Πέμπτη, 25 Ιουλίου 2019

π. Θεόδωρος Ζήσης: Αγιομάχος οικουμενιστής προσβάλλει την μνήμη του Προφήτη Ηλία

Το λεγόμενο περιοδικό "εφημέριος" που όλοι μας παίρνουμε στα χέρια μας υποχρεωτικά ,τώρα δυστυχῶς, λόγῳ τοῦ ὅτι τοῦ ἔχει ἐπιβληθῆ οἰκουμενιστική γραμμή ἀπό τούς γνωστούς μεταπατερικούς κύκλους, ἀνακατεύει, ἀναμιγνύει τά ὀρθόδοξα μέ τά κακόδοξα, μέ πιστότητα στό συγκρητιστικό δόγμα τῆς ἀνάμειξης τῆς ἀλήθειας μέ τό ψεῦδος, τῆς Ὀρθοδοξίας μέ τήν αἵρεση, τοῦ μόνου ἀληθινοῦ Τριαδικοῦ Θεοῦ μέ τούς θεούς τῶν ἄλλων θρησκειῶν, τῆς μόνης ἀληθινῆς θρησκείας τοῦ Θεανθρώπου Χριστοῦ μέ τίς ἄλλες θρησκεῖες καί πλάνες. 

Πρωτοπρεσβύτερος Θεόδωρος Ζήσης
Ὁμότιμος Καθηγητής Θεολογικῆς Σχολῆς Α.Π.Θ.

Ποιοί εὐθύνονται γιά τό ἁγιομαχικό κλῖμα
1. Ἀντιοικουμενιστής ὁ προφήτης Ἠλίας.
Γιά δύο βασικῶς λόγους ὅσοι ἀκολουθοῦν τόν Οἰκουμενισμό – Συγκρητι­σμό τῆς Νέας Ἐποχῆς τοῦ Ἀντιχρίστου δέν τά πᾶνε καλά μέ τόν ἔνδοξο καί πυρφόρο προφήτη Ἠλία. Ἐν πρώτοις, διότι καταπολέμησε ἀποφασιστικά καί ἔμπρακτα, περισσότερο ἀπό τούς ἄλλους προφῆτες, τόν θρησκευτικό Συγκρητισμό – Οἰκουμενισμό τῆς ἐποχῆς του, ὑποστάς γι᾽ αὐτό διωγμούς καί ταλαιπωρίες, «ἐν ὄρεσι καί σπηλαίοις καί ταῖς ὀπαῖς τῆς γῆς» ἀπό τόν βασιλιᾶ τοῦ Ἰσραήλ Ἀχαάβ καί τήν εἰδωλολάτρισσα σύζυγό του Ἰεζάβελ, ἡ ὁποία ἐπέβαλε στούς Ἰσραηλίτες τήν προσκύνηση τοῦ εἰδωλολατρικοῦ θεοῦ Βάαλ, ἀντίστοιχου πρός τόν ἑλληνικό θεό Δία. Ὁ δεύτερος λόγος τῆς ἐχθρότητος τῶν Οἰκουμενιστῶν πρός τόν ἀντιοικουμενιστή προφήτη εἶναι ὁ πύρινος ζῆλος του γιά τήν Πίστη πρός τόν ἀληθινό Θεό, ὁ ὁποῖος ζῆλος τοῦ ἐχάρισε τόν ἐπίζηλο τίτλο τοῦ ζηλωτῆ, ὅπως φαίνεται καί ἀπό τό ἀπολυτίκιο τοῦ Ἁγίου Ἀντωνίου, τόν ὁποῖο ἐπαινεῖ ὁ ὑμνογράφος γιά τό ὅτι μιμήθηκε τόν ζηλωτή Ἠλία· «Τόν ζηλωτήν Ἠλίαν τοῖς τρόποις μιμού­μενος». Μέ τούς ζηλωτές δέν τά πᾶνε καλά οἱ Συγκρητιστές – Οἰκουμενι­στές, διότι τούς εἶναι ἐμπόδιο στό κατεδαφιστικό καταστροφικό τους ἔργο, στήν ἀποστασία ἀπό τήν Ἀλήθεια, ἀπό τήν Ὀρθοδοξία. Γι᾽ αὐτό καί, ὅταν μποροῦν καί βροῦν εὐνοϊκό καιρό γι᾽ αὐτούς καί κλῖμα, προσπαθοῦν νά τούς δυσφημήσουν, νά συκοφαντήσουν κάποιες πράξεις τους, νά μειώσουν τήν διαχρονική τιμή καί δόξα τους μέ τήν ἐλπίδα σιγά-σιγά νά παρασύρουν κάποιους ἀμύητους, ἀφελεῖς καί ἀπληροφόρητους ἤ καί ἐπιπόλαιους καί ἀβαθεῖς, στήν προφητοκτόνο καί ἁγιοκτόνο γραμμή τους.

2. Στήν αὐλή τῆς Συνόδου καί τῆς Ἀρχιεπισκοπῆς εἰσέβαλαν πατρομάχοι καί ἁγιομάχοι.
Τέτοιο κλῖμα ἀποστασίας μεταπατερικό, πατρομαχικό, πατροκτόνο καί προφητοκτόνο, στήν δημιουργία τοῦ ὁποίου συνέβαλε ἐν πολλοῖς καί ὁ ἴδιος, συνεργαζόμενος μέ τήν πατρομαχική Ἀκαδημία Θεολογικῶν Σπου­δῶν τοῦ Βόλου καί τούς διαθρησκειακούς «θεολόγους» τῆς θεολογικῆς παρασυν­α­γωγῆς τοῦ «Καιροῦ», βρῆκε ὁ καθηγητής τοῦ Τμήματος Θεολο­γίας τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Μιλτιάδης Κων­σταντίνου, γιά νά ἐνσπείρει ἀμφιβολίες καί ἐπιφυλάξεις γιά τό πρό­σωπο καί τό ἔργο τοῦ ἔνδοξου προφήτη Ἠλία. Τό ἔπραξε μάλιστα αὐτό ὄχι ὡς ἐλεύθερο θεολογικό καί ἐρευνητικό στοχασμό, σέ ἀκαδημαϊκό περιβάλλον καί σέ θεολογικά ἔντυπα, περιοδικά καί συγγράμματα προσωπικά, τά ὁποῖα ἐλάχιστοι πιστοί τά διαβάζουν καί ἐλάχιστη ἐπιρροή ἀσκοῦν στό πλήρωμα τῆς Ἐκκλησίας, ἀλλά σέ ἐπίσημο περιοδικό τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, κατ᾽ ἐξοχήν ποιμαντικοῦ καί πρακτικοῦ χαρακτήρα, βοηθητικό τοῦ πνευματικοῦ ἔργου τῶν ἱερέων στίς ἐνορίες, στό περιοδικό «Ἐφημέριος».
Τό περιοδικό αὐτό λαμβάνουν ὑποχρεωτικά οἱ δέκα χιλιάδες (10.000) ἐφημέριοι τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος. Μέχρι νά πέσει στά χέρια τῶν Οἰκουμενιστῶν ἦταν ἕνα σοβαρό, ἀξιοσύστατο καί ἀξιέπαινο περιοδικό. Τώρα δυστυχῶς, μολονότι δημοσιεύει καί σοβαρά σέ ὀρθόδοξη γραμμή καί μέ ἐπιστημοσύνη ἄρθρα, λόγῳ τοῦ ὅτι τοῦ ἔχει ἐπιβληθῆ οἰκουμενιστική γραμμή ἀπό τούς γνωστούς μεταπατερικούς κύκλους, ἀνακατεύει, ἀναμιγνύει τά ὀρθόδοξα μέ τά κακόδοξα, μέ πιστότητα στό συγκρητιστικό δόγμα τῆς ἀνάμειξης τῆς ἀλήθειας μέ τό ψεῦδος, τῆς Ὀρθοδοξίας μέ τήν αἵρεση, τοῦ μόνου ἀληθινοῦ Τριαδικοῦ Θεοῦ μέ τούς θεούς τῶν ἄλλων θρησκειῶν, τῆς μόνης ἀληθινῆς θρησκείας τοῦ Θεανθρώπου Χριστοῦ μέ τίς ἄλλες θρησκεῖες καί πλάνες.
Ἄν διαθέσει κανείς χρόνο νά διαβάσει τήν ἀρθρογραφία τοῦ «Ἐφημερίου» τῆς τελευταίας δεκαετίας, θά ἐντοπίσει πλῆθος κακοδοξιῶν καί παρερμηνειῶν. Ἐνδεικτικῶς σημειώνουμε δύο ἐντοπισθεῖσες κακοδοξίες, μία σέ τεῦχος τοῦ 2014 καί μία πρόσφατη σέ τεῦχος τοῦ 2019. Ἡ πρώτη προσέβαλε τήν διδασκαλία τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου Παλαμᾶ γιά τήν ἄκτιστη Χάρη καί τήν θέωση τοῦ ἀνθρώπου. Ἐντοπίσθηκε καί ἀναιρέθηκε ἀπό τήν Ἱερά Μονή Παντοκράτορος Μελισσοχωρίου μέ ἄρθρο ὑπό τόν τίτλο «Φθάσαμε μεταπατερικῶς καί στόν “ἀντι-παλαμισμό”; Μέ ἀφορμή μία ἐπιστολή ἀρχιμανδρίτου…» . Ἡ δεύτερη κακοδοξία ἐπισημάνθηκε σέ ἄρθρο τοῦ «Ὀρθοδόξου Τύπου», γραμμένο ἀπό τόν Παῦλο Τρακάδα μέ τίτλο «Κακοδοξίαι εἰς τόν “Ἐφημέριον”»; Ἀφορᾶ σέ ἄρθρο τοῦ Δ. Μαυρόπουλου πού δημοσιεύθηκε στόν «Ἐφημέριο» μέ τίτλο «Τό συνοδικό πολίτευμα τῆς Ἐκκλησίας», στό ὁποῖο ἐπιχειρεῖται, μέ βάση αἱρετίζουσες θέσεις τοῦ μητροπολίτη Περγάμου Ἰωάννη Ζηζιούλα, νά δοθεῖ τριαδολογική βάση καί διάσταση στό «πρωτεῖο» τοῦ πατριάρχη Βαρθολομαίου καί νά ἐνισχυθεῖ ὁ ἐπισκοποκεντρισμός Γιά ὅσους γνωρίζουν πρόσωπα καί πράγματα καί μποροῦν νά ἰχνηλα­τοῦν τήν πορεία τῶν κακοδόξων εἶναι ἐξακριβωμένο ὅτι ὁ καιρός, τό κλῖμα, στόν «Ἐφημέριο» ἄλλαξε, ὅταν ἡ θεολογική παρασυναγωγή «Καιρός» μέ τήν ἄνοδο τοῦ ἀρχιεπισκόπου Ἱερωνύμου στόν θρόνο τῶν Ἀθηνῶν εἰσῆλθε στίς αὐλές τοῦ συνοδικοῦ καί τοῦ ἀρχιεπισκοπικοῦ μεγάρου καί κατέλαβε θέσεις στίς συνοδικές ἐπιτροπές καί πρό παντός στίς καίριες καί ἐπιτελικές θέσεις τῶν ἐπισήμων περιοδικῶν τῆς Ἐκκλησίας «Θεολογία» καί «Ἐφημέ­ριος». Μέ αὐτούς τούς παρασυναγώγους συνεισῆλθαν καί οἱ μεταπατερικοί «θεολόγοι» τοῦ Βόλου. Ἀμφότερες οἱ ὁμάδες συνεισήγαγαν θριαμβευτικά καί ἐνθουσιαστικά τίς παρεκκλίνουσες ἐκκλησιολογικές θέσεις τοῦ μητρο­πολίτη Περγάμου, κορυφαίου ἐκφραστῆ καί διαμορφωτῆ τῆς νέας αἱρετί­ζουσας ἐκκλησιολογίας τοῦ Φαναρίου. Ὁ ἀποδομητής τοῦ ὁμολογιακοῦ, ὀρθόδοξου χαρακτήρα τοῦ μαθήματος τῶν Θρησκευτικῶν, πού τώρα ἔχει μεταβληθῆ σέ βλάσφημη θρησκειολογική σούπα, θεολόγος Σταῦρος Γιαγκάζογλου, διορίζεται ἀπό τόν ἀρχιεπίσκοπο διευθυντής τοῦ ἱστορικοῦ καί σπουδαίου περιοδικοῦ τῆς Ἐκκλησίας «Θεολογία» καί καθίσταται τώρα, μέ τό κῦρος τῆς θέσεως καί τῆς ἀρχιεπισκοπικῆς εὐνοίας, ὑποβολεύς τῶν δῆθεν ἀναγκαίων ἀλλαγῶν στό μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν μέ παραμερι­σμό καί ἀπαξίωση τῆς «Πανελλήνιας Ἕνωσης Θεολόγων», πού ἀγωνιζόταν μέ τό σύνολο τοῦ θεολογικοῦ κόσμου νά διασώσει τόν ὀρθόδοξο χαρακτήρα τοῦ μαθήματος τῶν Θρησκευτικῶν καί νά γλυτώσει τά Ἑλληνόπουλα ἀπό τό νά προσκυνήσουν τό νέο Βάαλ τοῦ διαθρησκειακοῦ καί διαχριστιανικοῦ Οἰκουμενισμοῦ, ἀπό τό νά γίνουν νέοι γενίτσαροι προδίδοντας τήν Πίστη τῶν Πατέρων τους. Καί ὅταν πλέον ἡ συμμαχία τῶν «ἐκκλησιαστικῶν» μέ τούς ἐκκλησιομάχους τοῦ ΣΥΡΙΖΑ στό Ὑπουργεῖο Παιδείας ἀποκαλύφθηκε, γιά τόν κατευνασμό τῶν ἀντιδράσεων ἀντικαθίσταται ὁ ἡγέτης τοῦ «Και­ροῦ» στήν διεύθυνση τοῦ περιοδικοῦ «Θεολογία», ἀφοῦ προετοιμάσθηκε καλά τό ἔδαφος γιά νά καταλάβει ἄλλη σημαντική θέση μέ τήν ἐκλογή του ὡς καθηγητῆ στήν Θεολογική Σχολή τοῦ Πανεπιστημίου τῆς Ἀθήνας.
Ποιός τόν ἀντικατέστησε; Κάποιος παραδοσιακός θεολόγος ἤ τέλος πάντων κάποιος ἀπό τίς δεκάδες τῶν καθηγητῶν τῶν δύο Θεολογικῶν Σχολῶν, ὅπως θά ταίριαζε σέ ἕνα περιοδικό ὑψηλοῦ ἀκαδημαϊκοῦ κύρους, ὅπως τό περιοδικό «Θεολογία»; Τόν ἀντικατέστησε ὁ θεολόγος Ἀλέξανδρος Κατσιάρας, ὡς «Διευθυντής Συντάξεως», ἐπιτυχημένος ἤδη στήν οἰκουμενιστική ἅλωση τοῦ Ραδιοφωνικοῦ Σταθμοῦ τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος καί τοῦ περιοδικοῦ «Ἐφημέριος», θαυμαστής τῆς Ζηζιούλιας θεολογίας, καθ᾽ ὁμολογία τοῦ ἴδιου, ἀγαπημένο παιδί τοῦ ἀρχιεπισκόπου Ἱερωνύμου καί ἐγκωμιαστής τοῦ πατριάρχη Βαρθολομαίου. 

Εἶναι ἀποκαλυπτική, σοκαριστική ἡ θεολογική γραμμή τοῦ βιβλίου πού συνέγραψε ὁ ἐν λόγῳ θεολόγος μέ τίτλο «Ὅταν ὁ Θεός πεθαίνει. Μία συζήτηση», στό ὁποῖο δίδει ἀπαντήσεις σέ ἐρωτήματα πού τοῦ ὑπέβαλε ἡ συγγραφέας Μάρω Βαμβουνάκη, μέ τήν ὁποία ἐμφανίζονται ὡς συγγραφική δυάδα. Τό βιβλίο ἐκδόθηκε γιά πρώτη φορά τό 2003 ἀπό τίς «Ἐκδόσεις Δόμος». Ἐπανεκδόθηκε τό 2004 καί τό 2005 ἀπό τούς ἴδιους ἐκδότες. Ἡ δεύτερη ἔκδοση ἔγινε τό 2008 ἀπό τίς «Ἐκδόσεις Ἁρμός». Ἡ ἔκδοση αὐτή εἶναι ἀφιερωμένη στόν πατριάρχη Βαρθολομαῖο μέ τήν ἑξῆς διατύπωση: «Στόν Ἀρχιεπίσκοπο Κωνσταντινουπόλεως καί Οἰκουμενικό Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαῖο γι᾽ αὐτό πού σημαίνει καί εἶναι»5. Στήν παρου­σίαση τοῦ βιβλίου πού ἔγινε τήν Παρασκευή 5 Φεβρουαρίου τοῦ 2010 στό Βυζαντινό καί Χριστιανικό Μουσεῖο τῆς Ἀθήνας παρέστησαν ὁ πατριάρχης Βαρθολομαῖος, ὁ ἀρχιεπίσκοπος Ἱερώνυμος, ὁ μητροπολίτης Περγάμου Ἰωάννης, ὁ μητροπολίτης Μεσσηνίας Χρυσόστομος κ.ἄ., ἐπιφανεῖς οἰκουμενιστές ὅλοι, ἀλληλοεπαινούμενοι καί ἀλληλοεγκωμιαζόμενοι.

