Τετάρτη, 20 Οκτωβρίου 2010

ΣΜΕΜΑΝ—ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ



Με το έργο του αυτό ο σεβαστός Σμέμαν μάχεται με πάθος τον κληρικαλισμό και είναι στα αλήθεια μοναδικός στη διαμαρτυρία του για την ιεροποίηση της Λειτουργίας. Η οποία σύμφωνα με τα λόγια του, εμειώθη στις μέρες μας σε Λατρεία. Υπερασπίζεται με πάθος τη συνεχή μετάληψη των πιστών, σαν συμμετοχή στο πλήρωμα της Εκκλησίας, η οποία χάθηκε αφήνοντας στη θέση της την εξουσία των κληρικών στην Θεία Ευχαριστία μέσω της εξομολογήσεως. Χάθηκε δηλ. λόγω βαθμιαίας έκλειψης του Μυστηρίου της Μετανοίας.

Η επίσημη εξήγηση, κατα τους λόγους του, είναι η αναξιότης της πλειοψηφίας των λαϊκών να προσέρχονται συχνά στο ποτήριο και επομένως η αναγκαιότης να υπάρξουν για αυτούς κάποιες συμπληρωματικές απαιτήσεις και εγγυήσεις. Οι λαϊκοι ζούν στον κόσμο σε συνεχή επαφή με την ρυπαρότητα του, την αναλήθεια, την αμαρτωλότητα, το ψέμα του και επωμένος χρειάζονται ιδιαίτερη κάθαρση, ιδιαίτερη προετοιμασία, ιδιαίτερη προσπάθεια Μετανοίας, πράγμα που οδηγεί στην απομάκρυνση των κληρικών απο τους λαϊκούς, πράγμα που οδηγεί την ίδια την Εκκλησία σε μια τερατώδη κατάκριση. Ο Σμέμαν ερμηνεύει αυτή την έκπτωση σαν ευσεβιστική, επειδή προέρχεται απο την συναίσθηση της αμαρτωλότητος, απο σεβασμό στο ιερό και αποστροφή του βέβηλου. Ένα φαινόμενο το οποίο είναι η ουσία του Φαρισαϊσμού και της θρησκείας. Για αυτό και ενώνεται σήμερα η Εκκλησία με όλες τις θρησκείες επειδή λόγω του κληρικαλισμού έπαψε να είναι η Εκκλησία. Διότι ο Κύριος ανέτρεψε ακριβώς όλα τα δεδομένα της θρησκείας με το μυστήριο της μετανοίας. Διότι τώρα πια σώζει ακριβώς η συναίσθηση της αμαρτωλότητος, ενώνει, δέν διαιρεί όπως το επιθυμεί ο εωσφόρος. Η μετάνοια ενώνει με τον Κύριο.

Ακόμη και στην Βυζαντινή Εκκλησία υπήρχαν οι σωτήριες διδασκαλίες, όπως του Χρυσοστόμου : υπάρχουν όμως περιπτώσεις κατα τις οποίες ο ιερέας δέν διακρίνεται απο τον υφιστάμενο, π.χ. όταν πρέπει να μεταλάβουν των Αγίων Μυστηρίων.... επειδή σε όλους προσφέρεται ένα Σώμα και ένα Ποτήριο.... και εμείς χωρίς διάκριση ασπαζόμαστε ο ένας τον άλλον. Η μείωση της Εκκλησίας στην ιεροποίηση και στον Κληρικαλισμό φαίνεται ακόμη και στην εξέλιξη του ναού και της διαρρύθμισής του, που όλο και περισσότερο τονίζει τον διαχωρισμό των λαϊκών απο τον κλήρο. Πάλι όμως ο ίδιος ο Χρυσόστομος έλεγε: « Ελθών ο Χριστός και της πόλεως έξω παθών, πάσαν την γήν εκάθηρε, πάντα τόπον ευκτήριον ειργάσατο. Βούλει μαθείν πώς πάσα η Γή ναός εγένετο και πώς πάς τόπος ευκτήριος κατέστη;» και όμως αυτό το πνεύμα χάθηκε νωρίς απο την Εκκλησία.

