυτή την απέκτησε όταν πήγε στο Σταυροβούνι. Μου είπε «μόλις χειροτονήθηκα με έστειλαν στο Σταυροβούνι και εκεί έκανα λίγο καιρό. Εκεί έμαθα να λειτουργώ. Εκεί έμαθα όλη την πατερική ζωή, χωρίς να καταλάβω ότι αυτό ήταν η πατερική ζωή, αλλά αυτό μάθαμε». Δεν είχε τότε ιερατικές ή θεολογικές σχολές. Ακριβώς η παρουσία της πατερικής ζωής ήταν η παρουσία του μοναχισμού. Μέσα από τους απλούς μοναχούς περνούσε στους απλούς ανθρώπους. Ο γέρο Παναής, ο μακαρίτης, για μένα ο Όσιος Παναής, ήταν αυτός ο οποίος πήγαινε για να γίνει μοναχός. Για διαφόρους λόγους που είναι προσωπικοί, εμένα μού τους είπε, δεν έγινε μοναχός. Ήταν τότε η διαμάχη του παλαιού ημερολογίου. Αυτός ο άνθρωπος ήταν τόσο φιλήσυχος που δεν μπορούσε να αντέξει τους φανατισμούς μέσα στο μοναστήρι γι’ αυτό και δεν ήταν έτοιμος να γίνει μοναχός.

π. Ανδρέας: Και ο πνευματικός του τού είπε να μείνει.

Γέροντας Εφραίμ: Βέβαια. Ο πνευματικός του, ο παπά-Κυπριανός, του είπε: «κάτσε εκεί που είσαι και θα βρεις αυτό που θέλεις, εκεί στο σπίτι σου». Στη Λύση που ήταν, όπως ο ίδιος μας έλεγε, έκανε τις δουλειές του, αλλά το πρώτο ήταν εκεί στην εκκλησία. Λάτρευε την Παναγία της Λύσης. Θυμάμαι τον ρώτησα: «Γέρο-Παναγή είδες την Παναγία;» Τότε ήμουν λαϊκός. Μου λέει: «Την Παναγία δεν την είδα, αλλά πολλές φορές την αισθάνθηκα την Παναγία. Και με παρηγόρησε άπειρες φορές». Ήταν ακριβώς ένας άνθρωπος που δεν ήθελε να δει όνειρα και οράματα, όπως μερικοί θέλουν. Αλλά βίωνε τη χάρη του Παναγίου Πνεύματος. Αυτός ο άνθρωπος και στους γάμους είχε την ίδια έκφραση. Και στις κηδείες πάλι με την ίδια έκφραση. Και στις ακολουθίες και τις λειτουργίες ήταν πάντα με την ίδια έκφραση: την έκφραση της ειρήνης. Έβλεπες ότι αυτός ο άνθρωπος ήταν ένα δοχείο του Αγίου Πνεύματος. Και τώρα που είμαι μοναχός, σου ομολογώ, τον φέρνω στη μνήμη μου. Πραγματικά αυτό που λέγει ο Απ. Παύλος ότι ο καρπός του Πνεύματος είναι «αγάπη, χαρά, ειρήνη, μακροθυμία, χρυστότης, αγαθοσύνη, πίστις, πραότης, εγκράτεια», αυτά τα είχε στο πλήρωμα τους αυτός ο άνθρωπος. Πηγαίναμε και καθόμαστε εκεί και μας έλεγε τόσα ωραία πράγματα παραβολικά, τόσα ωραία παραδείγματα. Κατ’ αρχήν δεν σταματούσε από την προσευχή και από την μελέτη. Αυτή ήταν η μόνη του απασχόληση. Όταν γέρασε, μετά την προσφυγιά που δεν έκανε τίποτε, δεν δούλευε. Γιατί προηγουμένως ήταν άνθρωπος φιλόπονος, δούλευε πολύ στα χωράφια. Δεν ήταν κανένας τεμπέλης ή ήταν μόνο νεωκόρος της εκκλησίας. Ήταν άνθρωπος της φιλοπονίας και της εργασίας. Και αυτό το οποίο έκανε τράβηξε πολύ κόσμο κοντά του. Πάρα πολύ ελκύσθηκαν και ωφελήθηκαν και πολλοί μοναχοί, ιδιαίτερα μοναχές, έγιναν εξαιτίας του γέρο-Παναή. Βέβαια και ο Βασίλης και η αδελφή του, η Τρυφωνού, ήταν ενάρετοι άνθρωποι αλλά ο Παναής ήταν κάτι το ξεχωριστό.

π. Ανδρέας: Ήταν ο γέροντάς τους.