Ἡ ἀναφορά στό βιβλίο αὐτό τοῦ θεολόγου Ἀλέξανδρου Κατσιάρα Γενικοῦ Διευθυντοῦ Ραδιοφωνίας, Διευθυντοῦ Συντάξεως τοῦ περιοδικοῦ «Θεολογία» καί Διευθυντοῦ Συντάξεως τοῦ περιοδικοῦ «Ἐφημέριος» ἔγινε γιά νά φανεῖ ὅτι ὁ «Καιρός» τοῦ Γιαγκάζογλου, τοῦ Κωνσταντίνου, τοῦ Σταμούλη, τοῦ Γιάγκου, τοῦ Κατσιάρα, τῆς Ἀκαδημίας τοῦ Βόλου, κ.ἄ. ἄλλαξε ἀπό καιρό τόν καιρό στό συνοδικό καί ἀρχιεπισκοπικό περιβάλλον καί σέ κάποιες ἐπισκοπικές αὐλές, ὥστε ἡ ἀλλαγή τοῦ κλίματος μέ τίς οἰκουμενιστικές θύελλες νά ἑρμηνεύεται εὔκολα ἀπό ὅσους παρακολουθοῦν τά πνευματικά οἰκολογικά φαινόμενα, τά ὁποῖα θά ἔπρεπε νά ἀποτρέπουν καί ὄχι νά τά προκαλοῦν ὅσοι ἔχουν ταχθῆ νά φροντίζουν γιά τίς πνευματικές ἀνάγκες τῶν πιστῶν. Δέν ἐγνώριζε ὁ ἀρχιεπίσκοπος οὔτε οἱ ἄλλοι ἀρχιερεῖς ποιούς τοποθετοῦσαν σέ ἐπιτελικές συνοδικές θέσεις; Δέν ἔκαναν τόν κόπο, πρίν ἀναλυθοῦν σέ ἐγκώμια γιά τό ἀναφερθέν βιβλίο «Ὅταν ὁ Θεός πεθαίνει» καί πρίν παραδώσουν τόν Ραδιοφωνικό Σταθμό, τήν «Θεολογία» καί τόν «Ἐφημέριο» στά χέρια τοῦ συγγραφέα, νά τό φυλλομετρήσουν ἔστω, μήπως καί ἀντιληφθοῦν πώς ὁ Θεός, ἡ Ἀλήθεια, ἡ Ὀρθοδοξία πεθαίνει σιγά-σιγά στά χέρια τῶν Ἁγιομάχων Οἰκουμενιστῶν, ὅπως αὐτοί νομίζουν καί προσπαθοῦν νά τόν θάψουν μέσα σέ ἕνα κομ­φούζιο συγκεχυμένων ἰδεοληψιῶν; Αὐτή ἡ σύγχυση καί ἡ ἀλλοτρίωση τοῦ νοῦ τους πέρασε μέσῳ συμμάχων ἀρχιερέων στίς συνοδικές καί ἐπισκοπι­κές αὐλές καί ὁδήγησε στά θλιβερά ἐκκλησιομαχικά ἀποτελέσματα τῆς τελευταίας πενταετίας. 

Γράφει ὁ συγγραφέας τοῦ θανάτου τοῦ Θεοῦ ἤδη ἀπό τό 2003: «Ὁ Θεός φανερώνει τήν Βασιλεία του… μέ ἐκείνους πού παρ᾽ ὅλα αὐτά δέν πιστεύουν ὅτι μπορεῖ νά τούς χωρίσει ἀπό τόν Χριστό οὔτε διωγμός, οὔτε θλίψη, οὔτε στενοχώρια, οὔτε μαρτύριο, οὔτε φυλακή, οὔτε χωρισμός Ἐκκλησίας ἀπό τό κράτος ἤ ἔθνος, οὔτε κατάργηση τοῦ σταυροῦ ἀπό τίς ὅποιες σημαῖες, οὔτε κατάργηση τοῦ ὅρκου ἀπό τά δικαστήρια, οὔτε ὑποχρεωτική ἐπιβολή τῆς καύσης τοῦ νεκροῦ σώματος (χιλιάδες ἁγίασαν ἐπειδή τά σώματά τους τά ἔκαψαν), οὔτε κατάργηση τοῦ μαθήματος τῶν Θρησκευτικῶν, οὔτε ἡ ἀποκαθήλωση τῶν εἰκόνων ἀπό τίς ὅποιες αἴθουσες, οὔτε ἡ ἀντιμετώπιση ἀπό τό κράτος τῆς Ἐκκλησίας ὡς ὅποιας ἄλλης θρησκείας κ.λπ., παρά πιστεύουν ὅτι τό μόνο πού μπορεῖ νά τούς χωρίσει εἶναι ἡ φιλαυτία. Ἀπεναντίας ἡ ἐπιμονή γιά τήν ὕπαρξη καί τή διατήρηση ὅλων αὐτῶν τῶν παραπάνω καταστάσεων καί ἄλλων παρόμοιων, μπορεῖ ἐνδεχομένως νά σηματοδοτεῖ ἤδη τόν χωρισμό μας ἀπό τόν Χριστό καί τήν Ἐκκλησία, ὅταν τοὐλάχιστον τά ἀνάγουμε σέ αὐτοσκοπό. Μόνον ὅταν πεθάνουν ὅλα αὐτά, πού σάν θεότητες μᾶς καταδυναστεύουν, ὑπάρχει ἐλπίδα νά συναντήσει κανείς τόν ὄντως Θεό»6. Ἐξηγεῖται ἔτσι γιατί ὁ ἀρχιεπίσκοπος, σιωπηλά καί ἀδιαμαρτύρητα, ἄφησε νά πεθάνουν ὅλα, νά πεθάνει ὁ Θεός, ἡ Ἀλήθεια, ἡ Ὀρθοδοξία, νά προχωρήσουν ὅλες οἱ ἐκκλησιομάχες μεταρρυθμίσεις τῆς ντροπῆς καί τῆς διαστροφῆς τῶν θεολόγων αὐτῶν τῆς αἰσχύνης κατά τήν τελευταία πενταετία πού μᾶς κυβέρνησαν οἱ ἄθεοι τοῦ ΣΥΡΙΖΑ, ἴσως γιατί πείσθηκε ὅτι ἔτσι θά συναντήσει τόν Χριστό, ὅπως δίδαξε ὡς κατηχητής στόν «θεολόγο» Κατσιάρα καί διδάχθηκε στή συνέχεια ἀπό αὐτόν. Γράφει σέ ἄλλο σημεῖο γιά τό μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν: «Ἡ ζωή δέν εἶναι μάθημα, ἀλλά μαθητεία. Ἄν ἡ βοήθεια ἦταν ζήτημα γνώσης, τότε π.χ. ὅλοι οἱ μαθητές στήν Ἑλλάδα, μαθαίνοντας γιά τό σωστό καί τήν “ὀρθή πίστη” στό μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν στά σχολεῖα, δέν θά ἔπρεπε νά παρουσιάζουν κανενός εἴδους πρόβλημα πίστης. (Ἄλλη πονεμένη ἱστορία, τό μάθημα τῶν θρησκευτικῶν στά σχολεῖα). Γιά μένα ἄν τό μάθημα τῶν θρησκευτικῶν εἶναι μιά κατήχηση, θά ὄφειλε νά γίνεται στόν ναό. Ἄν δέν εἶναι κατήχηση, τότε θά πρέπει νά εἶναι θρησκειολογία. Πάντως ἕνα βῆμα πρός τήν ὀρθή κατεύθυνση θά ἦταν νά εἶναι προαιρετικό μέ βάση τόν “ὁμολογιακό” χαρακτήρα πού ἔχει τώρα»7.
3. Στήν ἴδια σχολή ἀνήκουν ὁ μητροπολίτης Ἀλεξανδρουπόλεως Ἄνθιμος καί ὁ Γενικός Γραμματεύς Θρησκευμάτων τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας
Ἐπίλεκτο στέλεχος αὐτῆς τῆς ὁμάδος εἶναι ὁ βλάσφημος μητροπολίτης Ἀλεξανδρουπόλεως Ἄνθιμος, ὁ ὁποῖος κατασκανδάλισε πρόσφατα τούς Ὀρθοδόξους μέ τήν ἀπαράδεκτη, πρωτοφανῆ καί ἐκθεμελιωτική τοῦ Εὐαγγελίου δήλωσή του, παρόμοια τῆς ὁποίας δέν τόλμησε νά σκεφθεῖ καί νά ἐκφράσει μέχρι τώρα κανένας αἱρετικός, σύμφωνα μέ τήν ὁποία ὡς ἐπίσκοπος ἀκολουθεῖ αὐτό πού λένε οἱ Χριστιανοί, ἀκόμη καί ἄν εἶναι ἀντίθετο μέ τό Εὐαγγέλιο. Εἶπε ἐπί λέξει στήν ἐκπομπή τοῦ καναλιοῦ τῆς Βουλῆς «Ἀπό τόπο σέ τόπο», πού παρουσιάζει ὁ δημοσιογράφος Μυλωνᾶς: «Ἐγώ θά πῶ αὐτό πού λέει ἡ Ἐκκλησία, δηλαδή τό πλήρωμα τῶν πιστῶν. Θά ἀφουγκραστῶ τούς Χριστιανούς τί λένε, ποιό θεωροῦν σωστό. Ἀκόμα καί ἄν αὐτό πού οἱ Χριστιανοί μας θεωροῦν σωστό, ἀκόμα καί ἄν εἶναι ἀντίθετο μέ τό Εὐαγγέλιο, ἐγώ θά ὑπερασπιστῶ αὐτό πού λένε οἱ Χριστιανοί μας, γιατί οἱ Χριστιανοί μας ἔφτιαξαν τό Εὐαγγέλιο δέν ἔφτιαξε τό Εὐαγγέλιο τήν Ἐκκλησία».
Τί νά τοῦ πεῖς τώρα αὐτοῦ τοῦ πλανεμένου ἐπισκόπου πού ἀφουγκρά­ζεται ὄχι τί λένε οἱ Ἅγιοι Ἀπόστολοι καί οἱ Ἅγιοι Πατέρες σέ ἀπόλυτη συμ­φωνία, ἀλλά ὅσα ἀντίθετα στό Εὐαγγέλιο ἐνσπείρει ὁ Σατανᾶς στούς αἱρετικούς ἐπισκόπους καί τόν λαό πού τούς ἀκολουθεῖ, ἀκατήχητος καί ἀνυποψίαστος, κατά τήν διάρκεια ὅλων τῶν αἰώνων. Ἔχει ἄδικο μετά ὁ Ἅγιος Γρηγόριος Παλαμᾶς πού λέγει ὅτι σέ ὅλες τίς ἐποχές ὁ Σατανᾶς ὑποψιθυρίζει στά αὐτιά τῶν αἱρετικῶν τίς ἀντίθετες πρός τό Εὐαγγέλιο πλάνες, καί αὐτοί τίς ἀφουγκράζονται;8. Μέ τήν βλασφημία ὅμως αὐτή τοῦ πλανεμένου ἐπισκόπου πρέπει νά ἀσχοληθεῖ κανείς ἐκτενέστερα, μολονότι ἡ πλάνη του εἶναι ὁλοφάνερη καί προκαλεῖ ἔκπληξη καί στούς πιό ἁπλούς Χριστιανούς, πικρία δέ στούς ὁμόφρονές του, γιατί εἶναι ἀπρόσεκτος καί τούς ἐκθέτει. Θά διαμαρτυρηθεῖ ἆραγε κάποιος ἀπό τούς συνεπισκόπους, ἔστω κατά τό «φιλάδελφον», καί θά τόν προτρέψει νά ἀνακαλέσει; Τόν καμαρώνει καί τόν συγχαίρει ὁ πνευματικός του πατέρας, ὁ μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Ἄνθιμος, ὁ διώκτης Ὀρθοδόξων ἱερέων; Θά παρέμβει ἡ Θεολογική Σχολή, γιά νά διορθώσει τήν βλασφημία τοῦ πτυχιούχου της ἤ θά τόν ἀναγορεύσει καί αὐτόν ἐπίτιμο διδάκτορά της;
Δέν πρέπει νά παραλείψουμε ἀναφορά καί στόν ἐπί πολλά ἔτη καί ἐπί διαφορετικῶν κυβερνήσεων Γενικό Γραμματέα Θρησκευμάτων τοῦ Ὑπουρ­γείου Παιδείας Γιῶργο Καλαντζῆ, συνυπεύθυνο καθ᾽ ὅλα τοῦ Σταύρου Γιαγκάζογλου γιά τήν ἔξωση τοῦ ὀρθοδόξου μαθήματος τῶν Θρησκευτι­κῶν ἀπό τά σχολεῖα τῆς χώρας καί τήν ἀντικατάστασή του ἀπό τήν πολυθρη­σκειακή σούπα τῶν διαβόητων «φακέλων» Φίλη καί Γαβρόγλου. Ἡ παρα­μονή του στήν θέση τοῦ Γενικοῦ Γραμματέα Θρησκευμάτων μόνον κακά προοιωνίζεται γιά τήν ρύθμιση τῶν θεμάτων πού ἐνδιαφέρουν τίς σχέσεις Ἐκκλησίας καί Πολιτείας, ἰδιαίτερα γιά τό πολύπαθο μάθημα τῶν Θρη­σκευτικῶν. Ἄν ἡ ἡγεσία τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας τελικά δέν ἐφαρμόσει τίς δύο ἀπορριπτικές τοῦ νέου θρησκειολογικοῦ μαθήματος ἀποφάσεις τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, ὅπως δεσμεύθηκε προεκλογι­κά καί μετεκλο­γικά ἡ νέα ὑπουργός, καί παρασυρθεῖ πάλι σέ ἐπιτροπές γιά συζητήσεις, ὅπως πρότεινε ὁ ἀρχιεπίσκοπος, αὐτό σημαίνει πώς ὁ μέν λαός ἔδωσε αὐτοδυναμία στήν κυβέρνηση, κυβερνοῦν ὅμως ἄλλοι, μέ μόνιμους ἐπιτρόπους πού ἐπιθυμοῦν τήν ἐπιβολή τῆς πολυθρησκείας καί τῆς πολυπολιτισμικότητας.