Όσων αφορά την συνεχή συμμετοχή των πιστών στην Θεία Ευχαριστία είναι αποκαλυπτικές και αποδεικτικές οι ίδιες οι ευχές, οι οποίες απο την αρχή της Αναφοράς, δηλ. της λειτουργίας των πιστών, και μέχρι το τέλος της, δέν βρίσκουμε ούτε μία μνεία για συμμετοχή σε αυτή δύο κατηγοριών προσευχομένων: των κοινωνούντων και των μή-κοινωνούντων των Αγίων Μυστηρίων.

Μόνον μετά την περάτωση της ευχής της μεσιτείας: πάντας ημάς πρόσδεξαι είς την Βασιλείαν Σου, .... υπάρχει η ευχή και η Ικεσία για ατομικό καθαρμό καθενός από μας: Ίνα εν καθαρή τω μαρτυρίω της συνειδήσεως ημών...και υποδεξάμενοι αυτά αξίως,... Ναι, ο Θεός ημών και μηδένα ημών ένοχον ποιήσης των φρικτών Σου τούτων και επουρανίων μυστηρίων... αλλά δός ημίν, μέχρι της εσχάτης ημών πνοής, αξίως υποδέχεσθαι την μερίδα των αγιασμάτων Σου, είς εφόδιον ζωής αιωνίου, είς απολογίαν ευπρόσδεκτον, την επί τού φοβερού βήματος του Χριστού Σου...

Είναι ακριβώς το πνεύμα του Απ. Παύλου ο οποίος στην (Ά Κορ 11, 16-32) Επιστολή του γράφει: «Οσάκις αν εσθίητε τον άρτον τούτον και το ποτήριον τούτο πίνητε, τον θάνατον του Κυρίου καταγγέλλετε, άχρις ου άν έλθη. Ώστε ος αν εσθίη τον άρτον τούτον η πίνη το ποτήριον του Κύριου αναξίως, ένοχος έσται του σώματος και του αίματος του Κυρίου. Δοκιμαζέτω δε άνθρωπος εαυτόν, και ούτος εκ του άρτου εσθιέτω και εκ του ποτηριού πινέτω ο γάρ εσθίων και πίνων αναξίως, κρίμα εαυτώ εσθίει και πίνει, μή διακρίνων το σώμα του Κυρίου «Εί γάρ εαυτούς διακρίνομεν, ούκ αν εκρινόμεθα, κρινόμενοι δέ υπο του Κυρίου παιδευόμεθα ίνα μη σύν τω κόσμω κατακριθώμεν»

Βλέπουμε λοιπόν πώς το κοινό δυναμώνει το ατομικό και το ατομικό δέν είναι δυνατό χωρίς το κοινό, στον πρώιμο Χριστιανισμό. Αλλά ο Απ.Παύλος δέν προτείνει ποτέ ούτε στους αναξίους εκλογή. Εσείς οι άξιοι μετέχετε, εσείς οι ανάξιοι απέχετε. Μια εκλογή η οποία οδήγησε σιγά σιγά στην αποχή σχεδόν την πλειοψηφία των μελών της Εκκλησίας και στην απώλεια της αίσθησης και κατανόησης της Ευχαριστίας σαν κοινής πράξης, σαν λειτουργίας. Αλλά και η ίδια η αίσθηση της αποχής εξέπνευσε, μεταβλήθηκε σε πειθαρχική εντολή (Τέσσερις φορές το χρόνο) με υποχρεωτική την εξομολόγηση, σαν ιδιότυπο εισιτήριο για τη Θ.Κοινωνία.

Αυτή είναι η φοβερή καταγγελία του Σμέμαν και είναι πέρα για πέρα αληθινή. Όπως μας είχε βεβαιώσει και ο κύριος Πατρώνος. Για αυτό το λόγο η σύγχρονη Ορθοδοξία δέν είναι πλέον Χριστιανική. Και δέν πρέπει να μας εκπλήσσει ο Μεσσηνίας ο οποίος αποδέχεται τόσο ήρεμα την διαίρεση της Εκκλησίας. Αφου είναι ήδη διαιρεμένη μέσα στον ίδιο τον ναό.