Γέροντας Εφραίμ: Ήταν ο γέροντας τους μεν ουσιαστικά, αλλά τυπικά ήταν ο υποτακτικός όλων. Πήγαινες εκεί και δε έπαιρνε πρωτοβουλία. Έβλεπες όμως το σεβασμό που τού είχαν όλοι. Και οι συγγενείς του και οι χωριανοί του. Πόσο τον εσέβοντο. Και όταν έρχονται στο μοναστήρι μας Λυσιώτες πολλές φορές τους προκαλώ για τον Παναή από τη Λύση και όλοι λένε: «αυτός ήταν άγιος». Βλέπεις, στη συνείδηση του λαού της Λύσης και όσων τον γνώρισαν ήταν άγιος. Και στη δική μου συνείδηση αυτός είναι άγιος. Δεν ξέρω αν θα κάνουν ανακομιδή των λειψάνων του…

π. Ανδρέας : Έχει γίνει την ημέρα της κηδείας του Βασίλη στις 27 Αυγούστου 2003. Και έγινε αυτό πάλιν κατά θαυμαστόν τρόπο γιατί είχα την έννοια ότι θα έρχονταν πολλοί και κληρικοί για να πάρουν τα λείψανα. Δεν είχε κανένα. Ήρθαν έτσι τα πράγματα. Είμαστε τρείς παπάδες, ο π. Φίλιππος, ο π. Χρυστόδουλος και εγώ και δύο εργάτες. Και τα οστά έμειναν μέσα στον τάφο. Γιατί η Τρυφωνού, όταν της είπα να θάψουμε αλλού τον Βασίλη και να μείνει άχρι καιρού η ανακομιδή του λειψάνου, είπε «μα πάντα ήταν μαζί, τώρα να τους χωρίσουμε;». Και έτσι για να μην της χαλάσουμε το χατίρι, που είχε άλλωστε το δικαίωμα να εκφέρει την άποψή της, τους αφήσαμε μαζί. Ετοιμάσαμε ένα κιβώτιο, βάλαμε μέσα τα λείψανα και τα βάλαμε μέσα στον τάφο.

Αυτό που λέτε για την αγιότητα που είναι στη συνείδηση του κόσμου και σε σάς και όλων μας νομίζω, ο παππούς ο Παναής είναι ένας σύγχρονος άγιος, όσιος, νομίζετε έχει σημασία για το λαό του Θεού η ανακήρυξη ενός τέτοιου αγίου σήμερα;

Γέροντας Εφραίμ: Κατ’ αρχήν, π. Ανδρέα, όπως ξέρεις δεν υπάρχει στην ορθόδοξη Εκκλησία ανακήρυξη αγίου. Αυτό που συμβαίνει σήμερα είναι ένα νέο δεδομένο, που γίνεται βέβαια. Παρατηρούμε στην Μονή μας, που είναι χιλιόχρονη Μονή, έχομε τόσους Βατοπαιδινούς αγίους. Δεν βρήκαμε επίσημη ανακήρυξη των αγίων. Δεν υπάρχει έγγραφο όπως τώρα που γίνεται πατριαρχικό σιγίλιο και έρχεται ανακήρυξη, που στην ουσία είναι επίσημη κατάταξη στο αγιολόγιο της Εκκλησίας. Αυτό είναι που κάνει η Εκκλησία τώρα. Αυτό που υπήρχε πάντοτε ήταν το βήμα της Εκκλησίας. Όπως ο άγιος Νεκτάριος. Τον είχαν άγιον πριν να κοιμηθεί. Του Αγίου Σάββα του εν Καλύμνω στις σαράντα μέρες του έφτιαξαν την εικόνα. Βλέπετε εδώ πώς η Εκκλησία λειτουργεί. Θυμάμαι τον Γέροντα μας, όταν διάβασε το βίο του Γέροντος Σιλουανού. Μόλις τον διάβασε μας είπε: «αυτός ο άνθρωπος είναι Άγιος». Προτού ανακηρυχθεί ο Γέροντας Σιλουανός Άγιος. Το ίδιο και για τον π. Ιουστίνο Πόποβιτς που ανακηρύχθηκε πρόσφατα. Ο Γέροντας πριν την ανακήρυξή του έβγαλε σε μοναχό μας το όνομα Ιουστίνος. Και έλεγε «τώρα εορτάζεις του Αγίου Ιουστίνου του φιλοσόφου, αλλά όταν, ίσως δεν ζω εγώ, θα εορτάζεις του Οσίου Ιουστίνου του Σέρβου».

π. Ανδρέας : Τι ακριβώς σημαίνει το γεγονός ότι εάν δεν υπάρξει επίσημη αναγνώριση δεν μπορεί να γίνει ακολουθία ή εικόνα ή εορτασμός;

Γέροντας Εφραίμ: Γίνεται. Δεν γίνεται σ’ όλη την Εκκλησία αλλά κατά τόπους. Η αναγνώριση της αγιότητος κάποιου μέλους της Εκκλησίας ξεκινά από τους ανθρώπους που τον γνώρισαν και μπορούν να μαρτυρήσουν για την αγιότητά του. Αυτοί γνωρίζουν και έχουν βιώματα της αγιότητος του και τον αγαπούν και τον τιμούν και προσεύχονται σ’ αυτόν. Αν θέλει ο Θεός να δείξει την παρουσία του σ’ όλο το κόσμο αρχίζει και κάνει θαύματα. Όπως ο π. Ιάκωβος ο Τσαλίκης. Είναι ένας σύγχρονος άγιος. Έτσι και ο γέρο-Παναής, σ’ αυτούς που τον γνωρίζουν είναι άγιος. Διότι σου ενέπνεε κάτι το υπερφυσικό, κάτι το θαυμαστό, κάτι το μυστηριώδες, κάτι που δεν ήταν συνηθισμένο. Τώρα θυμάμαι που φέρνω στη μνήμη μου τη μορφή του. Το χρώμα του προσώπου του, η έκφρασή του προσώπου του, η ταπεινή παράστασή του, η συνεχής χαρά που είχε, αυτά ήταν δείγματα αγιασμού. Δεν τα βρίσκεις κατ’ αρχήν εύκολα αυτά τα πράγματα. Ήταν ιδιαίτερο χάρισμα στον Παναή. Ήταν αδιαλείπτως η παρουσία της χάριτος μέσα του.