4. Ὁ προφήτης Ἠλίας διέπραξε ἀποτροπιαστική πράξη;
Ἦταν λοιπόν φυσικό ἐπακόλουθο μέσα σ᾽ αὐτό τό οἰκουμενιστικό – συγ­κρητιστικό κλῖμα πού δημιουργήθηκε στόν συνοδικό καί ἀρχιεπισκοπικό χῶρο, μέ τόν ἔλεγχο ὅλων τῶν μέσων ἐπικοινωνίας, ἠλεκτρονικῶν καί ἐντύ­πων, ἀπό τήν θεολογική παρασυναγωγή τοῦ «Καιροῦ» καί τήν Ἀκαδημία Θεολογικῶν Σπουδῶν τοῦ Βόλου νά γράψει ὁ καθηγητής Μ. Κωνσταντίνου ἕνα προβληματικό, ἀντιεκκλησιαστικό, ἀντιποιμαντικό, ἀντιβιβλικό, ἀκόμη καί ἀντιεπιστημονικό, ἄρθρο γιά τόν προφήτη Ἠλία, ὥστε νά μάθουν οἱ ἱερεῖς παραλῆπτες τοῦ «Ἐφημερίου» νά μήν εἶναι ἐγκωμιαστικοί καί ἐνθου­σιώδεις στά κηρύγματά τους γιά τόν ἔνδοξο ζηλωτή προφήτη Ἠλία, διότι διέπραξε ἀποτροπιαστική πράξη πού τήν ἀποδοκίμασε ἔμμεσα ὁ ἴδιος ὁ Θεός. Εἶναι βέβαια σωστό ὅτι μερικές φορές ὁ ζῆλος, ὅταν δέν στηρίζεται στίς ἐντολές τοῦ Θεοῦ, ὁδηγεῖ σέ ἀκρότητες. Δέν ἰσχύει πάντως αὐτό γιά τόν προφήτη Ἠλία. Ἰσχύει περισσότερο γιά τόν συγγραφέα τοῦ ἄρθρου, ὁ ὁ­ποῖος, ζηλωτής τοῦ Οἰκουμενισμοῦ, δέν ἀποφεύγει τήν ἄσκηση βίας ἐναν­τίον Ὀρθοδόξων πιστῶν ἀκόμη καί ρασοφόρων, εἴτε σωματικῆς εἴτε ψυχολογικῆς.
Συνέγραψε λοιπόν ὁ καθηγητής Μιλτ. Κωνσταντίνου ἄρθρο, τό ὁποῖο ἐδημοσίευσε μετά χαρᾶς ὁ ὁμόφρων θεολόγος Ἀλ. Κατσιάρας στό περιοδικό τῆς Ἐκκλησίας, «Ἐφημέριος» μέ τίτλο: «20 Ἰουλίου: Μνήμη προφήτη Ἠλία. Σχόλιο στό Β´ Ἀνάγνωσμα τοῦ Ἑπερινοῦ: Γ´ Βα ιη´ 1 – ιθ´ 16. Ἡ εἰδωλολατρία στόν βιβλικό Ἰσραήλ»9. Γιά νά μή ξεχάσουμε μάλιστα ποιός εἶναι ὁ συντονιστής στόν Ὀρθόδοξο χῶρο τοῦ Συγκρητισμοῦ – Οἰκουμενισμοῦ καί ποιός ἐνθαρρύνει ὅλους αὐτούς τούς πατρομάχους καί ἁγιομάχους, τιμώντας τους μέ ὀφφίκια καί ἄλλα καλούδια, σημειώνει ὁ συγγραφεύς ὅτι, ἐκτός ἀπό καθηγητής, εἶναι καί «Ἄρχων Διδάσκαλος τοῦ Εὐαγγελίου τῆς ΜτΧ Ἐκκλησίας»10. Πόσο φθηνοί καί ψεύτικοι εἶναι πιά οἱ μεγάλοι τίτλοι, κούφιοι καί ἄδειοι· κάποτε εἶχαν οὐσιαστικό καί ἀληθινό περιεχόμενο. Μόνον διδάσκαλος τοῦ Εὐαγγελίου τοῦ Χριστοῦ δέν εἶναι ὁ ἐν λόγῳ σύνδουλος καί, ἐάν χρειασθεῖ, θά ἐπανέλθουμε.
Τό ἀνάγνωσμα, λοιπόν, αὐτό τοῦ Ἑσπερινοῦ πού σχολιάζει ὁ καθηγητής τῆς Π. Διαθήκης, ὁ ὁποῖος οὔτε τήν παραπομπή στό βιβλικό κείμενο μᾶς δίνει σωστά11, διηγεῖται ὅσα θαυματουργικά συνέβησαν ἐπάνω στό Καρμήλιο ὄρος. Ἐκεῖ μέ πρόταση τοῦ προφήτη Ἠλία καί ἐντολή τοῦ βασιλιᾶ Ἀχαάβ συγκεντρώθηκαν ἀπό ὅλο τό βασίλειο συνολικά 850 ἱερεῖς – προφῆτες τοῦ Βάαλ (450+400) καί ἀπέναντί τους μόνος ὁ ἕνας προφήτης τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ, ὁ Ἠλίας. Ἐπρόκειτο οἱ μέν ψευδοπροφῆτες νά θυσιάσουν ἕνα μοσχάρι τεμαχισμένο ἐπάνω σέ ξύλα στόν δικό τους ψευδοθεό, ὁ δέ προφήτης Ἠλίας ἕνα μοσχάρι ἐπίσης στόν ἀληθινό Θεό σέ ξεχωριστό βωμό. Ἀμφότερες οἱ πλευρές θά παρακαλοῦσαν μέ προσευχές ἡ κάθε μία στόν θεό της νά στείλει πῦρ στόν βωμό γιά νά ψηθεῖ τό σφάγιο. Ὅποιος θεός ἄκουγε τίς προσευχές καί ἔστελνε πῦρ, αὐτός θά ἐθεωρεῖτο ὡς ὁ ἀληθινός Θεός. Ὁ συγκεντρωμένος λαός μέ ἐνθουσιασμό δέχθηκε τήν πρόταση αὐτή τοῦ προφήτη, πού φανερώνει τήν βαθιά, τήν στέρεη, τήν ἀσκίαστη πίστη του στόν παντοδύναμο Θεό. Ἀπό τό πρωΐ μέχρι τό μεσημέρι προσεύχονταν οἱ ψευδοπροφῆτες στόν Βάαλ, χωρίς ἀποτέλεσμα· «καί οὐκ ἦν φωνή, καί οὐκ ἦν ἀκρόασις»12. Καί ὅταν τό ἀπόγευμα ἦλθε ἡ σειρά τοῦ προφήτη Ἠλία, ὁ ὁποῖος γιά νά γίνει μεγαλύτερο τό θαῦμα εἶχε καταβρέξει μέ νερό ἐπανειλημμένως τά ξύλα τοῦ βωμοῦ, γιά νά μήν ἀνάβουν εὔκολα, μόλις ὁ προφήτης εἶπε δύο σύντομα λόγια προσευχῆς ἔπεσε πῦρ ἀπό τόν οὐρανό, κατέφαγε τό σφάγιο καί τά ξύλα, τίς πέτρες τοῦ βωμοῦ, καί ἔγλυψε καί τό χῶμα. Ἐντυπωσιασμένος ὁ λαός ἀπό τό θαῦμα ἔπεσαν μέ τά πρόσωπα στήν γῆ καί εἶπαν: «Ἀληθῶς Κύριος ὁ Θεός, αὐτός ἐστιν ὁ Θεός». Καί τότε ὁ προφήτης Ἠλίας ἔδωσε ἐντολή νά συλληφθοῦν ὅλοι οἱ ψευδοπροφῆτες· νά μή σωθεῖ κανένας. Τούς συνέλαβαν λοιπόν ὅλους «καί κατήγαγεν αὐτούς Ἠλιού εἰς τόν χειμάρρουν Κισσῶν, καί ἐκεῖ αὐτούς ἀπέκτεινεν»13.
Στή συνέχεια τό ἀνάγνωσμα διηγεῖται ὅτι ὀργισμένη ἠ Ἱεζάβελ γιά τήν θανάτωση τῶν ψευδοπροφητῶν της ἔστειλε μήνυμα στόν προφήτη ὅτι τήν ἑπομένη ἡμέρα θά τόν συλλάβει καί θά τόν θανατώσει. Καί ἐκεῖνος, δειλιάσας πρός στιγμήν, ἔφυγε μακρυά μέσῳ Ἰουδαίας πρός τό ὄρος Σινά, ἀφοῦ καθ᾽ ὁδόν δύο φορές στήν ἀρχή τῆς τεσσαρακονθήμερης πορείας του στήν ἔρημο, καί ἐνῶ κοιμόταν κουρασμένος, δέχθηκε τήν ἐπίσκεψη ἀγγέλου ὁ ὁποῖος τόν ἐξύπνησε καί τοῦ εἶπε: «Ἀνάστηθι, φάγε καί πίε, ὅτι πολλή ἀπό σοῦ ἡ ὁδός». Καί ὅταν ξύπνησε, εἶδε κοντά στό κεφάλι του ὁλόφρεσκια κριθαρένια λαγάνα καί πήλινη στάμνα μέ νερό. Ἦταν τόση ἡ θρεπτική δύναμη αὐτῶν τῶν δύο θεϊκῶν γευμάτων, ὥστε ἄντεξε τήν πορεία τῶν σαράντα ἡμερῶν μέχρι νά φτάσει στό ὄρος Χωρήβ, ὅπως ὀνομάζεται ἡ μία ἀπό τίς δύο κορυφές τοῦ ὄρους Σινά14.
Πρίν ἀπό τόν διαγωνισμό τῆς θυσίας ἐπάνω στό Καρμήλιο ὄρος τό βιβλικό ἀνάγνωσμα διηγεῖται προσωπική συνάντηση τοῦ προφήτη Ἠλία μέ τόν βασιλιᾶ Ἀχαάβ, ὁ ὁποῖος ἦταν ὀργισμένος μέ τόν προφήτη, διότι μέ τήν δυνατή προσευχή του εἶχε προκαλέσει ἀνομβρία ἐπί τρία συνεχῆ χρόνια, ὥστε νά συνέλθει ὁ λαός μέ αὐτήν τήν θεϊκή παιδαγωγία καί νά παύσει νά κλίνει γόνυ στόν Βάαλ. Ὅταν λοιπόν μέ ἐντολή τοῦ Θεοῦ πρός τόν προφήτη ὁρίσθηκε συνάντηση μέ τόν βασιλιᾶ, πού ὁδήγησε τελικά στήν παύση τῆς ἀνομβρίας μετά τό θαῦμα στό Καρμήλιο ὄρος καί τήν μετάνοια τοῦ λαοῦ, μόλις ὁ Ἀχαάβ εἶδε τόν Ἠλία τοῦ εἶπε μέ τήν ἐξουσιαστική θρασύτητα τοῦ παντοδύναμου μονάρχη: «Σύ εἶ αὐτός ὁ διαστρέφων τόν Ἰσραήλ;». Γιά νά λάβει τήν ἀποστομωτική ἀπάντηση τοῦ θαρραλέου προφήτη, πού ἐνεργοῦσε κατ᾽ ἐντολήν τοῦ παντοδύναμου Θεοῦ: «Οὐ διαστρέφω ἐγώ τόν Ἰσραήλ, ἀλλ᾽ ἤ σύ, καί ὁ οἶκος τοῦ πατρός σου, ἐν τῷ καταλιμπάνειν ὑμᾶς Κύριον τόν Θεόν ἡμῶν, καί ἐπορεύθητε ὀπίσω τοῦ Βάαλ»15.