Ο αγαπητός Σμεμαν όμως προτείνει λύσεις. Οι οποίες ίσως είναι χειρότερες απο το πρόβλημα και προκαλούν φοβερές παρενέργειες όπως π.χ. την ευχαριστιακή Εκκλησιολογία του Ζηζιούλα.

Λέει λοιπόν: μετά την ομολογία πίστεως λέει ο Ιερεύς : Στώμεν καλώς, στώμεν μετα φόβου, πρόσχωμεν την Αγίαν αναφοράν εν ειρήνη προσφέρειν.

Στώμεν καλώς. Καλόν.... « Και είπεν ο Θεός, ότι καλόν». Πού βρίσκουμε όμως το ίδιο το βίωμα, την άμεση γνώση του αρχέγονου, του άφθαρτου καλού; Εκεί που αντήχησε σαν ανθρώπινη απάντηση στο θεϊκό καλόν « Κύριε, καλόν εστίν ημάς ώδε είναι» (Ματθ. 17,4). Με αυτή την απάντηση, εκεί στο όρος της Μεταμορφώσεως, επιβεβαιώθηκε για πάντα, στους αιώνες, η αποδοχή απο τον άνθρωπο του θεϊκού "καλόν", σαν δικής του ζωής, σαν δικού του προορισμού. Και με αυτό το όραμα, με αυτή την γνώση, με αυτό το βίωμα ζεί η Εκκλησία σε όλο της το βάθος. Κέντρο αυτού του βιώματος και συγχρόνως πηγή και παρουσία του, δώρο και πραγμάτωση του είναι η Θεία Λειτουργία, η συνεχής ανύψωση και αναφορά της Εκκλησίας στον ουρανό, στον θρόνο της δόξας, στο ανέσπερο φώς, και στη χαρά της βασιλείας του Θεού «ενώ στέκεσαι στο ναό, βρίσκεσαι στον ουρανό υπερβατικά».

Συγκλονιστική ερμηνεία, από τήν οποία η μετάλλαξη τής λειτουργίας καί τού επισκόπου, από μέρους τού Ζηζιούλα, σέ έκφραση τής Δόξας τού Κυρίου καί όχι πλέον τής θυσίας Του, απέχει ελάχιστα. Όπως επίσης καί η σωτηρία τού κόσμου σάν σκοπού καί σάν αποστολή τής εκκλησίας, εφόσον ταυτίζεται τό κοσμικό καλόν μέ τήν αποκάλυψη τής θεότητος στό Θαβώρ. Παρεπιπτόντως χάνεται καί η πτώση, εκτός από τήν καινή δημιουργία. Καί να υπενθυμίσουμε επίσης πώς μετά τό Θαβώρ καί παρότι το Θαβώρ, όλοι οι μαθητές τού Κυρίου πλήν ενός, τόν πρόδωσαν.

Άς δούμε όμως σ’αυτό τό σημείο τί λέει η παράδοσίς μας, καί συγκεκριμένα ο Ν.Καβάσιλας ο οποίος ερμήνευσε τήν Θ.Λειτουργία καί έσωσε τουλάχιστον τήν νοημοσύνη μας.

Λέει : απαγγέλεται λοιπόν η ομολογία, τό Σύμβολον τής Πίστεως καί έπειτα ο ιερεύς λέει : «Στώμεν καλώς, στώμεν μετά φόβου». Άς μείνουμε σταθεροί σε αυτή τήν ομολογία, άς μήν κλονισθούμε από παραπλανητικούς λόγους αιρετικών. Άς μείνουμε σταθεροί μέ φόβο, διότι είναι πολύς ο κίνδυνος γι αυτούς πού δέχθηκαν στήν ψυχή κάποια αμφιβολία γι αυτήν τήν πίστη.

Αυτές είναι οι εκκλησιολογικές εξελίξεις τής νεωτερικότητος. Θά επανέλθουμε.

Αμέθυστος

το βρήκαμε εδώ

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Ακούστε ΡΑΔΙΟ ΦΛΟΓΑ ( κάντε κλίκ στην εικόνα)