π. Ανδρέας: Γι’ αυτό νοιώθαμε όταν φεύγαμε από κοντά του μια χαρά.

Γέροντας Εφραίμ: Μια χαρά και μια ασφάλεια. Ήταν άνθρωπος που παρηγορούσε τον κόσμο με την παρουσία του μόνο. Αυτό που λέει στο Γεροντικό, αν θυμάσαι, που πήγαν στον Αββά Αντώνιο. Πήγε μια παρέα και τον ρωτούσαν διάφορα. Ένας απ’ αυτούς σιωπούσε. Του λέει ο Αββάς: «Εσύ δεν θέλεις κάτι να ρωτήσεις;». Του λέει: «Αββά, αρκεί με το βλέπειν σε». Και όντως. Και εγώ δεν τον ρωτούσα τον γέρο-Παναή. Πήγαινα, καθόμουν εκεί και μου άρεσε έτσι που καθόταν και μιλούσε. Εγώ καθόμουν και τον άκουα και χαιρόμουν. Ήταν ένας όσιος εν τω κόσμω.

π. Ανδρέας: Νομίζετε ότι πρέπει να κάνουμε μια εικόνα ή μια ακολουθία σιγά-σιγά με την έννοια της παρηγοριάς του κόσμου.

Γέροντας Εφραίμ: Δεν μπορεί κανείς να εμποδίσει τα μέλη της εκκλησίας αυθόρμητα να προσεύχονται σ’ αυτόν. Δεν δίνει κανείς γραμμή. Ξέρετε, φτιάξτε εικόνα. Σαν εμείς, θυμάμαι, για τον Νικόλαο Πλανά. Μόλις διάβασα τον βίο του, μου δημιουργήθηκε μια αγάπη γι’ αυτόν τον άνθρωπο και παραγγείλαμε εικόνα με το φωτοστέφανο, προτού ανακηρυχθεί επίσημα άγιος. Και την είχαμε. Και είχαμε την αίσθηση μέσα μας ότι κάποτε θα ανακηρυχθεί άγιος. Θέλω να πω μ’ αυτό ότι δεν μπορείς να εμποδίσεις τα μέλη της εκκλησίας που βιώνουν αυθόρμητα να κάνουν και μια εικόνα για τον γέρο-Παναή. Πήγε ο π. Νήφων στον Οικουμενικό Πατριάρχη και του έδειξε μερικές τοιχογραφίες που υπάρχουν σε ένα παρεκκλήσιο. Είναι ο Γέροντας Ιωσήφ ο ησυχαστής, ο γέρο-Πορφύριος, ο Γέρο-Παΐσιος, ο Γέρων Φιλόθεος Ζερβάκος, ο Γέρο-Ιάκωβος, ο Γέρων Σωφρόνιος. Του λέγει ο Πατριάρχης: «Πολύ προτρέχεις». «Παναγιώτατε, του λέγει, το βίωμα της εκκλησίας είναι πρώτα και η Εκκλησία βλέποντας το βίωμα έρχεται και επισήμως αναγράφει στο αγιολόγιο της». Ο Πατριάρχης βλέποντας τις αγιογραφίες τις ασπάσθηκε μία μία. Και μάλιστα όταν ήλθε εδώ στο Άγιον Όρος εκεί στη σύναξη των ηγουμένων και αντιπροσώπων στην Ιερά κοινότητα ανέφερε ότι σιγά σιγά η Μήτηρ Εκκλησία θα προβεί στην επίσημη αγιοκατάταξη αυτών των εναρέτων γερόντων. Αυτό είναι πραγματικά, ότι η εκκλησία συνεχίζει και βγάζει αγίους. Όπως έλεγε και ο γερό-Παΐσιος ότι στη Δευτέρα παρουσία θα έχουμε πολλές εκπλήξεις. Βέβαια εκπλήξεις θα έχουμε μ’ αυτούς που θεωρούμε εναρέτους και καμιά φορά δεν είναι. Εκεί δεν θα τους δούμε εναρέτους. Και από την άλλη θα δούμε αυτούς που δεν τους εκτιμήσαμε πολύ και θα λάμπουν ως μεγάλοι αστέρες στην μακαριότητα του Θεού. Γι’ αυτό και ο γερό-Παναής είναι ένας άνθρωπος που δοξάζει την Εκκλησία και οι προσευχές του βοηθούν το νησί μας και όλην την οικουμένη και είναι ένας άνθρωπος που πραγματικά αποτελεί ένα πρότυπο για πολλούς ανθρώπους. Και βλέπει κανείς ότι και μέσα στον κόσμο είναι εφικτός ο αγιασμός. Ο Παναής πώς απέκτησε τον αγιασμό; Μέσα στο λιβάνι, μέσα στις ακολουθίες, μέσα στη μετάνοια, μέσα στην προσευχή, μέσα στις λειτουργίες. Αλίμονο! το Άγιο Πνεύμα πήρε σύνταξη από το κόσμο και είναι μόνο στη έρημο; Ή υπάρχει καλογερική πνευματικότης και κοσμική πνευματικότης; Το ίδιο ευαγγέλιο υπάρχει.