Ὁποιοσδήποτε ἀνελάμβανε νά σχολιάσει τό βιβλικό αὐτό ἀνάγνωσμα μποροῦσε νά βρεῖ πλῆθος θεμάτων, ἰδιαίτερα ὁ ἱεροκήρυκας, γιά νά οἰκοδο­μήσει τό ἐκκλησίασμα ἤ ὁ πανεπιστημιακός δάσκαλος γιά νά συστήσει στούς ἱερεῖς καί θεολόγους κάποια θέματα, συμβάλλοντας θετικά στήν πνευματική οἰκοδομή τῶν πιστῶν. Νά προβάλει τήν δύναμη τῆς προσευχῆς τοῦ προφήτη, πού ἐπί τρία ἔτη ἔκλεισε τούς οὐρανούς καί προκάλεσε τήν παιδαγωγική ἀνομβρία καί ξηρασία. Τό ἀπαράμιλλο θάρρος του μπροστά σέ ἕνα παντοδύναμο κοσμικό ἄρχοντα πού τόν ἐλέγχει ὡς διαστροφέα τοῦ λαοῦ. Τήν φοβερή ἐξάπλωση τοῦ συγκρητισμοῦ μεταξύ τῶν Ἰσραηλιτῶν μέ τήν στήριξη τῆς κοσμικῆς ἐξουσίας μέ συνέπεια νά ὑπάρχουν ἑκατοντάδες ἱερέων τοῦ Βάαλ, κάτι ἀντίστοιχο μέ τήν σημερινή ἐξάπλωση τοῦ διαθρη­σκειακοῦ Οἰκουμενισμοῦ. Τήν ἀπέραντη καί ἀσκίαστη, τήν ἀνεπιφύλακτη πίστη του ὅτι ὁ παντοδύναμος Θεός θά κάνει τό θαῦμα, θά ἀκούσει τήν προσευχή του καί θά ντροπιάσει «τούς ἱερεῖς τῆς αἰσχύνης». Τήν παρουσία τοῦ Θεοῦ καί τήν στήριξη τοῦ προφήτη στίς δύσκολες στιγμές τῆς κατ᾽ ἄν­θρωπον ἀδυναμίας καί δειλίας του ἀπέναντι στήν Ἰεζάβελ καί τόσα ἄλλα.
Ἀπό ὅλα αὐτά τί ἐσχολίασε ὁ καθηγητής τῆς Π. Διαθήκης στό περισπού­δαστο ἄρθρο του; Ἀναφέρεται ἐν πρώτοις στό ὅτι, ὅταν οἱ Ἰσραηλίτες λόγῳ ἱστορικῶν συγκυριῶν καί δυσμενῶν γι᾽ αὐτούς καταστάσεων ἦλθαν σέ συν­επαφή μέ ντόπιους εἰδωλολατρικούς λαούς, ὅπου βρῆκαν ἕνα πολυπολιτι­σμικό περιβάλλον, ἀναγκάσθηκαν καί αὐτοί νομοτελειακά νά προσαρμο­σθοῦν καί νά υἱοθετήσουν ἀκόμη καί εἰδωλολα­τρικά στοιχεῖα στήν δική τους θρησκευτική πίστη. Αὐτό δέν φαίνεται νά ἐνοχλεῖ πολύ τόν σχολιαστή, καί ὅλοι θυμόμαστε τί προσπάθειες κατέβα­λαν καί καταβάλλουν μέχρι σήμερα οἱ νεωτεριστές Οἰκουμενιστές Νεοεπο­χίτες νά μᾶς πείσουν ὅτι ἡ Ἑλλάδα εἶναι πλέον μία πολυπολιτισμική χώρα, γι᾽ αὐτό πρέπει νομοτελειακά, ἀναγκαστικά, νά προσαρμοσθοῦμε, δέν εἴμαστε πλέον μία Ὀρθόδοξη χώρα, γι᾽ αὐτό καί τό μάθημα τῶν Θρησκευ­τικῶν δέν πρέπει νά εἶναι ὁμολογιακό, ὀρθόδοξο, ἀλλά θρησκειολογικό, πολυπολιτισμικό.
Καί μετά ἀπό αὐτήν τήν ἱστορική ἐκτίμηση τῆς ὁποίας τό συμπέρασμα εἶναι ὅτι «Ὁ συγκρητισμός τῆς λαϊκῆς θρησκείας τοῦ Ἰσραήλ δέν εἶναι τίποτε ἄλλο παρά ἡ ἀναπόφευκτη συνέπεια προσαρμογῆς του στίς κοινωνικές δομές τῆς Χαναάν»16,καί ὄχι ἡ ἀποστασία ἀπό τήν Πίστη στόν ἀληθινό Θεό, ὅπως διαπιστώνουν ὅλοι οἱ προφῆτες τῆς Π. Διαθήκης, στό τέλος ρίχνει τήν ρετσινιά του ἐναντίον τοῦ προφήτη Ἠλία γιά βιαιότητα στήν ἀντίδρασή του πού εἶναι χωρίς δικαιολογίες καί ἀποτροπιαστική. Ἀναλαμβά­νει μάλιστα νά ἀπαντήσει στόν σύγχρονο ἀναγνώστη, ἄν μία τέτοια βίαιη ἐνέργεια, ὅπως ἡ θανάτωση τῶν ψευδοπροφητῶν, εἶναι ἀνεκτή ἀπό τόν Θεό. Καί ἡ ἀπάντησή του εἶναι ἀληθινά γιά κλάματα, ἀφοῦ στηρίζεται σέ ἕνα νόθο κείμενο τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου Χρυσοστόμου καί σέ ἀπίστευτη ἄγνοια τῆς διδασκαλίας τῆς Π. Διαθήκης, πού δέν δικαιολογεῖται γιά καθηγητή τῆς Π. Διαθήκης. Πρόκειται μᾶλλον γιά σκόπιμη ἐνέργεια, ὥστε νά ἐπικριθεῖ ὁ πολέμιος τοῦ Συγκρητισμοῦ – Οἰκουμενισμοῦ ζηλωτής προφήτης Ἠλίας καί νά διδαχθεῖ ἡ ἀνεκτικότητα στήν πολυθρησκεία καί στήν πολυπολιτισμικό­τητα. Γράφει ἐπί λέξει:
«Σύμφωνα μέ τά παραπάνω, ὁ Ἰσραήλ βρέθηκε κατά κάποιο τρόπο ἐγκλωβισμένος στό νέο του περιβάλλον καί σχεδόν νομοτελειακά ὁδηγήθηκε στήν εἰδωλολατρία, ὁδηγώντας ἔτσι τό σχέδιο τοῦ Θεοῦ γιά τόν κόσμο καί πάλι σέ κρίση καί στόν κίνδυνο τῆς ματαίωσής του. Ὁ κίνδυνος αὐτός φαίνεται νά δικαιολογεῖ ὡς ἕνα βαθμό τή βιαιότητα τῆς ἀντίδρασης τοῦ προφήτη Ἠλία, πού παραμένει παρ᾽ ὅλα αὐτά ἀποτροπιαστική. Τό ἐρώτημα πού γεννᾶται στόν σύγχρονο ἀναγνώστη εἶναι ἄν μία τέτοια βίαιη ἐνέργεια, γίνεται ἀνεκτή ἀπό τόν ἴδιο τόν Θεό.
Ἡ ἀπάντηση στό ἐρώτημα αὐτό προκύπτει ἀπό τή συνέχεια τῆς ἱστορίας τοῦ προφήτη Ἠλία. Στό σημεῖο αὐτό ἰδιαίτερο ἐνδιαφέρον παρουσιάζει μία ὁμιλία τοῦ ἱεροῦ Χρυσοστόμου (βλ. PG 56: 583-586), ὅπου ἀναλύεται ὁ τρόπος μέ τόν ὁποῖο ὁ Θεός παιδαγωγεῖ τόν ζηλωτή προφήτη του, ὥστε νά γίνει περισσότερο ἀνεκτικός ἀπέναντι στούς ἀρνητές τῆς πίστης καί ἠπιότερος στίς ἀντιδράσεις του, καθώς ἡ βία δέν ἐπιδοκιμάζεται ἀπό τόν Θεό. Φθάνοντας στό ὄρος Χωρήβ ὁ προφήτης καταφεύγει σέ ἕνα σπήλαιο καί ἀναμένει τήν ἐμφάνιση τοῦ Θεοῦ. Τό ξέσπασμα μιᾶς τρομερῆς θύελλας δίνει στόν Ἠλία τήν ἐντύπωση ὅτι πλησιάζει ὁ Θεός, ἀλλά γρήγορα ἀπογοητεύεται, διαπιστώνοντας ὅτι ὁ Θεός δέν βρισκόταν στή θύελλα. Ἀκολουθεῖ φοβερός σεισμός καί στήν συνέχεια καταστρεπτική φωτιά, ὅμως ἡ ἴδια ἀπογοήτευση ἀναμένει τόν προφήτη, καθώς οὔτε μέσα ἀπό αὐτά τά βίαια ἀλλά τόσο ἐντυπωσιακά φαινόμενα ἐκφράζεται ἡ παρουσία τοῦ Κυρίου, τήν ὁποία νιώθει τελικά ὁ Ἠλίας ὡς ἦχο ἀπό ἐλαφρό ἀεράκι. Μέ τόν τρόπο αὐτό ὁ προφήτης διδάσκεται ὅτι, σέ ἀντίθεση μέ τίς ἀντιλήψεις τῆς ἐποχῆς, ἡ βία καί ἡ ἀπειλή δέν ἀποτελοῦν χαρακτηριστικά του Θεοῦ καί ἑπομένως ἡ πίστη σ᾽ αὐτόν δέν μπορεῖ νά ἐπιβάλλεται μέ βίαιες πρακτικές. Ταυτόχρονα ὅμως, μέσα ἀπό τήν ἀποστολή πού τοῦ ἀνατίθεται, νά χρίσει τόν Ἀζαήλ βασιλιά τῶν Ἀραμαίων, τόν Ἰού βασιλιᾶ τοῦ Ἰσραήλ καί τόν Ἐλισσαῖο ὡς προφήτη, θά διαπιστώσει (βλ. Δ´ Βα κεφ. ι´ καί ια´) ὅτι ἡ τιμωρία ὅσων ἀρνοῦνται τή διαθήκη εἶναι ἔργο τοῦ ἴδιου τοῦ Θεοῦ, ὁ ὁποῖος κατευθύνει τήν Ἱστορία, καί ὄχι τῶν πιστῶν του»17.
4. Σύντομη ἀναίρεση τοῦ ἀντορθοδόξου καί ἀντιεπιστημονικοῦ σχολίου. Μοναδική ἡ δόξα τοῦ προφήτη Ἠλία καί ἀπρόσβλητη
Ἡ ἀντίδραση τοῦ προφήτη Ἠλία καί ἡ σφαγή τῶν ψευδοπροφητῶν τοῦ Βάαλ εἶναι ἀπόλυτα δικαιολογημένη, ἑκατό τοῖς ἑκατό, καί ὄχι «ὡς ἕνα βαθμό», ὅπως θέλει ὁ σχολιαστής. Ὑπάρχουν ἐν πρώτοις παρόμοιες ἐνέρ­γειες τοῦ Θεοῦ, παιδαγωγικοῦ καί ὄχι ἐκδικητικοῦ χαρακτῆρος, πού ἀπο­βλέπουν στό νά παρεμποδίσουν τήν παράδοση τῶν ἀνθρώπων στήν τυραννία καί στίς βιαιότητες τοῦ Διαβόλου καί στήν αἰώνια κόλαση. Ἡ ἀγαπητική αὐτή παιδαγωγία τοῦ Θεοῦ δέν περιλαμβάνει μόνον τούς ἀνθρώπους τῆς γενιᾶς πού ζοῦν, ὅταν ὁ Θεός ἐπεμβαίνει τιμωρητικά, ἀλλά καί τῶν ἑπομένων γενεῶν. Τιμωροῦνται παιδαγωγικά ὀλίγοι γιά νά σωθοῦν οἱ πολλοί κατά τό παρόν καί τό μέλλον. Ὁ ἄπειρος καί αἰώνιος Θεός βλέπει τούς ἀνθρώπους ὅλων τῶν ἐποχῶν ὡς παιδιά του· εἶναι παντεπόπτης καί παντεπίσκοπος· ὄχι κοντόφθαλμος, πού βλέπει καί μάλιστα στραβά, μέχρι τήν μύτη του. Ὅταν λοιπόν μέ τόν κατακλυσμό τοῦ Νῶε κατέπνιξε τό σύνολο τῶν ἀνθρώπων, πλήν τοῦ Νῶε καί τῶν συγγενῶν του, διέπραττε ἆραγε κάτι ἀποτροπιαστικό; Ὅταν στά Σόδομα καί Γόμορα ἔρριξε φωτιά καί θειάφι καί κατέκαψε τούς διεστραμμένους ὁμοφυλόφιλους τῆς περιο­χῆς, ἐνεργοῦσε βίαια καί ἀποτροπιαστικά; Ἡ ἴδια ἡ Βίβλος πού διαβάζει καί διδάσκει ὁ σχολιαστής βλέπει θετικά αὐτές τίς ἐνέργειες τοῦ Θεοῦ, καί μόνον οἱ αἱρετικοί Μανιχαῖοι καί ἄλλοι Γνωστικοί ἀπορρίπτουν τήν Π. Δια­θήκη, γιατί προβάλλει καί δικαιολογεῖ ἕναν δῆθεν κακό καί ἐκδικητικό Θεό.
Ἀκόμη καί στήν φιλάνθρωπη, εἰρηνική, ἀνεκτική, μακρόθυμη Καινή Διαθήκη πού ἄλλαξε καί ἐβελτίωσε τήν νομοθεσία τῆς Π. Διαθήκης, πού γιά τήν ἐποχή της ἦταν τέλεια, θεϊκή, ἀφοῦ ἕνας εἶναι ὁ νομοθέτης ἀμφοτέ­ρων, ἔχομε ἐξαιρέσεις τῆς μή βίας, ὅταν αὐτό ἐπιβάλλει τό θέλημα τοῦ Θεοῦ γιά τήν σωτηρία τῶν ἀνθρώπων, χωρίς οἱ σχετικές ἐνέργειες νά θεω­ροῦνται βίαιες καί ἀποτροπιαστικές. Ὁ ἀπόστολος Πέτρος προκάλεσε τόν θάνατο τοῦ Ἀνανία καί τῆς γυναίκας του Σαπφείρας, διότι ἀπέκρυψαν γιά τόν ἑαυτό τους τμῆμα τῶν χρημάτων ἀπό πώληση κτήματος πού εἶχαν δω­ρήσει στήν Ἐκκλησία18. Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος στήν Πάφο τῆς Κύπρου ἐτύ­φλωσε μέ τήν προσευχή του τόν Ἰουδαῖο ψευδοπροφήτη καί μάγο Ἐλύμα, διότι παρεμπόδιζε τήν προσέλευση τοῦ Ρωμαίου ἀνθυπάτου Σεργίου Παύ­λου στήν χριστιανική πίστη19. Μήπως δέν θά ἐκατηγορεῖτο καί ὁ Κύριος Ἰησοῦς Χριστός, ἀπό τούς σημερινούς οἰκολόγους καί ζωοφίλους, γιατί ἐξήρανε τήν ἄκαρπη συκιά καί γιατί ἐπέτρεψε κατά τήν θεραπεία τῶν δαιμονιζομένων τῶν Γεργεσηνῶν νά εἰσέλθουν οἱ δαίμονες στήν ἀγέλη τῶν χοίρων καί νά τούς πνίξουν στά νερά τῆς λίμνης20; Τελικῶς γιά ὅλους αὐτούς τούς ἀγαπούληδες, πού παρεξηγοῦν τήν ἔννοια τῆς ἀγάπης καί τήν περιορίζουν ὑποκριτικά στά ἀνθρώπινα καί στά παρόντα, καί ἡ αἰώνια κόλαση τῶν ἁμαρτωλῶν, χειρότερη καί ἀπό τόν θάνατο, εἶναι κάτι ἀπα­ράδεκτο καί ἀποτροπιαστικό, γι᾽ αὐτό καί τήν ἀρνοῦνται μαζί μέ τόν Ὠρι­γένη, ὥστε χωρίς φόβο Θεοῦ νά διαπράττουν ὅλες τίς ἀσέβειες καί ὅλες τίς ἁμαρτίες.
Δέν προφήτευσε καί δέν προκάλεσε ὁ Χριστός τήν φρικτή καταστροφή τῶν Ἱεροσολύμων μέ χιλιάδες σκοτωμένους καί αἰχμαλώτους ἀπό τά ρωμαϊκά στρατεύματα; Μετά τά φοβερά «οὐαί» ἐναντίον τῶν Γραμματέων καί Φαρισαίων, πού θά τά χαρακτήριζαν πολλοί σήμερα ὡς ζηλωτικά καί ἀκραῖα, προφητεύει ὅτι θά ὑπάρξει ἀνταπόδοση γιά τούς φόνους τῶν προφητῶν καί τό ἐκχυθέν αἷμα τῶν δικαίων. Θρηνεῖ γιά τήν ἁγία πόλη Ἱερουσαλήμ, πού ἐφόνευσε τούς προφῆτες καί ἐλιθοβόλησε τούς ἀπεσταλμένους τοῦ Θεοῦ, πού δέν θέλησε νά προστατεύσει τά παιδιά της κάτω ἀπό τίς πτέρυγες τοῦ Θεοῦ. Γι᾽ αὐτό καί θά ἐρημωθεῖ δέν θά μείνει «λίθος ἐπί λίθον, ὅς οὐ καταλυθήσεται»21. Τά ἴδια διδάσκει καί στήν παραβολή τῶν κακῶν γεωργῶν τοῦ ἀμπελῶνος, οἱ ὁποῖοι ἰδιοποιήθηκαν τόν ἀμπελῶνα πού τούς παρέδωσε ὁ οἰκοδεσπότης (Θεός), κακοποίησαν καί ἐφόνευσαν τούς ἐργάτες καί ἀπεσταλμένους τοῦ οἰκοδεσπότη καί τελικῶς ἐφόνευσαν τόν Υἱό καί κληρονόμο (τόν Κύριο ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστό). Πῶς λοιπόν πρέπει νά ἀντιμετωπίσει ὁ Κύριος τοῦ ἀμπελῶνος, δηλαδή ὁ Θεός, τούς κακούς αὐτούς γεωργούς; Τήν λογική ἀπάντηση τήν ἔδωσαν οἱ ἴδιοι οἱ Φαρισαῖο: «Κακούς κακῶς ἀπολέσει αὐτούς καί τόν ἀμπελῶνα ἐκδώσεται ἄλλοις γεωργοῖς, οἵτινες ἀποδώσουσι αὐτῷ τούς καρπούς ἐν τοῖς καιροῖς αὐτῶν»22. Τήν καταστροφή τῶν Ἱεροσολύμων μέ τίς χιλιάδες τῶν θανάτων, οἱ ἴδιοι οἱ Φαρισαῖοι ἐνώπιον τοῦ δικαιοκρίτη Χριστοῦ τήν δέχθηκαν ὡς δίκαιη καί λογική, ὄχι ὡς ἀποτροπιαστική, ὅπως θά ἤθελε ὁ ἐμβριθής καθηγητής τῆς Π. Διαθήκης.
Πρόκειται ἀκριβῶς γιά τό ἴδιο πλαίσιο, γιά τό ἴδιο σκηνικό· περιγράφει ὁ Χριστός αὐτό πού συνέβαινε τήν ἐποχή τῶν προφητῶν, τούς ὁποίους ἐφόνευαν καί λιθοβολοῦσαν οἱ ἀσεβεῖς ἡγέτες τοῦ Ἰσραήλ. Ἔπνεαν μένεα ἐναντίον τοῦ προφήτη Ἠλία ὁ Ἀχαάβ καί ἡ Ἰεζάβελ, διότι ἤλεγχε τήν διαθρησκειακή ἀνάμειξη τῆς λατρείας τοῦ Βάαλ μέ τήν λατρεία τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ. Ἡ Ἰεζάβελ μάλιστα ἐνωρίτερα εἶχε φονεύσει πολλούς ἀληθινούς προφῆτες, καί ἀλλοι ἑκατό ἐκρύβονταν ἀπό τόν φόβο τους, μήπως πάθουν τά ἴδια23. Ὁ φόνος τῶν ἑκατό ἀληθινῶν προφητῶν καί οὐσιαστικά ἡ ἀπουσία τῶν ἄλλων, τῶν φοβισμένων, εἶχαν ὡς συνέπεια νά κινδυνεύει ἡ θεοσέβεια, νά κυριαρχήσει ὁ πολυθρησκειακός συγκρητισμός, ὅπως συμβαίνει σήμερα μέ τόν διαθρησκειακό καί διαχριστιανικό Οἰκουμενισμό. Γιά νά μή συμβεῖ αὐτό, ὁ Θεός ἀναθέτει στόν θαρραλέο, στόν ἀσυμβίβαστο, στόν ζηλωτή προφήτη Ἠλία νά ἀνατρέψει αὐτήν τήν κατάσταση. Ὅ,τι πράττει ὁ προφήτης Ἠλίας τό πράττει κατ᾽ ἐντολήν τοῦ Θεοῦ, ὁ ὁποῖος τόν καθοδηγεῖ σέ κάθε του ἐνέργεια, τόν προστατεύει σέ ὅλες τίς δύσκολες στιγμές, καί οὐδέποτε τόν μειώνει, οὔτε τόν ἐπιτιμᾶ, ὅπως ὁ καθηγητής τῆς Π. Διαθήκης, πού ἔβαλε τήν κρίση του πάνω καί ἀπό τήν κρίση τοῦ Θεοῦ, πάνω καί ἀπό τήν κρίση τῆς Ἐκκλησίας, ἡ ὁποία στούς ὕμνους της ἐγκωμιάζει τόν ἔνδοξο προφήτη, ἐπαινεῖ ἀκόμη καί τήν σφαγή τῶν ψευδοπροφητῶν τοῦ Βάαλ, «τῶν ἱερέων τῆς αἰσχύνης».
Δέν γνωρίζει ὁ σχολιαστής ὅτι ἐκτός ἀπό τήν ἐντολή «Οὐ φονεύσεις» τοῦ Δεκαλόγου πού ἔδωσε ὁ Θεός στόν Μωϋσῆ, πού ἔχει γενικό χαρακτήρα καί ἀφορᾶ στήν ἀπαγόρευση τῶν φόνων γιά προσωπικές διαφορές καί ἐνέργειες, ὑπάρχουν συμπληρωματικές διατάξεις στό «Δευτερονόμιο» πού ἐπιτρέπουν τόν φόνο σέ ἐξαιρετικές περιπτώσεις; Μόνον τήν «Ἔξοδο» διάβασε; Διαβάζουμε λοιπόν ἐκεῖ ὅτι ὁ ψευδοπροφήτης πού θά παραπλανήσει τόν λαό καί θά τόν ὁδηγήσει σέ ἄλλες θρησκεῖες πρέπει νά πεθάνει: «Καί ὁ προφήτης ἐκεῖνος ἤ ὁ τό ἐνύπνιον ἐνυπνιαζόμενος ἐκεῖνος ἀποθανεῖται. Ἐλάλησε γάρ πλανῆσαί σε ἀπό Κυρίου τοῦ Θεοῦ τοῦ ἐξαγαγόντος σε ἐκ γῆς Αἰγύπτου, τοῦ λυτρωσαμένου σε ἐκ τῆς δουλείας, ἐξῶσαί σε ἀπό τῆς ὁδοῦ, ἧς ἐνετείλατο σοι Κύριος ὁ Θεός σου πορεύεσθαι ἐν αὐτῇ· καί ἀφανιεῖς τό πονηρόν ἐξ ὑμῶν αὐτῶν». Στή συνέχεια μάλιστα γίνεται αὐστηρότερος ὁ Θεός, δίνοντας ἐντολή ἀκόμη καί συγγενικά σου πρόσωπα νά μή λυπηθεῖς, ἀλλά μέ τά ἴδια σου τά χέρια νά τά ἀποκτείνεις ἤ νά προκαλέσεις τόν λιθοβολισμό τους ἀπό τόν λαό, ὄχι γιατί τά μισεῖς, ἀλλά γιά νά διασωθεῖ ἡ πίστη στόν ἀληθινό Θεό: «Καί πᾶς Ἰσραήλ ἀκούσας φοβηθήσεται καί οὐ προσθήσωσι ποιῆσαι ἔτι κατά τό ρῆμα τό πονηρόν τοῦτο ἐν ὑμῖν». Ἀκόμη καί ὅταν σέ μία πόλη πού κατοικοῦν Ἰσραηλίτες παρουσιασθοῦν πρόσωπα πού κηρύσσουν τήν πίστη σέ ἄλλους θεούς καί ὁδηγοῦν τούς πολίτες στήν ἄρνηση τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ καί στήν ἀποστασία, τότε «ἀναιρῶν ἀνελεῖς πάντας τούς κατοικοῦντας ἐν τῇ γῇ ἐκείνῃ ἐν φόνῳ μαχαίρας, ἀναθέματι ἀναθεματιεῖτε αὐτήν καί πάντα τά ἐν αὐτῇ»24.
Ἑπομένως, ἀκόμη καί ἄν ὁ προφήτης Ἠλίας δέν εἶχε συγκεκριμένη ἐντολή νά σφάξει τούς ψευδοπροφῆτες τοῦ Βάαλ, τούς «ἱερεῖς τῆς αἰσχύνης», καί μέ δική του πρωτοβουλία τό ἔπραξε, ἐφήρμοσε ἐντολή τοῦ Θεοῦ στήν συγκεκριμένη περίπτωση. Γι᾽ αὐτό καί εἶναι ἀξιέπαινος καί τιμᾶται ἀπό τόν Θεό καί τήν Ἐκκλησία, ὅπως ἐπαινοῦνται ὅλοι ὅσοι τηροῦν καί ἐφαρμόζουν τό θέλημα τοῦ Θεοῦ. Δέν ἔπραξε κάτι ἀποτροπιαστικό, ἀλλά κάτι θεάρεστο.
Ἀξίζει ἐδῶ νά σημειώσουμε, ὅτι στήν ὀρθόδοξη βιβλιογραφία, ἀλλά καί στίς πηγές τῶν Ἁγίων Πατέρων εἶναι ἡ πρώτη φορά πού «ὀρθόδοξος» πιστός καί μάλιστα «διδάσκαλος τοῦ Εὐαγγελίου» ἐνσπείρει ἀμφιβολίες καί ἐπιφυλάξεις γιά τήν πράξη αὐτή τοῦ προφήτη Ἠλία. Στήν γνωστή πολύτομη σειρά «Ἡ Παλαιά Διαθήκη μετά συντόμου ἑρμηνείας» τῆς Ἀδελφότητος Θεολόγων «Ὁ Σωτήρ» ὁ σχολιαστής τῶν σχετικῶν χωρίων τῆς σφαγῆς τῶν ψευδοπροφητῶν γράφει: «Μετά ἀπό αὐτά οἱ προφῆται τοῦ Βάαλ συλλαμβάνονται κατ᾽ ἐντολήν τοῦ Ἠλία καί ἐκτελοῦνται. Αὐτοί παρέσυραν τόν λαόν καί τόν μετέπειθαν νά λατρεύη τόν βδελυκτόν Βάαλ. Εἶχαν παραβῆ ρητήν ἐντολή τοῦ Θεοῦ, καί σύμφωνα μέ τόν Νόμον ἔπρεπε νά θανατωθοῦν. Ὁ Ἠλίας ἐνεργεῖ ἐν προκειμένῳ ὡς ὄργανον τοῦ Θεοῦ»25. Στήν γνωστή «Θρησκευτική καί Ἠθική Ἐγκυκλοπαιδεία» στό λῆμμα Ἠλίας ὁ συγγραφεύς, τοῦ ὁποίου δέν δίδεται τό ὄνομα, μετά τήν ἀναφορά στήν θανάτωση τῶν ψευδοπροφητῶν τοῦ Βάαλ, χωρίς ἄλλο σχολιασμό, θετικό ἤ ἀρνητικό, παραθέτει μέσα σέ παρένθεση τήν ἐντολή πού δίδεται ἀπό τόν Θεό στό «Δευτερονόμιο» γιά θανάτωση τῶν ψευδοπροφητῶν (πρβλ. Δευτερ. ιγ´ 2-6), ἐννοώντας προφανῶς ὅτι ὁ προφήτης Ἠλίας ἐκτελοῦσε ἐντολή τοῦ Θεοῦ26.
Ὅλη αὐτή ἡ προβληματική γιά τό μεγάλο ὄντως ἁμάρτημα τοῦ φόνου ἐπιλύεται ἄριστα ἀπό τόν μεγάλο μας δογματικό θεολόγο Ἅγιο Ἰωάννη Δαμασκηνό, ὁ ὁποῖος λέγει: «Ὁ φόνος κακόν· μόνον γάρ Θεοῦ τό χωρίζειν τήν ψυχήν ἐκ τοῦ σώματος, τοῦ καί συνδήσαντος. Εἰ δέ φονεύσω ὑπό Θεοῦ κελευόμενος, καλόν· πᾶν γάρ τό ἐκ τοῦ Ἀγαθοῦ, ἀγαθόν»27. 