π. Ανδρέας: Ζούσε ασκητικά μέσα στον κόσμο.

Γέροντας Εφραίμ: Χωρίς ασκητική ζωή δεν μπορεί να φτάσει κανείς στον αγιασμό. Το κύριο γνώρισμα της Εκκλησίας μας είναι η ασκητική ζωή. Οι ασκητισμοί δεν είναι μόνο στα μοναστήρια. Οι ασκητισμοί είναι θεολογικά η μορφή της εν Χριστώ ζωής. Γι’ αυτό βλέπουμε ότι στη Δύση δεν υπάρχει ασκητισμός. Όταν πήγα στην Ιταλία να δω εκεί το έργον του δικού μας του π. Νείλου του Βατοπαιδινού, πήγα και σε διάφορα μοναστήρια των Καθολικών. Είδα ανθρώπους καλοκάγαθους μοναχούς, καλοσυνάτους αλλά όπως εγώ το βλέπω -δεν λέω ότι εγώ είμαι φορέας της αλήθειας- δεν είδα τη χάρη του Θεού που την είδα στον γέρο-Παναή. Δεν την είδα στα πρόσωπά τους. Διότι είναι ακριβώς η εκκλησία που είναι «μία αγία, καθολική και αποστολική Εκκλησία». Εάν σ’ αυτήν είμαστε και είμαστε ενταγμένοι σωστά και ακολουθούμε τη ζωή της Εκκλησίας το προσδοκώμενο είναι ο αγιασμός.

π. Ανδρέας: Μπορεί δηλ. ένας μοναχός καθολικός να έχει μία παρά πάνω άσκηση από άλλους ορθοδόξους στον κόσμο και όμως αυτός να μην αγιαστεί;

Γέροντας Εφραίμ: π. Ανδρέα, όπως ξέρεις η χάρις του Θεού είναι που αγιάζει. Εάν ο άνθρωπος είναι εκτός Εκκλησίας… Βέβαια εμείς δεν είμαστε οι κριτές. Μιλούμε όμως για την βεβαία οδό αγιασμού πού βρίσκεται στην «αγίαν, καθολικήν και αποστολικήν Εκκλησίαν». Τώρα τι θα κάνει ο Θεός μ’ αυτούς και με τους μουσουλμάνους δεν ξέρουμε. Ο Απ. Παύλος μας μιλά για την συνείδηση του καθενός που θα τον οδηγήσει στον δρόμο αυτόν που πρέπει αλλά εμείς μιλούμε για τη βεβαία και ασφαλή οδό αγιασμού που είναι μέσα στην Εκκλησία.

π. Ανδρέας: Ποιο ήταν το μυστικό του παππού Παναή για να έχει αυτή τη χάρη που είχε;

Γέροντας Εφραίμ: Το μυστικό του ήταν η εξάρτησή του από ένα πνευματικό. Όπως είπα και στην τράπεζα, δεν μπορεί κανείς να βιώσει τον αγιασμό αν δεν παρακάθηται στην υπακοή ενός πνευματικού διδασκάλου, γέροντος. Οπωσδήποτε πρέπει κάθε άνθρωπος στον κόσμο να έχει πνευματικό. Και ο καθένας που θέλει να βρει τη χάρη του Θεού, όπως ο μοναχός έχει το Γέροντά του, πρέπει και ο καθένας να έχει τον πνευματικό του. Ο γέρο-Παναής, από το διάλογο που είχαμε μαζί του, κατάλαβα πόση πίστη και εμπιστοσύνη, σεβασμό και αγάπη άκρατο έτρεφε στο Γέροντά του τον παπά-Κυπριανό το Σταυροβουνιώτη. Και έλεγε: «Σ’ αυτόν οφείλονται όλα. Αυτός μας τα είπε αυτά, αυτός μας τα δίδαξε. Εμείς είμαστε, όπως έλεγε, ξύλο απελέκητο. Αυτός μας τα δίδαξε». Θέλω να πω ότι ο άνθρωπος ο οποίος συμβουλεύεται και δεν είναι αυτοσύμβουλος και πραγματικά έχει το Γέροντά του, τον πνευματικόν πατέρα, τότε παίρνει. Και ,όπως σου είπα και κατ’ ιδίαν, χρειάζονται σήμερα οι «εμπνέοντες», οι οποίοι θα μας δίνουν την έμπνευση. Και αυτοί ποιοί είναι; Αυτοί που βιώνουν την ορθόδοξη πνευματικότητα. Εάν όντως ο άνθρωπος βιώνει την ορθόδοξη πνευματικότητα τότε αυτός είναι ο εμπνέων. Τέτοιους ανθρώπους θέλουμε σήμερα. Και ιερείς και αρχιερείς στον κόσμο και ηγουμένους και μοναχούς και ιερομονάχους και αρχιμανδρίτες αλλά και λαϊκούς οι οποίοι να εμπνέουν. Και άνθρωποι λαϊκοί ξέρετε πολλές φορές πόσο βοηθούν, όπως ο γέρο-Παναής. Την εργασία που έκανε ο γέρο-Παναής ποιος κληρικός την έκανε; Σου λέγω, πολύ ελάχιστοι. Πολύ λίγοι. Και όμως με τη σιωπηλή μυστική παρουσία του, που δεν έκανε «ντόρο» ποτέ… Άκουσες ποτέ να κάνει καμιά ομιλία ο γέρο-Παναής; Όμως το σπίτι του ήταν κέντρο συνάξεως των πιστών. Από τη Λύση μέχρι και να κοιμηθεί μαζεύονταν οι άνθρωποι και τους μιλούσε και έφευγαν «πεπλησμένοι» χάριτος. Αυτή η μυστική και σιωπηλή παρουσία του γέροντος Παναή ήταν αυτή που ωφέλησε με ένα αφανή μυστικό τρόπο τα μέλη της Εκκλησίας.

π. Ανδρέας: Γέροντα, παίρνοντας αφορμή από τον Άγιον Συμεών τον Νέον θεολόγο, που ήταν κληρικός και ο Γέροντας του Συμεών ο Ευλαβής ήταν μοναχός χωρίς ιερωσύνη. Μιλά και ο Άγιος Συμεών για την πνευματική πατρότητα. Νομίζω ότι διαφοροποιείται από την εξομολόγηση. Ο παππούς ο Παναής, κατά την αντίληψή μου, την εμπειρία μου, ήταν ένας Γέροντας, πνευματικός πατέρας. Δεν είχε όμως ιερωσύνη. Πείτε μας λίγα λόγια για τη διαφορά. Άλλωστε και ο Γέροντάς σας δεν είχε ιερωσύνη.

Γέροντας Εφραίμ: Οπωσδήποτε έτσι είναι, όπως τα λέτε. Κατ’ αρχήν δεν είναι αναγκαία η σύνδεση της πνευματικής πατρότητας με την ιερωσύνη και στον μοναχισμό. Απόδειξη είναι οι μεγάλοι Πατέρες. Ο Αββάς Αντώνιος δεν ήταν ιερέας. Και ήταν ο πνευματικός πατέρας του Μ. Αθανασίου, που ήταν αρχιερέας, Αρχιεπίσκοπος Αλεξανδρείας. Ο Άγιος Παχώμιος δεν ήταν ιερέας, που ήταν πατέρας χιλιάδων μοναχών. Ο Άγιος Θεόδωρος ο ηγιασμένος δεν ήταν ιερέας. Ο Άγιος Αθανάσιος ο Αθωνίτης δεν ήταν ιερέας και είναι πατριάρχης του Αθωνικού μοναχισμού. Άρα, λοιπόν, η πνευματική πατρότητα, και πρέπει αυτό να τονισθεί, δεν απαιτεί τη σχέση με την ιερωσύνη. Δεν είναι αναγκαία η σχέση της με την ιερωσύνη. Για την πνευματική πατρότητα είναι αναγκαία η πνευματική γνώση. Και όταν λέμε πνευματική γνώση εννοούμε την πνευματική εμπειρία. Θυμάμαι όταν διάβασα τον «κατά πλάτος» βίο του Αγίου Παχωμίου ότι εκεί λέει ότι μετά τους αποστολικούς Πατέρες προηγούνται οι έχοντες πνευματική γνώση και αυτοί είναι οι πατέρες οι πνευματικοί. Γι’ αυτό και ο Άγιος Νεκτάριος κάπου σε μια επιστολή του, δεν ξέρω αν το διαβάσατε, θεωρεί τον μοναχό ανώτερο του αρχιερέως. Δεν καταφρονούσε την αρχιερατική τιμή. Ξέρουμε ότι ο αρχιερέας και ο επίσκοπος είναι το κύριο και πρώτο θεσμικό όργανο της χάριτος σε μια τοπική Εκκλησία. Η αρχιερατική όμως χάρις είναι χάρισμα και δίνεται δωρεάν. Ενώ η πνευματική γνώση δίνεται δωρεάν αλλά με την ασκητική προϋπόθεση. Άρα, λοιπόν, η πνευματική γνώση προηγείται και της αρχιερατικής τιμής ακόμα. Βέβαια, έχομε τον γέρο-Παΐσιο σήμερα, που είναι ένας απλός μοναχός. Βάλε οποιουσδήποτε αρχιερείς. Σε ποιον θα πάει το ενδιαφέρον μας; Στο γέρο-Παΐσιο. Γιατί; Διότι ήταν άνθρωπος που είχε το πλήρωμα της πνευματικής γνώσεως. Και ο γέρο-Παναής. Ήταν λαϊκός μεν αλλά ήταν πνευματικός καθοδηγητής σε πολλούς ανθρώπους. Και ξέρω ότι έλυνε άλυτα προβλήματα, τα οποία ήταν προβλήματα τόσον δυσχερή και τόσον πολυποίκιλα! Τα έλυνε ο γέρο-Παναής. Αυτά τα προβλήματα δεν μπορούσαν οι πνευματικοί να τα λύσουν. Γιατί; Μήπως δεν λειτουργούσε καλά το μυστήριο της εξομολογήσεως; Όχι. Διότι άλλο το μυστήριο της εξομολογήσεως στο οποίο θα πεις μερικά αμαρτήματα για να πάρεις την άφεση των αμαρτιών και άλλο να πας εκεί για να πάρεις μια πνευματική κατεύθυνση και τη λύση ενός προβλήματος το οποίο να μην εφάπτεται αμαρτίας. Και όμως θέλεις μια λύση που δεν μπορεί ένας πνευματικός που δεν έχει την ανάλογη πνευματική γνώση να σου τη δώσει. Ο γερό-Παναής ήταν άνθρωπος που έδινε τέτοιες λύσεις και μάλιστα και σε ιερείς, και αρχιμανδρίτες και σε μοναχούς. Ο γέρο-Παναής έδινε συμβουλές και έλυνε προβλήματα.