Ὑπάρχει καλύτερη ἀπάντηση στόν καθηγητή Μ. Κωνσταντίνου, ὁ ὁποῖος οὔτε τό εἰδικό γνωστικό του ἀντικείμενο τῆς Π. Διαθήκης γνωρίζει καλά οὔτε πολύ περισσότερο τήν διδασκαλία τῶν Ἀγίων Πατέρων.
Δέν θά περιμέναμε βέβαια νά γνωρίζει κανείς ὅλα ὅσα διδάσκουν οἱ Ἅγιοι Πατέρες, ἰδιαίτερα αὐτό τό ἐκπληκτικό ξεκαθάρισμα πού κάνει ὁ Ἅγιος Ἰωάννης Δαμασκηνός γιά τόν κακό καί καλό φόνο. Ὑπάρχει ὅμως κάτι ἄλλο πολύ πιό σημαντικό πού δείχνει ἔλλειψη ἐπιστημοσύνης, ἀντιεπιστημονικότητα στό συζητούμενο σχόλιο – ἄρθρο τοῦ ἐν λόγῳ «θεολόγου». Μή μπορώντας νά βρεῖ ἐπιχειρήματα στίς πηγές, στήν Βίβλο καί στούς Πατέρες, γιά νά θεμελιώσει τήν γνώμη του ὅτι ἡ σφαγή τῶν ψευδοπροφητῶν ἀπό τόν προφήτη Ἠλία ἦταν κάτι ἀποτροπιαστικό, καταφεύγει στόν Ἅγιο Ἰωάννη Χρυσόστομο, ὥστε κάπου νά στηριχθεῖ, νά ἀκουμπήσει, ἀλλά ἀποτυγχάνει παταγωδῶς, διότι χρησιμοποιεῖ νόθο, ψεύτικο, ψευδεπίγραφο ἔργο τοῦ Χρυσοστόμου, μή γνήσιο, πού δέν ἐπιτρέπεται νά τό πράξει οὔτε πρωτοετής φοιτητής τῆς Θεολογίας. Ὅλοι οἱ φοιτητές διδάσκονται γιά τό ποιά εἶναι τά γνήσια, ποιά τά ἀμφιβαλλόμενα καί ποιά τά νόθα ἔργα τῶν Ἁγίων Πατέρων, καί πῶς μέ ποιά ἐπιστημονικά ἐργαλεῖα τά διακρίνουμε. Τό ἴδιο βέβαια συμβαίνει καί μέ τά νόθα, ἀπόκρυφα καί ψευδεπίγραφα τῆς Βίβλου, τῆς Παλαιᾶς καί τῆς Κ. Διαθήκης. Δέν τά ἐπικαλούμαστε ὡς ἐκφράζοντα γνῶμες τῶν Προφητῶν, τῶν Ἀποστόλων καί τῶν Πατέρων, διότι θά λέγαμε ψέμματα, ὅπως ἔλεγε ψέμματα καί παραπλανοῦσε πρόσφατα τούς πολίτες ὁ γνωστός πολιτικός πού παρουσίαζε ὡς γνήσια, γραμμένη μάλιστα ἀπό τόν ἴδιο τόν Χριστό, τήν «Ἁγία Ἐπιστολή τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ». Ὁ καθηγητής λοιπόν πού διδάσκει γιά τά γνήσια καί νόθα ἔργα τῆς Π. Διαθήκης, δέν γνώριζε ὅτι ὑπάρχουν καί νόθα ἔργα τῶν Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας, ὥστε νά ἀποφύγει τήν χρήση τοῦ συγκεκριμένου ἔργου ἤ ἄν τοῦ ἄρεσαν οἱ γνῶμες του νά δηλώσει ὅτι εἶναι νόθο, ὥστε οὔτε τόν Ἅγιο Ἰωάννη τόν Χρυσόστομο νά φορτώσει μέ περίεργες ἰδέες, νά τόν νοθεύσει καί νά τόν κακοποιήσει, στρέφοντάς τον μάλιστα ἐναντίον κορυφαίου προφήτη τῆς Π. Διαθήκης, οὔτε τόν προφήτη Ἠλία νά παρουσιάσει ἀποδοκιμαζόμενο ἔμμεσα ἀπό τόν Θεό γιά μία δῆθεν ἀποτροπιαστική πράξη. Καί τά δύο ἀποτελοῦν ἁγιομαχικές καί πατρομαχι­κές ἐνέργειες, ἀντιεπιστημονικές καί ἀντορθόδοξες.
Ὁ προφήτης Ἠλίας βέβαια δέν ἔχει ἀνάγκη τῆς ἰδικῆς μας συνηγορίας. Ἰσχύει γι᾽ αὐτόν ὅ,τι καί γιά τόν Ἅγιο Ἰωάννη Πρόδρομο, γιά τόν ὁποῖο λέγει τό ἀπολυτίκιό του ὅτι τῶν δικαίων τήν μνήμη τήν τιμοῦμε μέ ἐγκώμια, γιά τόν Πρόδρομο ὅμως καί Βαπτιστή ἀρκοῦν τά ἐγκώμια πού τοῦ ἔπλεξε ὁ ἴδιος ὁ Κύριος Ἰησοῦς Χριστός, τόν ὁποῖο ἀξιώθηκε νά βαπτίσει στά νερά τοῦ Ἰορδάνη28. Δέν θά παραθέσουμε τίς πάμπολες ἐπαινετικές μαρτυρίες τῆς Παλαιᾶς καί τῆς Καινῆς Διαθήκης, ἀλλά καί τῶν Ἁγίων Πατέρων, γιά τόν πυρφόρο, ζηλωτή καί ἔνδοξο προφήτη, πού ἴσως ἀξίζει νά γίνει αὐτό σέ ἄλλη μελέτη, γιά νά φραγοῦν τά στόματα τῶν Οἰκουμενιστῶν Ἠλιομάχων, πού ἐνοχλοῦνται ἀπό τόν καλό καί ἅγιο ζῆλο του. Ἐνδεικτικά θά ὑπενθυμίσουμε μόνον ὅτι ἀξιώθηκε νά συνομιλεῖ μέ τόν Θεό καί νά παίρνει ἐντολές ἀπό τόν ἴδιο, νά τόν διατρέφει καί νά τόν προστατεύει ὁ ἴδιος ὁ Θεός, ὑποδεικνύοντας ἀκόμη καί τούς δρόμους διαφυγῆς του, νά τοῦ δίδει τό χάρισμα τῶν θαυμάτων μέ τό ὁποῖο ἐπλήθυνε τά λιγοστά τρόφιμα τῆς χήρας στά Σαρεπτά, ἀνέστησε τό παιδί της, προκάλεσε τριετῆ ἀνομβρία μέ τήν προσευχή του, τήν ὁποία πάλι προσευχητικά ἔλυσε, ἀξιώθηκε νά δεῖ τήν παρουσία τοῦ Θεοῦ ὡς αὔρα λεπτή στό ὄρος Χωρήβ, καί τελικά ἀνελήφθη στούς οὐρανούς χωρίς νά γνωρίσει τόν θάνατο29. Στήν Καινή Διαθήκη ὁ ἀπεσταλμένος ἀπό τόν Θεό ἄγγελος γιά νά εὐαγγελισθεῖ στόν Ζαχαρία, τόν πατέρα τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου Προδρόμου, τήν γέννησή του, τοῦ λέγει ὅτι ὁ Πρόδρομος θά ἔχει τά χαρίσματα τοῦ προφήτη Ἠλία, τό πνεῦμα καί τήν δύναμή του, ὅτι θά ἐπιστρέψει πολλούς στόν δρόμο τοῦ Θεοῦ, πρᾶγμα πού δείχνει πόσο ἐκτιμοῦσε ὁ Θεός τό ἔργο καί τήν προσφορά του, ἀλλά καί πόσο σεβαστός ἦταν στούς εὐσεβεῖς Ἰσραηλίτες30. Κατά τήν Μεταμόρφωση τοῦ Χριστοῦ στό ὄρος Θαβώρ ἐμφανίζονται οἱ δύο πιό ἐπιφανεῖς μορφές τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης νά τόν πλαισιώνουν, ὁ Μωϋσῆς καί ὁ Ἠλίας, ὡς ἐκπρόσωποι τοῦ Νόμου καί τῶν Προφητῶν31, καί τέλος, γιά νά παραλείψουμε ἄλλες ἀναφορές, θά ἐμφανισθεῖ αὐτός ὁ τολμηρός ὁμολογητής καί ζηλωτής τοῦ Θεοῦ ἔνδοξος προφήτης Ἠλίας πρίν ἀπό τήν δευτέρα παρουσία τοῦ Χριστοῦ, γιά νά ἀντιμετωπίσει τόν Ἀντίχριστο. Αὐτό ἐννοεῖ τό ἀπολυτίκιό του, ὅταν τόν χαρακτηρίζει ὡς «δεύτερο Πρόδρομο τῆς παρουσίας Χριστοῦ»32, δεύτερο μέ πρῶτο Πρόδρομο τόν Ἅγιο Ἰωάννη στήν πρώτη παρουσία τοῦ Χριστοῦ, ὅπως ἑρμηνεύει ὁ Ἅγιος Ἰωάννης Χρυσόστομος τόν λόγο τοῦ Χριστοῦ ὅτι «Ἠλίας μέν ἔρχεται πρῶτον καί ἀποκαταστήσει πάντα»33.
Ἀπό τήν ὑμνολογία τῆς ἑορτῆς του περιοριζόμαστε νά ἀναφέρουμε ἀναφορές ἐπαινετικές πράξεών του, μεταξύ αὐτῶν καί τῆς σφαγῆς τῶν ἱερέων: «Σύ παρανομήσαντα ἤλεγξας ἄνακτα, καί ἱερεῖς ἐθανάτωσας τῆς ἀνομίας»34. «Ἱερεῖς τῆς αἰσχύνης, ὡς δυσμενεῖς, ἔκτεινας ἔνδοξε Προφῆτα, ζήλῳ Θεοῦ πυρπολούμενος»35. «Λόγῳ τῆς χάριτος ἱερατεύων Ἠλιού, τέθυκας τούς ἱερεῖς τῶν προσοχθισμάτων, ἀθώαις σου χερσί, καθάπερ ποδήρει τῷ ζήλῳ κοσμούμενος»36. «Χωρητικόν δοχεῖον σε θείου Πνεύματος ἔγνωμεν· ἄγγελον ἐν γῇ πῦρ ζήλου θείου πνέοντα, δυσσέβειαν τρέποντα καί βασιλεῖς ἐλέγχοντα, χρίοντα προφήτας, Ἠλιού, καί αἰσχύνης συγκόπτοντα μαχαίρᾳ ἱερεῖς»37. «Ζήλῳ τοῦ Κυρίου πυρούμενος, παρανόμους βασιλεῖς σύ διεξήλεγξας σφοδρῶς, τῆς αἰσχύνης ἱερεῖς σύ ἐθανάτωσας θερμῶς»38.
Δέν ἀμφιβάλλουμε ὅτι, ἄν παγιωθεῖ καί στήν Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος ὁ Οἰκουμενισμός τῆς πολυθρησκείας τοῦ νέου Βάαλ, θά ἀπαλειφθοῦν ὅλες αὐτές οἱ ἀναφορές ἀπό τά λειτουργικά μας βιβλία, ὅπως ἤδη ἔχει προγραμ­ματισθῆ καί ἐν μέρει ἔχει πραγματοποιηθῆ, μέ ἐπιστημονική ἀρθρογραφία σάν αὐτή τοῦ «θεολόγου» Μ. Κωνσταντίνου πού παρουσιάσαμε, ἐφ᾽ ὅσον τά περιοδικά «Θεολογία» καί «Ἐφημέριος» ἐξακολουθήσουν νά βρίσκονται στά χέρια Οἰκουμενιστῶν-Συγκρητιστῶν. Ἡ συγγραφή τοῦ παρόντος ἄρ­θρου ὀφείλεται στήν ἐπιθυμία μας νά μή παρασυρθοῦν οἱ ἱερεῖς-ἐφημέριοι, ἀλλά καί ἄλλοι πιστοί, καί μειώσουν τήν τιμή καί τήν ἀγάπη τους πρός τόν ἔνδοξο ζηλωτή προφήτη Ἠλία. Ὁ καθηγητής Μ. Κωνσταντίνου εἶναι μαχητικός καί ζηλωτής Οἰκουμενιστής, συνδιοργανωτής ἀπό πολλῶν ἐτῶν τῶν συμπροσευχῶν μέ τούς Παπικούς στήν Ἐκκλησία τους, ἐπί τῆς ὁδοῦ Φράγκων, καί ἄλλων Οἰκουμενιστικῶν ἐκδηλώσεων, ὅπως τῆς δημι­ουργίας Τμήματος Ἰσλαμικῶν Σπουδῶν στήν Θεολογική Σχολή Θεσσαλο­νίκης καί τῆς μετατροπῆς τοῦ Ὀρθοδόξου μαθήματος τῶν Θρσκευτικῶν σέ πολυθρησκειακό καί πολλῶν ἄλλων. Ἐνῶ δέ κατακρίνει τόν προφήτη Ἠλία γιά βίαιες καί ἀποτροπιαστικές ἐνέργειες, ὁ ἴδιος ἄσκησε ἀπαράδεκτη οἰ­κουμενιστική βία ἐναντίον ρασοφόρων καί τούς ἐξεδίωξε πύξ-λάξ ἀπό τόν παπικό ναό τῶν Φράγκων, ὅταν ἐπῆγαν νά διαμαρτυρηθοῦν γιά τίς συμ­προσ­ευχές. Αὐτό δέν εἶναι ἀποτροπιαστική πράξη καί μάλιστα κατά τήν ἐποχή τῆς Κ. Διαθήκης τοῦ πράου, ἀνεξικάκου καί μακροθύμου Ἰησοῦ; 
το βρήκαμε εδώ