π. Ανδρέας : Αφού και εγώ τον είχα γέροντά μου. Εξομολογούμουν στο Σταυροβούνι τότε.

Γέροντας Εφραίμ: Πολλές μοναχές, π. Ανδρέα, τον είχαν γέροντα. Πάρα πολλές μοναχές. Μάλιστα τον καιρόν που ήταν εκεί ο γέρο-Παναής είχαμε και έλλειψη πνευματικού. Δεν είχαμε πολλούς ιερομονάχους με πνευματική γνώση ώστε να κατευθύνουν τα μοναστήρια, γι’ αυτό βλέπεις ο γυναικείος μοναχισμός πριν πενήντα χρόνια ήταν σε μια κατάπτωση διότι έλειπαν οι πνευματικοί.

π. Ανδρέας: Πείτε μας λίγο γι’ αυτή την πνευματική πατρότητα. Τι εννοούμε λέγοντας να είναι ένας πνευματικός πατέρας, σε τι συνίσταται αυτό και ποια η διαφορά ενός εξομολόγου από τον πνευματικό πατέρα;

Γέροντας Εφραίμ: Κατ’ αρχήν ο εξομολόγος είναι ένας ιερέας, ο οποίος έχει τη χάρη της ιερωσύνης και μπορεί να εξομολογεί. Άλλο πνευματική πατρότητα και άλλο εξομολόγηση. Ξέρω πολλούς ανθρώπους, οι οποίοι εξομολογούνται έξω σ’ ένα πνευματικό, λένε τις αμαρτίες τους και παίρνουν την άφεση και ο πνευματικός θα τους πει «ξέρεις παιδί μου δεν θα κοινωνήσεις για έξι μήνες». Πέραν τούτου δεν μπορεί να τους πει κάτι. Να τους βάλει ένα όρο. Ή μου λέει κάποιος: «Πότε πρέπει να κοινωνώ;» Του λέω: «Παιδί μου πας και εξομολογείσαι;» «Ναι. Αλλά ο πνευματικός δεν μου λέει πότε θα κοινωνώ». «Όποτε πεινάς θα τρως. Ο πνευματικός δεν θα σου πει πότε θα κοινωνάς. Για ένα χρονικό διάστημα δεν θα κοινωνάς διότι είχες επιτίμιο. Πέραν τούτου εσύ θα δεις πως θα κοινωνάς». Και ακριβώς αυτό το πράγμα, η πνευματική μέθοδος αν έχεις σχέση με ένα πνευματικόν πατέρα αυτός θα σου το καθορίσει γιατί σ’ αυτόν αναθέτουμε την όλην ζωή μας και παίρνουμε συμβουλές για όλη τη ζωή μας όχι μόνο μας ενδιαφέρει η συγχώρηση των αμαρτιών. Η συγχώρηση των αμαρτιών είναι η μία πλευρά. Η άλλη είναι πώς θα καθοδηγηθούμε και πώς θα κατευθυνθούμε στην πνευματική οδό που οδηγεί προς τον αγιασμό. Ακριβώς ο πνευματικός πατέρας είναι εκείνος που γεύεται τα θεία και μας τα προσφέρει. Λέμε αυτός είναι παραδοσιακός. Δεν είναι παραδοσιακός αυτός που διαβάζει τα βιβλία. Παραδοσιακός είναι αυτός που παραδίδει την πνευματική ζωή από πρώτο χέρι. Και ακριβώς οι πνευματικοί πατέρες παραδίδουν από το βίωμα τους και την εμπειρία τους σε μας και ένας άνθρωπος μπορεί να είναι απλός, λαϊκός ακόμα, και να βιώνει τη χάρη και να παραδίδει. Γι’ αυτό πνευματικός πατέρας είναι ο ανάδοχος είναι εκείνος που αναδέχεται την όλην ζωήν αυτού που τον έχει πνευματικόν πατέρα και προσεύχεται κατ’ αρχήν γι’ αυτόν τον άνθρωπο, αναπληροί τις ελλείψεις του με την προσευχή του ως πνευματικός πατέρας, όπως ο Απ. Παύλος. Εγώ, λέει, θα μορφώσω τον Χριστόν μέσα σας. Εγώ θα γίνω θύμα για σας για να σας κερδίσω διότι ακριβώς εξέφραζε την πνευματική πατρότητα. Και οι πατέρες στο Άγιον Όρος και όλοι οι άνθρωποι που βιώνουν τη χάρη, χωρίς να το καταλάβουν τους κυνηγά ο κόσμος και πληροφορείται η καρδία του καθενός και πηγαίνουν και τους έχουν πνευματικούς πατέρες. Η πνευματική πατρότητα δεν διαφημίζεται αλλά βιώνεται από τα μέλη της Εκκλησίας.

π. Ανδρέας: Εν Πνεύματι Αγίω.

Γέροντας Εφραίμ: Εν Πνεύματι Αγίω.

π. Ανδρέας: Έχετε αισθανθεί κάτι από τον παππού Παναή.

Γέροντας Εφραίμ: Ακούστε. Ο γέρο-Παναής είναι ένας άνθρωπος αγιασμένος αλλά να σας πω κάτι, τέλος πάντων, έτσι για την τιμήν και την αγάπην στο πρόσωπό του. Μου έλεγε ο παπά-Εφραίμ ο Κατουνακιώτης κάποτε, ότι όταν μνημονεύεις στην προσκομιδή κάποιο και αισθανθείς μια καύση στην καρδία σου, αυτό είναι πνευματικό γεγονός, που το αισθάνονται οι μοναχοί, να ξέρεις ότι αυτός ο άνθρωπος έχει παρρησία. Δεν σας αποκρύπτω ότι αισθάνομαι όταν μνημονεύω τον γέρο-Παναή μια αυθόρμητη καύση στην καρδία μου. Αυτό είναι δείγμα της παρρησίας του. Διότι ο άνθρωπος αυτός τον μνημονεύομε και ανταποδίδει τις ευχές του με τη δύναμη της ευπαρουσιάστου προσευχής του.

π. Ανδρέας: Το να ανακηρυχθεί επίσημα ένας άγιος δίνεται η δυνατότητα στους πιστούς να επισημοποιήσουν αυτήν την αγιότητα, να την τιμήσουν και να αποκομίσουν απ’ αυτήν. Νομίζω στην Εκκλησίαν της Κύπρου, εδώ και αιώνες έχει ν’ ανακηρυχθεί άγιος.

Γέροντας Εφραίμ: Νομίζω υπάρχουν άγιοι. Δεν ξέρω γιατί δεν ανακηρύχθηκαν. Ο ιερομάρτυρας Κυπριανός, ο εθνομάρτυρας. Αυτός είναι απόλυτα και αυτοί που μαρτύρησαν μαζί του είναι απόλυτα άγιοι. Βλέπετε έρχεται το Οικουμ. Πατριαρχείο και όλους όσοι μαρτύρησαν επί Τουρκοκρατίας και μάλιστα χθες, αν πρόσεξες, γιορτάσαμε δυο-τρεις αγίους τον Άγιον Αμβρόσιον, Νεόφυτον και Μακάριον τους Βατοπαιδινούς που όταν πήγαν την Αγίαν Ζώνη στην Κρήτη τους έπιασαν οι Τούρκοι τους είπαν να αλλαξοπιστήσουν και επειδή αρνήθηκαν τους αποκεφάλισαν. Αυτοί είναι άγιοι. Και έρχεται το Οικουμ. Πατριαρχείο και ανακηρύσσει όσους μαρτύρησαν κληρικούς ως αγίους. Για μένα ο εθνομάρτυρας Κυπριανός είναι ό άγιος ιερομάρτυρας Κυπριανός και η συνοδεία του και δεν σου αποκρύπτω ότι στα τάγματα που βγάζω στην μερίδα των μαρτύρων βάζω και τον ιερομάρτυρα Κυπριανό και αισθάνομαι ότι είναι τέλειος άγιος. Όταν είναι θέλημα Θεού θα ανακηρυχθούν. Ο άγιος δεν είναι μόνο αυτός που κάνει θαύματα. Ο άγιος είναι αυτός που βίωσε τον Χριστό. Ο Απ. Παύλος τι θαύματα έκανε; Ο Άγιος Νεκτάριος πιο πολλά θαύματα έκανε από τον Απ. Παύλο. Και όμως ο Απ. Παύλος θεωρείται από μερικούς ο πρώτος μετά τον ένα. Γιατί ακριβώς εβίωσε το ορθόδοξο ήθος και το μετέφερε και το μετέδωσε σαν τέλειος αληθινός πνευματικός πατέρας.

π. Ανδρέας: Πολύ σημαντικά αυτά. Να τελειώσουμε. Θα ήθελα να μας πείτε από τις εμπειρίες σας κάποια γεγονότα που έμειναν μέσα σας στη επικοινωνία και τη σχέση που είχατε με τον παππού Παναή.