Πέμπτη, 13 Ιουνίου 2019

«Οι προφητείες τελείωσαν-Τώρα θα ξεκινήσουν τα μεγάλα γεγονότα»

«Οι προφητείες τελείωσαν-Τώρα θα ξεκινήσουν τα μεγάλα γεγονότα»: Εφιαλτική προειδοποίηση του Μητροπολίτη Μόρφου (βίντεο)Σε νέες, λεπτομερείς αποκαλύψεις και Προφητείες προχώρησε ο Μητροπολίτης Μόρφου Νεόφυτος για τα επερχόμενα, απαντώντας σε σχετική ερώτηση, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων του Ι. Ναού Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης Ιδαλίου (22-5-2019 μ.Χ.) στην Κύπρο.


ΟΙ ΠΡΟΦΗΤΕΙΕΣ ΤΕΛΕΙΩΣΑΝ – ΤΩΡΑ ΘΑ ΤΑ ΒΛΕΠΟΥΜΕ ΣΤΙΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ
Ο Πανιερώτατος αναφέρθηκε σε μυστικό ζώντα θεοφόρο Γέροντα , ο οποίος του αποκάλυψε ότι οι Προφητείες πλέον ετελείωσαν. Οι Προφητείες πλέον είναι ειδήσεις. Θα τις βλέπουμε στην τηλεόραση και θα τις ακούμε στο ραδιόφωνο τις Προφητείες»! (σ.σ. Που σημαίνει πως ο καιρός ήρθε… Και τα γεγονότα αρχίζουν…)


ΤΟ ΙΣΡΑΗΛ ΘΑ ΧΤΥΠΗΣΕΙ ΤΟ ΙΡΑΝ – Ο ΕΡΝΤΟΓΑΝ ΘΑ ΠΕΣΕΙ
Ο Μητροπολίτης Μόρφου, ανέφερε ακόμη, όσον αφορά τον Παγκόσμιο Πόλεμο, ότι όλα θα ξεκινήσουν από το χτύπημα του Ισραήλ στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν! Τόνισε δε ότι αυτό του το είχε αποκαλύψει ο μακαριστός Γέροντας Θεόδωρος Αγιοφαραγγίτης της Κρήτης (+28-4-2016 μ.Χ.) "σ.σ δείτε εδώ για τον άγιο Γέροντα Θεόδωρο" :
«Παιδιά μου θα πίνεται τον καφέ σας και θα ακούσετε ότι οι Εβραίοι εχτύπησαν το πυρηνικό πρόγραμμα της Περσίας! Τότε θα ξεκινήσουν τα μεγάλα γεγονότα! Και την ίδιαν εποχήν, ή λίγον πιο πριν, θα πέσει ο Ερντογάν»!
(σ.σ. Και όντως, όπως βλέπουμε ο Αμερικανός Πρόεδρος Τραμπ, σε αντίθεση με τον Ομπάμα, είναι παράλογα στρατευμένος να βοηθήσει το Ισραήλ να χτυπήσει την Περσία και να ξεκινήσει ο ολέθριος πυρηνικός Γ΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, που θα καταστρέψει δυστυχώς και το Ισραήλ (Αρμαγεδδών) και τις ίδιες τις ΗΠΑ, που θα καταλήξουν «παράγκες»! Είναι προς το συμφέρον του Αμερικανικού και του Ισραηλινού λαού να σταματήσουν την παράνοια άμεσα! Να σταματήσουν Τραμπ και Νετανιάχου! Και εάν δεν το κάνουν εκείνοι, ας το κάνουν οι προσευχές μας! Γι΄ αυτό και ο Μητροπολίτης ζητά γονατιστά να προσευχόμαστε κάθε βράδυ. Όλοι οι Έλληνες Ελλάδος και Κύπρου)


ΤΡΙΗΜΕΡΟ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ
Ο Πανιερώτατος, μίλησε και για αυτό που θα συμβεί στην Κύπρο, ζητώντας μετάνοια, που είναι όπως είπε και το παράπονο της Παναγιάς:
«Όσον αφορά τον τόπο μας θα περάσουμε ένα τριήμερο εκφοβισμού! Και δεν το περάσαμεν ακόμα»! «Το τριήμερον του φόβου, εάν θα γίνει επί Ερντογάν ή μετά, δεν το ξέρω. Αλλά θα το έχομε», είπε με βεβαιότητα ο Μόρφου!


ΘΕΟΜΗΝΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
Ο Μητροπολίτης Μόρφου, στηλίτευσε τα άθλια και ασεβή νομοσχέδια που περνούν (σ.σ. ιδίως στην Ελλάδα) οι Βουλευτές, τονίζοντας ότι θα φέρουν μεγάλες θεομηνίες και καταστροφές:
«Αυτά τα Νομοσχέδια τα αφύσικα, που κάνουν οι Βουλευτές και στην Ελλάδα και στην Κύπρον, μας είπε η Γερόντισσα της Αττικής που είναι άνθρωπος με φως Θεού, ότι θα φέρουν θεομηνίες! Θα επαναστατήσει η φύσις! Θα ανοίγουν ξαφνικά μέσα στις πόλεις κρατήρες, θα βυθίζονται πολυκατοικίες! Θα γίνονται σεισμοί ασυνήθιστοι! Από τα αφύσικα τα οποία συμβαίνουν! (σ.σ. εννοεί την …………, που στο παρελθόν έφερε τον Κατακλυσμό του Νώε και την εξ ύψους καταστροφή των Σοδόμων και των Γομόρων).


ΟΙ ΤΟΥΡΚΟΙ ΠΟΥ ΘΑ ΑΝΑΛΑΒΟΥΝ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΕΡΝΤΟΓΑΝ ΚΑΙ Η ΦΟΒΕΡΗ ΕΠΙΘΕΣΗ ΤΗΣ ΡΩΣΙΑΣ
«Εμείς πρέπει ως Χριστιανοί Ορθόδοξοι να βλέπουμεν αυτά τα δυο σημεία που προανάφερα, την πτώση του Ερντογάν… Τώρα αν θα είναι πτώση πολιτική ή βιολογική… Άλλοι λένε θα είναι το δεύτερο, άλλοι ότι θα είναι το πρώτο… Εγώ δεν μπορώ να κάμω ερμηνεία σε αυτό. Αλλά θα είναι πτώσις…
Οι επόμενοι που θα μπουν, ως πολιτικοί της Τουρκίας, θα είναι τυγχάρπαστοι. Δηλαδή θα είναι άνθρωποι που δεν θα γνωρίζουν από πολιτική. Και ενώ θα παν να διορθώσουν τα λάθη του Ερντογάν, την αλαζονεία του Ερντογάν, αυτοί θα κάμουν χειρότερα για την Τουρκία. Θα κλείσουν τα Στενά πάνω του Βοσπόρου και οι «φίλοι», οι ψευτόφιλοι οι Ρώσοι, από φίλοι θα γινουν οχτροί μέσα σε μία νύχτα! Και δεν θα μείνει πόλη της Τουρκίας που να μην βομβαρδιστεί«!
Σε άλλο σημείο ο Πανιερώτατος είπε πως «οι Ρώσοι θα ρίξουν και πυρηνικά στην Τουρκία«! (σ.σ. κάτι που δείχνει πως θα βιάζονται πάρα πολύ να προχωρήσουν παρακάτω, προς Μέση Ανατολή και Ισραήλ και θα θελήσουν να ξεμπερδέψουν άμεσα με τους Τούρκους)



ΘΑ ΕΛΕΥΘΕΡΩΘΕΙ Η ΚΥΠΡΟΣ ΧΩΡΙΣ ΠΟΛΕΜΟ
Για την μετάνοια που θα δείξει ο Ελληνισμός της Κύπρου, από το τριήμερο επεισόδιο εκφοβισμού των Τούρκων, δύο μεγάλες ευλογίες θα στείλει ο Θεός, τόνισε ο Μητροπολίτης Μόρφου Νεόφυτος:
«…Και πρέπει να φοβηθούμε. Αρχή σοφίας φόβος Κυρίου! Πρέπει να φοβηθούμε. Για να γονατίσουμε! Και το γονάτισμα και η προσευχή και η μετάνοια και τα δάκρυα θα φέρουν μεγάλες ευλογίες στον τόπο μας. Και μια μεγάλη ευλογία που θα έρθει και το προφήτευσε ο Χατζηφλουρέντζος πριν το ’67, θα ελευθερωθεί όλη η Κύπρος! Χωρίς Πόλεμο! Μπορεί να έχουμε τις τρεις ημέρες κάποια γεγονότα, αλλά δεν θα είναι Πόλεμος όπως το ’74»! 

ΠΟΛΛΟΙ ΤΟΥΡΚΟΙ ΘΑ ΒΑΠΤΙΣΤΟΥΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΙ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ
Και ο Πανιερώτατος συμπλήρωσε:
«Και το άλλον μεγάλον καλόν, που θα λύσει οριστικά το πρόβλημα της Κύπρου, ότι θα Βαπτιστούν πάρα πολλοί Τούρκοι! Και στην Τουρκία και στην Κύπρο! Άρα εμείς οι Χριστιανοί, που πηγαίνουμε σε αγρυπνίες, που πηγαίνουμε σε ομιλίες, που γονατούμε και προσευχόμαστε τις νύχτες – και αν δεν το κάμνωμεν να το κάμνωμε – εμείς αγαπητοί μου, θα είμαστε οι Κατηχητές αυτών των ανθρώπων»!
Δείτε το αποκαλυπτικό βίντεο:
Δείτε ολόκληρο το βίντεο που λέει και άλλα θαυμαστά για πολλά ακόμη  θέματα!

Κυριακή, 27 Ιανουαρίου 2019

«Δεν θέλω, ούτε να σας ξέρω!» Ανοικτή επιστολή προς τους 300 «Έλληνες» βουλευτές.


Δὲν ξέρω ἂν ἀναρωτηθήκατε ποτέ, τί εἶναι γιὰ σᾶς ἡ Ἑλλάδα μας. Δὲν ξέρω ἂν νοιώσατε ποτέ μέσα σας, κάποιο σκίρτημα στὸ ἄκουσμα τούτης τῆς λέξης. Δὲν ξέρω ἂν μπορῶ καὶ ἂν θέλετε ἀλλὰ καὶ ἂν δικαιοῦμαι νὰ σᾶς ἀποκαλῶ, Ἕλληνες!
Κάνω τοῦτες τὶς διατυπώσεις, διότι μὲ τὴν τελευταία ψηφοφορία μέσα στὴ Βουλή, μοῦ δώσατε νὰ καταλάβω, ὅτι, μόνον Ἕλληνες … δὲν εἶσθε! Ἦταν, ἀνέκαθεν, γνωστό, ὅτι ὅσοι «μπαίνατε» στὰ ψηφοδέλτια τῶν διαφόρων κομμάτων, τὸ τελευταῖο ποὺ σᾶς ἐνδιέφερε ἦταν, τό, ποιοὶ νόμοι πρόκειται νὰ ψηφισθοῦν, ποιὸ θὰ ἦταν «ὄφελος» διὰ τὸν ἝΛΛΗΝΑ, ἀλλὰ καὶ γιὰ τὴ δύστυχη ΠΑΤΡΙΔΑ ΜΑΣ, ποιὸ «πρέπει» καὶ ποιὸ «δὲν πρέπει», τί ὁρίζει τὸ Σύνταγμα καὶ τί δὲν ὁρίζει.
ΕΝΑ, μόνο, σᾶς ἐνδιέφερε! Ὁ γιγαντιαῖος μισθός σας καὶ τὰ ὅσα BONUS προέκυπταν ἀπ’ αὐτόν! Οἱ διαξιφισμοὶ μεταξύ σας καὶ οἱ «κοκορομαχίες» γιὰ κάποια, δῆθεν, θέματα, ἀλλὰ καὶ οἱ, δῆθεν, ἀντιπαλότητες καὶ ἀποχωρήσεις ἀπὸ τὴ Βουλή, ἦταν ψεύτικες καὶ προσυνενοημένες καὶ χωρὶς ἰδιαίτερη σημασία. Ἡ ψῆφος τοῦ πολίτη, ποὺ οὐσιαστικὰ σᾶς ἐνδιέφερε, ἦταν γιὰ ἐσᾶς, ὑπόθεση ἐξαπάτησης καὶ κοροϊδίας καὶ ὅπως οἱ πάντες ὁμολογοῦν, μηδὲ καὶ «ὑμῶν ἐξαιρουμένων», τὰ φιλικὰ χτυπήματα στὴν πλάτη, ἦταν μόνο προεκλογικὰ καὶ τὰ φιλιὰ τῆς, δῆθεν, οἰκειότητος, ἦσαν ἁπλῶς «λεκέδες», ποὺ στὴ συνέχεια, στὰ σπίτια σας, ξεπλένατε μὲ μπόλικο οἰνόπνευμα!
Τὸ θέμα ποὺ σᾶς ἀνησυχοῦσε, ἦταν τὰ «γλυκὰ μάτια» τῆς Μέρκελ καὶ ἡ προαγωγὴ ποὺ θὰ σᾶς ἔδινε ὁ Μισέλληνας Κίσσιγκερ. Δὲν τὸν ξέρατε; Δὲν ἀκούσατε ποτὲ τίποτα γι’ αὐτὸν τὸν καταχθόνιο ἐχθρὸ τῆς Ὀρθοδοξίας καὶ τῆς Πατρίδος μας; Εἶναι δυνατὸν νὰ γνωρίζουν ἀκόμη καὶ οἱ ἁπλούστεροι τῶν ἀνθρώπων καὶ ὄχι μόνον ΕΛΛΗΝΕΣ καὶ νὰ μὴν γνωρίζετε ἐσεῖς; Ἀκόμα κι ἂν θέλετε νὰ δεχθῶ κάτι τέτοιο, τότε δὲν εἶσθε οὔτε κἂν ἀφελεῖς, ἀλλὰ μᾶλλον ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΙ!
Εἶναι δυνατὸν νὰ ἀκούονται «φιλελληνικὲς» φωνὲς μέσα στὸ Εὐρωπαϊκὸ Κοινοβούλιο, ἀπὸ ξένους Εὐρωπαίους Εὐρωβουλευτὲς καὶ οἱ τοιοῦτοι Ἕλληνες, νὰ ντρέπονται ἀκόμα καὶ γιὰ τὴν καταγωγή τους καὶ πολλάκις νὰ ἀντιτίθενται σὲ κάθε τι «φιλελληνικὸ» καὶ χρήσιμο γιὰ τὸν Τόπο μας; Εἶναι δυνατόν, νὰ μᾶς ἐφιστοῦν τὴν προσοχή, ξένοι βουλευτὲς καὶ ἀξιωματοῦχοι καὶ νὰ μᾶς παρακαλοῦν, ὡς γνήσιοι φιλέλληνες, νὰ «ρίξουμε» τὴν κυβέρνηση μας, ἀκόμη καὶ πραξικοπηματικά, προκειμένου νὰ γλυτώσῃ ὁ τόπος τοῦτος;
Γιὰ νὰ εἶμαι ἀπολύτως εἰλικρινής, – τοῦτο τὸ ἔχω δηλώσει κατ’ ἐπανάληψιν, καὶ δημοσίως – οὐδέποτε σᾶς ἐμπιστεύθηκα˙ οὐδέποτε σᾶς ψήφισα καὶ αὐτὸ συνιστοῦσα καὶ συνιστῶ σὲ ὅσους μὲ συμβουλεύονται ἐπ’ αὐτοῦ μέχρι σήμερα. Ἔστω κι’ ἂν κάποιοι μοῦ πρότειναν νὰ δέχομαι καὶ ψηφίζω τὸ «μὴ χεῖρον», προσπάθησα νὰ βρῶ … ποιό εἶναι αὐτό; καὶ ὅταν σᾶς ἔβλεπα νὰ ἀλλάζετε ἕδρανα στὴ Βουλὴ καὶ ὁ «δεξιὸς» νὰ γίνεται ξαφνικὰ «ἀριστερὸς» καὶ ὁ «ἀριστερὸς» νὰ γίνεται … «ἀκροδεξιὸς» καὶ … δώστου, καὶ ὅταν εἶδα τοὺς «δεξιοὺς» νὰ μέμφονται τοὺς πρώην «δεξιοὺς» καὶ τοὺς «ἀριστεροὺς» νὰ κατηγοροῦν τοὺς πρώην «ἀριστερούς», σὰν «φασίστες», κατάλαβα ὅτι δὲν ὑπάρχει … «μὴ χεῖρον», ἀλλὰ μόνον … «χείριστον»! Καὶ ὅταν κάποιοι ἄλλοι, – βαλτοί; δὲν ξέρω! – μοῦ ἔθεταν τὸν «φοβερὸν κίνδυνον», ὅτι ἂν ὅλοι ἔκαναν, ἐκεῖνο ποὺ ἐγὼ συνιστοῦσα, θὰ … εἴχαμε «ἀναρχία», γελοῦσα καὶ ἀναρωτιόμουν … «γιατὶ τώρα, δὲν ὑπάρχει ἀναρχία;»
Πέραν ὅμως ὅλων αὐτῶν, καὶ παρὰ τὶς ὅποιες ἀρνητικὲς ἀπόψεις καὶ γνῶμες ποὺ εἶχα καὶ ἔχω γιὰ ἐσᾶς τοὺς βουλευτὲς τοῦ Ἑλληνικοῦ Κοινοβουλίου, οὐδέποτε θὰ μποροῦσα νὰ φαντασθῶ, ὅτι, ΟΛΟΙ ΣΑΣ, ΑΠΟ ΚΟΙΝΟΥ, μὲ μυστικὲς συμφωνίες καὶ συμβουλὲς τῶν ξένων «πατρόνων» σας, θὰ φθάνατε στὸ χθεσινὸ κατάπτυστο, κατάντημά σας!
Δὲν θέλω νὰ σᾶς ξέρω! Μὴν ἔλθετε ποτὲ νὰ μὲ χαιρετήσετε! Μὴν μοῦ παραστήσετε ποτὲ τὸν … ἀθῶο! Ἀκούω τὴ λέξη «βουλευτής» καὶ μοὔρχεται … ἐμετός! Φύγετε ἀπὸ μπροστά μου! Ἀκόμα καὶ οἱ Τοῦρκοι, μοῦ εἶναι περισσότερον συμπαθεῖς, ἀπ’ ὅτι … ἐσεῖς! Ἀκόμη καὶ οἱ Ἀλβανοί, καὶ οἱ Σκοπιανοί, ποὺ τοὺς ὀνομάσατε «Μακεδόνες», ναὶ τοὺς ἐκτιμῶ περισσότερο, ἀπὸ ἐσᾶς τοὺς «Γραικύλους», ποὺ λυσσᾶτε ἐναντίον τῆς Ἑλλάδας μου! Χαθῆτε ἀπὸ τὰ μάτια μου!!!
Πηγαίνετε σ’ ἐκείνους ποὺ σᾶς τιμοῦν καὶ σᾶς καμαρώνουν! Πηγαίνετε σ’ ἐκείνους ποὺ σᾶς ὑποδέχονται μὲ τυμπανοκρουσίες! Πηγαίνετε σ’ ἐκείνους ποὺ σᾶς στήνουν θρόνους καὶ ἐξέδρες καὶ σᾶς λιβανίζουν μὲ ἕνα σωρὸ ψεύτικα λόγια καὶ βλακώδεις κολακεῖες! Νὰ σᾶς χαίρονται καὶ νὰ τοὺς χαίρεσθε! Ἄλλωστε, … «ὅμοιος, ὁμοίῳ ἀεὶ πελάζει»! Ἂν δὲν ξέρετε τί σημαίνει … νὰ πᾶτε νὰ μάθετε, μὴ τυχὸν καὶ προβληματισθεῖτε!
Η ΕΛΛΑΔΑ ΣΑΣ ΔΙΕΓΡΑΨΕ!
ΤΗΝ ΜΟΛΥΝΑΤΕ ΚΑΙ ΑΜΑΥΡΩΣΑΤΕ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ!

Ὅσο κι’ ἂν καμαρώνετε γιὰ τὰ βουλευτηλίκια σας, δὲν εἶσθε ἄξιοι οὔτε γιὰ τὰ … πτύελά μας! Βρωμᾶτε, ἀνθελληνισμὸ καὶ ἐθνικὴ … πτωμαΐλα!

Χαθῆτε ἀπὸ μπροστά μου!
Μάθετε, ὅμως, ὅτι, ἐγώ, τὴν Ἑλλάδα μου, δὲν τὴν ξέγραψα, ὅπως ἐσεῖς!
Μάθετε, ὅτι τὰ Ἔθνη δὲν «φτιάχνονται» μὲ συνωμοσίες καὶ συμφωνίες … κάτω ἀπὸ τὸ τραπέζι!
Μάθετε, – ποὺ ποτέ δὲν πρόκειται νὰ τὸ μάθετε – ὅτι ἡ ΕΛΛΑΔΑ ΜΑΣ, ΦΤΙΑΧΘΗΚΕ ΑΠΟ ΠΟΛΕΜΟΥΣ ΚΑΙ ΜΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΙΜΑΤΑ ΗΡΩΩΝ!

ΚΥΡΙΩΣ ΟΜΩΣ ΦΤΙΑΧΘΗΚΕ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΔΙΟ ΤΟΝ ΘΕΟ!
Μάθετε, ὅτι Αὐτὸς ὁ Θεὸς τὴν στήριξε καὶ τὴν στηρίζει καὶ κανένας Σατανὰς, καμμιὰ Κόλαση, κανένας ἀντίχριστος καὶ μισέλληνας, Κίσσιγκερ, Σόρος, Μέρκελ, Ρότσιλντ, ἢ ὅπως ἀλλοιῶς τὸν λένε – μαγαρίζω καὶ τὸ γραπτό μου μὲ τὰ ὀνόματά τους! – δὲν πρόκειται νὰ τὴν πειράξῃ!

Ταὐτισθήκατε, μὲ τὸν «ἐφιάλτη» καὶ τὸν Πήλιο Γιούση καὶ τὸν κάθε βρωμερὸ προδότη τῶν ἁγίων μας χωμάτων!
Τὸ ἄστρο τῆς Ἑλλάδος, τὸ «ἄναψε» ὁ Ἴδιος ὁ Κύριος καὶ ὅτι ἀνάβει ὁ Θεός, θὰ παραμένῃ ἀναμμένο καὶ ζωντανὸ καὶ θὰ καίῃ καὶ θὰ ζεματάῃ ὅποιον προσπαθεῖ νὰ τὸ … σβύσῃ!

Ἡ Ἑλλάδα ποτέ δὲν πεθαίνει! Δὲν τὸ λέει μόνο τὸ Ἐθνικὸ μας τραγούδι, ἀλλὰ τὸ ἀπέδειξαν καὶ τὸ κραυγάζουν οἱ αἰῶνες! Τὸ μαρτυροῦν οἱ ἀγῶνες τῆς Πατρίδος μας! Τὸ ὁμολογοῦν ἀκόμα καὶ οἱ ἐχθροί της! Ὅσο τὴν … κόβουν, θὰ μεγαλώνῃ! Ὅσο τὴν μειώνουν θὰ … μεγαλουργῇ! Ὅσο τὴν ταπεινώνουν, θὰ … γιγαντώνεται! Ὅσο καὶ ὅσοι, τῆς δείχνουν τὰ «δόντια» τους, θὰ τοὺς εἰρωνεύεται καὶ θὰ τοὺς δείχνῃ τὴν ἱστορία της, τὴ γλῶσσα της, τὴν εὐγένειά της καὶ κυρίως τὴν ΠΙΣΤΗ της!

Γι’ αὐτὸ δὲν τὴ φοβᾶμαι! Εἶναι «ἰδιοκτησία τοῦ Χριστοῦ καὶ τῆς Παναγίας»! Ἔχει τὸ Ἅγιον Ὄρος καὶ τόσους μοναχοὺς ἐκεῖ, ποὺ ἀγρυπνοῦν καὶ παρακαλοῦν! Εἶναι γεμάτη, ἀπὸ Ἐκκλησίες καὶ Μοναστήρια! Εἶναι κατάσπαρτη ἀπὸ κόκκαλα μαρτύρων καὶ ἡρώων τῆς Πίστεως καὶ τῆς Πατρίδος!
Αὐτή, δὲν τὴ φοβᾶμαι! Τ’ ἀκοῦτε, προδότες; Αὐτὴ θὰ ζήσῃ καὶ θὰ ζῇ αἰώνια!
Ἀλὶ ἀπὸ ’σᾶς!!!

Αρχιμ. Τιμόθεος Παπασταύρου
ΙΕΡΟΚΗΡΥΞ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΠΑΤΡΩΝ

το βρήκαμε
εδώ 


σε ευχαριστούμε πολύ π.Τιμοθεεε  μας εκφράζει απόλυτα ο λόγος σου σε ευχαριστουμε ,το προσυπογράφουμε και είμαστε πολλοί..π.π.

Τρίτη, 15 Ιανουαρίου 2019

Ἡ θεμελιακὴ διαφορὰ μεταξὺ πατερικῆς καὶ μεταπατερικῆς θεολογίας*

Γέροντος Σωφρονίου (Σαχάρωφ) 
Οἱ ψυχολόγοι ἐρευνοῦν τὸν ἄνθρωπο μὲ τὸν ἄνθρωπο, δηλαδὴ μὲ ἀνθρώπινες δυνατότητες. Ἀλλὰ ἔτσι οἱ ἄνθρωποι, βλέποντας τὴν ἐσωτερική τους ἀκαθαρσία, ἀπελπίζονται. Ἀντίθετα, ὅταν βλέπουμε τὴν ἐσωτερική μας ἀκαθαρσία μέσα στὸ πνεῦμα τῆς κατανύξεως εἶναι διαφορετικά, γιατὶ δημιουργεῖται προσευχὴ μὲ ἐλπίδα στὸν Χριστό.
Ὑπάρχει διαφορὰ μεταξὺ ψυχολογίας καὶ ἐν Χριστῷ ζωῆς. Η ψυχολογία ἐπιδιώκει νὰ ἀπαλλάξη τὸν ἄνθρωπο ἀπὸ τὰ συμπλέγματα ἐνοχῆς, ἐνῶ στὴν ἐν Χριστῷ ζωὴ βιώνουμε τὴν ὀδύνη, τὸν πόνο λόγῳ τῆς ἀπομακρύνσεως απὸ τὸν Θεὸ καὶ δὲν σταματοῦμε τὴν μετάνοια ἕως ὅτου μεταμορφωθῆ αὐτὴ ἡ ὀδύνη.
 Λυπᾶμαι γιὰ τοὺς Πνευματικοὺς Πατέρες ποὺ ἰσχυρίζονται ὅτι δὲν ἀρκεῖ ἡ πνευματικὴ ζωή, ἀλλὰ χρειάζεται καὶ ἡ ψυχολογία.
 Ἡ διαφορὰ μεταξὺ ψυχολογικοῦ καὶ πνευματικοῦ γεγονότος εἶναι διαφορὰ μεταξὺ ἀνθρωπίνου καὶ θείου. Τὰ πάντα στὴν πνευματικὴ ζωὴ εἶναι καρπὸς ἀνθρωπίνης συνεργείας καὶ θείας Χάριτος.
Ἡ μέθοδος θεραπείας τοῦ ἀνθρώπου
Σωφρόνιος Σαχάρωφ (Ἀρχιμανδρίτης)
Οἱ παρατηρήσεις τῆς ψυχολογίας γιὰ τὸν ἄνθρωπο εἶναι ἀξιόλογες, διότι περιγράφουν ὅτι πέρα απὸ τὴν λογικὴ ὑπάρχει καὶ κάτι ἄλλο βαθύτερο. Ὅμως, οἱ ψυχολογικὲς ἀναλύσεις εἶναι παιδικὲς σὲ σχέση μὲ τὴν διδασκαλία τῶν Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας. Καίτοι οἱ παρατηρήσεις τῆς ψυχολογίας εἶναι ἀξιόλογες, ἐν τούτοις ἡ μέθοδος θεραπείας ποὺ προσφέρει εἶναι πολὺ ἄσχημη. Ἡ ψυχανάλυση δὲν θεραπεύει τὸν ἄνθρωπο, μᾶλλον τὸν συγχύζει περισσότερο.
***
Πρέπει νὰ κάνουμε διάκριση μεταξὺ νευρολογίας καὶ ψυχολογίας. Οἱ νευρολόγοι προσφέρουν πολλὰ στὴν ὑγεία τοῦ σώματος, διότι δίνουν μερικὰ φάρμακα καὶ ἰσορροποῦν κοινωνικὰ τὸν ἄνθρωπο. Ἀλλὰ καὶ αυτοὶ δὲν θεραπεύουν, ἁπλῶς κατευνάζουν τὴν ἐνέργεια τοῦ ἀνθρώπου. Ἡ θεραπεία τοῦ ἀνθρώπου ξεκινᾶ ἀπὸ τὴν θεραπεία τῶν λογισμῶν. Ἀπὸ τὴν θεραπεία τῶν λογισμῶν γίνεται ἡ ἀλλαγὴ τοῦ σώματος. Ἔτσι, ναὶ μὲν οἱ νευρολόγοι μὲ τὰ φάρμακα ἰσορροποῦν τὸν ἄνθρωπο, ἀλλὰ δὲν τὸν θεραπεύουν.
***
Τόσα χρόνια στὸ Μοναστήρι μας ἐδῶ στὴν Ἀγγλία δὲν συνάντησα κάποιον ποὺ νὰ θεραπεύθηκε μὲ τὴν ψυχανάλυση, καίτοι εἶναι ἀνεπτυγμένη στις δυτικὲς κοινωνίες. Ὅμως, πρέπει νὰ εἴμαστε δίκαιοι, ὅτι δηλαδὴ οἱ νευρολόγοι -ἰατροί, ποὺ δίνουν φάρμακα στοὺς ἀσθενεῖς, εἶναι πιὸ ταπεινοὶ ἀπὸ τοὺς ψυχαναλυτὲς καὶ βοηθοῦν τοὺς ἀνθρώπους νὰ ἰσορροπήσουν κοινωνικά. Ἐπίσης, βοηθοῦν καὶ τοὺς ἐντὸς τῆς Ἐκκλησίας, ὅταν ὑπάρχουν προβλήματα νευρολογικῆς φύσεως, ἀπὸ διαφόρους λόγους.
***
Τὸ πνευματικὸ πρόβλημα, δηλαδὴ ἡ ἀπομάκρυνση τοῦ ἀνθρώπου ἀπὸ τὸν Θεό, ἔχει συνέπειες καὶ στὸ σῶμα. Ἡ ψυχὴ τοῦ ἀνθρώπου εὔκολα προσανατολίζεται πρὸς τὴν νέα κατεύθυνση μὲ τὴν μετάνοια, τὸ σῶμα ὅμως, ὅταν ἔχη βλαφθῆ, ἀργεῖ νὰ συντονισθῆ στὴν νέα κατάσταση. Ἐδῶ ἰσχύει ὁ λόγος τοῦ Χριστοῦ: «τὸ μὲν πνεῦμα πρόθυμον, ἡ δὲ σὰρξ ἀσθενής». Σὲ αὐτὴν τὴν κατάσταση, τὸ σῶμα, ποὺ ἔχει ταλαιπωρηθῆ ἀπὸ τὶς ἁμαρτίες, μπορεῖ νὰ βοηθηθῆ μὲ τὰ φάρμακα, ἀλλὰ ἡ τελικὴ θεραπεία θὰ προέλθη ἀπὸ τὴν ὑγεία τῆς ψυχῆς, μὲ τὴν Χάρη τοῦ Θεοῦ.
***
Δυστυχῶς, αὐτοὶ ποὺ συγχέουν τὴν πνευματικὴ ζωὴ μὲ τὴν ψυχανάλυση ἔχουν θέσεις μέσα στὴν κοινωνία καὶ ἡ γνώμη τους ἀκούγεται περισσότερο.
***
Στὸν ψυχολογικὰ ἄρρωστο ἄνθρωπο δὲν ἀσθενεῖ ἀπλῶς τὸ λεγόμενο ὑποσυνείδητο, ἀλλὰ ὁ νοῦς, ποὺ εἶναι ὁ ὀφθαλμὸς τῆς ψυχῆς.
***
Ὅταν ἀκολουθοῦμε τὴν πνευματικὴ ζωή, δὲν μᾶς χρειάζεται ἡ ψυχανάλυση. Σὲ κληρονομικὰ προβλήματα βοηθᾶ ἡ νευρολογία.
***
Ἡ ψυχολογία τῶν ψυχιάτρων ἔχει μιὰ ἄλλη αἴσθηση, σαφῶς διαφορετικὴ ἀπὸ τὴν ὀρθόδοξη διδασκαλία, δηλαδὴ ἡ ἀνθρωπολογία τους εἶναι διαφορετική.
***
Οἱ ψυχολόγοι ἐρευνοῦν τὸν ἄνθρωπο μὲ τὸν ἄνθρωπο, δηλαδὴ μὲ ἀνθρώπινες δυνατότητες. Ἀλλὰ ἔτσι οἱ ἄνθρωποι, βλέποντας τὴν ἐσωτερική τους ἀκαθαρσία, ἀπελπίζονται. Ἀντίθετα, ὅταν βλέπουμε τὴν ἐσωτερική μας ἀκαθαρσία μέσα στὸ πνεῦμα τῆς κατανύξεως εἶναι διαφορετικά, γιατὶ δημιουργεῖται προσευχὴ μὲ ἐλπίδα στὸν Χριστό.
***
Ὑπάρχει διαφορὰ μεταξὺ ψυχολογίας καὶ ἐν Χριστῷ ζωῆς. Η ψυχολογία ἐπιδιώκει νὰ ἀπαλλάξη τὸν ἄνθρωπο ἀπὸ τὰ συμπλέγματα ἐνοχῆς, ἐνῶ στὴν ἐν Χριστῷ ζωὴ βιώνουμε τὴν ὀδύνη, τὸν πόνο λόγῳ τῆς ἀπομακρύνσεως απὸ τὸν Θεὸ καὶ δὲν σταματοῦμε τὴν μετάνοια ἕως ὅτου μεταμορφωθῆ αὐτὴ ἡ ὀδύνη.
***
Λυπᾶμαι γιὰ τοὺς Πνευματικοὺς Πατέρες ποὺ ἰσχυρίζονται ὅτι δὲν ἀρκεῖ ἡ πνευματικὴ ζωή, ἀλλὰ χρειάζεται καὶ ἡ ψυχολογία.
***
Ἡ διαφορὰ μεταξὺ ψυχολογικοῦ καὶ πνευματικοῦ γεγονότος εἶναι διαφορὰ μεταξὺ ἀνθρωπίνου καὶ θείου. Τὰ πάντα στὴν πνευματικὴ ζωὴ εἶναι καρπὸς ἀνθρωπίνης συνεργείας καὶ θείας Χάριτος.
----
*Τὰ ἀποφθέγματα  τοῦ Γέροντος Σωφρονίου περιέχονται στὸ βιβλίο τοῦ Μητροπολίτου Ναυπάκτου καὶ Ἁγίου Βλασίου, Ἱεροθέου «Οἶδα ἄνθρωπον ἐν Χριστῷ» καὶ σταχυολογήθηκαν ἀπὸ τὸν Μοναχὸ Λεόντιο (Ἱ.Μ. Διονυσίου) τὴ Μεγάλη Τρίτη (17) 30-3-2010 καὶ ἀναρτήθηκαν ὑπὸ τὸν τίτλο: Γέροντος Σωφρονίου Σαχάρωφ τοῦ Ἁγιορείτου, καὶ κτήτορος Μονῆς στὸ Essex τῆς Ἀγγλίας  «Διδακτικὰ καὶ ἐσχατολογικὰ ἀποφθέγματα»