Γέροντας Εφραίμ: Ήδη ανέφερα. Η αίσθηση του στην ακολουθία, η αίσθηση του στη Λειτουργία. Όταν έβλεπες τον γέρο-Παναή μέσα στη Θεία Λειτουργία ιδιαίτερα, έλεγες αυτός ο άνθρωπος είναι εκεί, είναι παρών. Είχες την αίσθηση ότι ήταν μόνος του, όπως λέμε «μόνος μόνω τω Θεώ». Δεν έβλεπε ούτε δεξιά, ούτε αριστερά. Συνεχώς ήταν αφοσιωμένος στο μυστήριο. Ήταν εκτός τόπου και εκτός χρόνου. Είχε τέτοια βίωση. Πήγαινε να μεταλάβει με τέτοιο δέος, με τέτοια αίσθηση, με τέτοιο πόθο. Είχε τον πόθο του Θεού αδιάλειπτο, είχε την αίσθηση του Θεού αδιάλειπτη. Μα αυτά είναι οι καρποί του Πνεύματος. Και αυτή την χαρά, την αγαλλίαση που έδινε. Και σ’ αυτούς που δεν μιλούσαν. Πολλές φορές ένας άγιος άνθρωπος εντυπωσιάζει και αυτούς που δεν μιλούν. Και ένα μεγάλο όπλο που έχουν οι άνθρωποι του Θεού είναι η σιωπή τους. Η σιωπή η οποία λαλεί, βοά με ένα μυστικόν τρόπο. Ο γέρο-Παναής είχε αυτό το χάρισμα όπου πήγαινε. Μια φορά, θυμάμαι, περπατούσα στη Λάρνακα και τον είδα στο αυτοκίνητο. Κάποιος τον έπαιρνε κάπου. Αυτός δεν με είδε. Εγώ τον είδα. Και αμέσως ήρθε μια αγαλλίαση μόνο που τον είδα και πέρασε με το αυτοκίνητο. Αυτό δεν ήταν ένα συναίσθημα. Ήταν ένα αγιοπνευματικό γεγονός. Δεν είναι ένα συναίσθημα, όπως βλέπει μια μάνα το παιδί της και χαίρεται διότι είναι συνδεδεμένη συναισθηματικά. Αυτό δεν έχει σχέση με το συναίσθημα. Ο αγιασμός δεν έχει σχέση με το συναίσθημα. Ο αγιασμός είναι υπέρ φύσιν ζωή που δεν άπτεται του συναισθήματος.

π. Ανδρέας: Σας ευχαριστώ πάρα πολύ. Τις ευχές του να έχουμε.

Γέροντας Εφραίμ: Και πιστεύω ότι πάρα πολλοί θα τον είδαν και μετά θάνατον. Νομίζω με την παρουσία και την προβολή τέτοιων ανθρώπων αναπτύσσεται το αίσθημα στο λαό ότι και στον κόσμο είναι εφικτός ο αγιασμός. Διότι εγώ σας λέω, π. Ανδρέα, ότι ο μοναχισμός ως κατάσταση βοηθεί τον μοναχό να γίνει τέλειος χριστιανός. Αλλά σας λέω ότι γνώρισα μερικούς λαϊκούς ανωτέρους σε πνευματική κατάσταση από μοναχούς. «Το Πνεύμα όπου θέλει πνει». Βλέπετε ένας μοναχός φεύγει από τον κόσμο και έρχεται στην έρημο. Δεν έρχεται με καταφρόνηση ότι αυτοί είναι αμαρτωλοί και φεύγουμε. Απλώς φεύγει και απορρίπτει, όχι το ανθρώπινο πρόσωπο, απορρίπτει τον αρρωστημένο τρόπο ζωής. Έρχονται τόσοι άνθρωποι στα μοναστήρια. Υπάρχει οικονομική κρίση στην Ελλάδα και στην Κύπρο έπεται. Βλέπετε έρχονται τόσοι άνθρωποι στο Άγιον Όρος. Για να έρθουν τόσοι άνθρωποι στο Άγιον Όρος χρειάζονται πολλά χρήματα, κόπο και χρόνο. Και όμως έρχονται γιατί αισθάνονται συγγενείς με τους μοναχούς. Σαν να είναι του ιδίου φυράματος, της ιδίας πνευματικής ύλης. Γι’ αυτό έρχονται και συναντούν τους μοναχούς. Γιατί δεν υπάρχει διάσταση μεταξύ μοναχισμού και της εν κόσμω ζωής. Απλώς υπάρχει μια παραλλαγή πνευματικής ζωής. Π.χ. έρχεσθε εσείς. Δεν σας βγάζουμε έξω από την τράπεζα. Και συντρώγομε και συμπροσευχόμεθα και συλλειτουργούμεθα διότι είναι άπαντα κοινά. Και τα μοναστήρια είναι ακριβώς ένα πνευματικό κέντρο για όλα τα μέλη της Εκκλησίας.

π. Ανδρέας: Ευχαριστούμε πάρα πολύ. Εύχεσθε και υπέρ ημών.

Γέροντας Εφραίμ: Και σεις να μας μνημονεύετε, γιατί όλοι μας έχομε ανάγκη

το βρήκαμε εδώ


Ακούστε ΡΑΔΙΟ ΦΛΟΓΑ ( κάντε κλίκ στην εικόνα)