πηγή εδώ

Τετάρτη, 12 Δεκεμβρίου 2018

Εξομολόγηση και Ψυχοθεραπεία.--Περί ψυχής καί ψυχολογίας.


+Πρωτοπρεσβύτερου Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου
Απομαγνητοφωνημένη ομιλία στην Αγία Παρασκευή του ομωνύμου προαστίου Αθηνών, στις 18-3-2003.
Εισαγωγή
Τι είναι πρόσληψη;
Τι είναι ψυχιατρική;
Τι είναι ψυχολογία;
Τι είναι ψυχοθεραπευτική;
Υπάρχει ορισμός της ψυχής στην Ψυχοθεραπευτική;
Ορισμός της ψυχής, σύμφωνα με τους Πατέρες της Εκκλησίας
Πρώτο θεολογικό σημείο
Δεύτερο θεολογικό σημείο
Τρίτο θεολογικό σημείο
Τι είναι οι ψυχοθεραπευτικές μεθοδολογίες;
Πώς θεραπεύεται το «εγώ» σύμφωνα με τον Άγιο Μάξιμο τον Ομολογητή
Ο μισών την ψυχήν αυτού ένεκα εμού και του Ευαγγελίου, ούτος σώσει αυτήν
Μπορεί το Μυστήριο να δεχτεί τεχνικές και μεθοδολογίες;
Εισαγωγή
Έχουμε μπροστά μας ένα θέμα πάρα πολύ καίριο πραγματικά, πολύ λεπτεπίλεπτο, που πρέπει να το δούμε με πλεονάζουσα σοβαρότητα, γιατί ακριβώς αυτή η συγκριτική που θέτει το θέμα μπροστά μας, «Ψυχοθεραπεία και Εξομολόγηση», μπορεί να δημιουργήσει συγχύσεις ή ακόμη και περιττές αντιπαλότητες. Επειδή το θέμα είναι πάρα πολύ μεγάλο, στα λίγα λεπτά που διαθέτω μπροστά μου, θα προσπαθήσω να το σκιαγραφήσω πολύ απλά, πολύ αδρά, να πω πολύ μεγάλες έννοιες με απλά λόγια, να το ορίσω στην αγάπη σας και να’ χετε κάποιο στοιχείο, κάποιο επίπεδο, για να μπορείτε όταν γίνονται αυτές οι αναλύσεις να τις καταλαβαίνετε λίγο καλύτερα.
Πρώτα-πρώτα, πού στοχεύει αυτή η συγκριτική; Τι στόχο έχει; «Εξομολόγηση ή ψυχοθεραπεία». Πρώτα-πρώτα για ένα ξεκαθάρισμα εννοιών, να ξέρουμε τι έχουμε μπροστά μας και ποιες είναι οι έννοιες, ποιες είναι οι ορολογίες. Τι εννοούμε «ψυχοθεραπεία». Και ένα δεύτερο, πάρα πολύ ουσιαστικό και πολύ καίριο για την Εκκλησία μας, είναι για να μη γίνει πρόσληψη λαθεμένων στοιχείων.
Τι είναι πρόσληψη;
Τι είναι πρόσληψη: ξέρετε, η Εκκλησία μας όταν μπει σ’ ένα χώρο για να κάνει ποιμαντική, όταν κάνει ιεραποστολή, προσλαμβάνει τα στοιχεία του πολιτισμού που είναι εκεί -του τόπου- τη «σάρκα» του τόπου και μέσα σ’ αυτή τη «σάρκα» ορίζει την αγάπη του Θεού. Και ο Χριστός προσέλαβε την ανθρώπινη σάρκα, την ανθρώπινη φύση. Έτσι λοιπόν η πρόσληψη είναι ένα καίριο θέμα˙ τι προσλαμβάνουμε. Ό,τι είναι προς πρόσληψη, προς αγιασμό, το προσλαμβάνουμε. Βλέπετε, ο Χριστός προσέλαβε την ανθρώπινη φύσηΔεν προσέλαβε την αμαρτία της ανθρώπινης φύσης. Έχουμε εμείς κάτι να προσλάβουμε από αυτούς τους χώρους που γίνονται αυτές οι διεργασίες, ή όχι; Έχουμε να πάρουμε κάτι από όλες αυτές τις μεθοδολογίες που αναπτύσσονται, εμείς, ως νέες τεχνικές προσεγγίσεως των ψυχικών δεδομένων; Πρέπει να τονίσω εκ προοιμίου, για τους χώρους που θα αναφερθώ, της ψυχοθεραπείας ειδικά, ότι όσοι ασχολήθηκαν έχουν ένα καλό κοίταγμα, μια καλή διάθεση, δεν υπάρχει δηλαδή κακότητα. Θέλουν να βοηθήσουν τον σήμερα κουρασμένο και τραυματισμένο άνθρωπο. Γι’ αυτό δεν διαθέτουμε καμία αμφιβολία. Είναι μια προσπάθεια να βοηθήσουν τον άνθρωπο. Αλλά το θέμα είναι το πώς θα βοηθήσουν τον άνθρωπο.
Να αρχίσω πρώτα-πρώτα να ξεκαθαρίζω τους όρους. Οι πιο γνωστοί όροι που έχουμε μπροστά μας είναι οι όροι: ψυχιατρική, ψυχολογία και ψυχοθεραπευτική. Διαφέρουν αυτοί οι τρεις όροι. Να πω πού διαφέρουν και τι είναι. Για να ξέρουν και οι χριστιανοί να μη συγχύζονται και μπλέκουν τα πράγματα.
Τι είναι ψυχιατρική;
Η ψυχιατρική ασχολείται -ως ιατρικός κλάδος- με τις διεργασίες του εγκεφάλου, του νευρικού συστήματος και των νευροδιαβιβαστών. Απλά τα λέω τώρα. Ό,τι αφορά δηλαδή τα σωματικά μεγέθη. Και όπως σεβόμαστε την ιατρική για όλα τα μέλη του σώματός μας, σεβόμαστε και εκείνους που προσεγγίζουν τα οργανικά μεγέθη του εγκεφάλου, του νευρικού συστήματος (ένα όργανο είναι) και των λεγομένων νευροδιαβιβαστών, που είναι μια προσπάθεια που κάνει σήμερα η επιστήμη να βρει βαθύτερες οργανικές διεργασίες, για θεραπεία του ανθρώπου. Είναι ένα οργανικό μέγεθος και, ομολογουμένως, σήμερα ο μεγαλύτερος χώρος της ψυχιατρικής ομολογεί πως ο όρος «ψυχιατρική» είναι ατυχής. Γιατί το περιεχόμενό του είναι σωματικό. Έχουν γραφτεί κείμενα, πάρα πολλά, και στην Ελλάδα μας και στο εξωτερικό για το ατυχές του όρου «ψυχιατρική». Βλέπετε και μόνο ο όρος συγχύζει τα πράγματα. Είναι μια προσέγγιση σωματική. Αυτό το ξεκαθαρίζουμε. Άρα, δεν έχουμε τίποτα με την ψυχιατρική υπ’ αυτήν την έννοια. Εφόσον προσδιορίζει αρρωστημένο εγκεφαλικό μέγεθος, νευρικό σύστημα ή οτιδήποτε άλλο αφορά το σώμα. Μπορεί, φυσικά, το σώμα να αρρωσταίνει από τις διεργασίες της ψυχής. Μπορεί να το δούμε σε λίγο αυτό, αλλά πιστεύω να καταλάβατε πως η ψυχιατρική είναι ένας κλάδος επιστημονικός, θετικός, κοιτάζει το σώμα˙ απλώς έτυχε κάτω από μια λανθασμένη ορολογία να εκφράζει αυτό που εκφράζει. Εξάλλου σ’ άλλες χώρες δεν μιλάνε καν για ψυχιατρική, μιλάνε για διανοητικές νόσους (mental diseases). Έτσι λοιπόν, δε μας αφορά τώρα η ψυχιατρική, εφόσον η ίδια δεν προσπαθεί να μπει σ’ άλλους χώρους που δεν τους κατέχει. Είναι σωματική διεργασία, πιστεύω να το καταλάβατε.
Τι είναι ψυχολογία;
Δεύτερον, η ψυχολογία. Και εδώ ο όρος είναι ατυχής. Γιατί η ψυχολογία τι κάνει; Διαπιστώνει πώς συμπεριφέρεται ο άνθρωπος κάτω από διάφορες συνθήκες. Δηλαδή, αν ένας εργάτης δουλεύει σ’ ένα εργοστάσιο που έχει θόρυβο, αυτός κουράζεται και αρρωσταίνει, επειδή είναι ο θόρυβος μεγάλος. Βλέπει η ψυχολογία και λέει «όταν υπάρχει θόρυβος, αυτός ο άνθρωπος είναι στενοχωρημένος». Είναι μια παρατήρηση μιας συμπεριφοράς. Τα λέω πολύ απλά. Παρατηρεί απλώς πώς κινείται η ψυχή που δεν την ξέρει. Απλώς παρατηρεί συμπεριφορά. Κοιμάται ένας σ’ ένα χώρο που είναι χωρίς ήλιο. Ε, αισθάνεται λίγο άσχημα. Αυτό το παρατηρεί η ψυχολογία. Είναι παρατήρηση συμπεριφοράς.
Τι είναι ψυχοθεραπευτική;
Και υπάρχει και η ψυχοθεραπευτική. Είναι η προσπάθεια πια, κάποιων, για να θεραπεύσουν την ψυχή. Μπορεί κι ένας ψυχίατρος να ξεφύγει από τα όριά του και να κάνει ψυχοθεραπεία. Μπορεί κι ένας ψυχολόγος να ξεφύγει από τα όριά του (παρατήρηση απλώς: να πει για ένα παιδί το οποίο είναι σε μια οικογένεια η οποία φωνάζει, κάνει φασαρία, ότι είναι νευρικό στο σχολείο). Είναι μια ψυχολογική παρατήρηση. Αλλά παρατήρηση δεν είναι ο λόγος περί ψυχής. Είναι μια παρατήρηση πώς εκφέρεται η ψυχή. Η ψυχοθεραπεία, λοιπόν, είναι κάτι τελείως διαφορετικό. Είναι η προσπάθεια να θεραπευτεί η ψυχή. Τονίζω πως δεν είναι ανάγκη να είσαι ψυχίατρος για να κάνεις ψυχοθεραπευτική, ούτε ψυχολόγος. Μπορεί να είσαι ένας ψυχοθεραπευτής, ο οποίος εκφράζει διάφορες φιλοσοφικές αντιλήψεις. Η ψυχοθεραπεία είναι μία έκφραση διαφόρων φιλοσοφικών αντιλήψεων περί ψυχής. Και εδώ είναι το επικίνδυνο, γιατί η ψυχοθεραπευτική θέλει να θεραπεύσει την ψυχή και προτείνει μάλιστα και μεθοδολογίες θεραπείας της ψυχής. Γι’ αυτό εκείνο που μας αγγίζει εμάς κι εκεί που μπορεί να γίνει μίξη, όχι σωστή μίξη, με τα θέματα της εκκλησιαστικής ποιμαντικής θεραπευτικής και εξομολογήσεως, είναι η ψυχοθεραπευτική προσέγγιση. Τα άλλα -είπα- είναι συγκεκριμένα. Αρκεί κι αυτοί να μην εκτρέπονται (μπορεί ένας ψυχολόγος να κάνει ψυχοθεραπευτική˙ εξετράπη από την παρατήρηση, παρατήρηση συμπεριφοράς είναι).
Υπάρχει ορισμός της ψυχής στην Ψυχοθεραπευτική;
Έτσι λοιπόν αν καταλάβατε αυτή τη βασική αφετηριακή τοποθέτησή μου εξ απόψεως ορισμών, μπορώ να προχωρήσω. Άρα στέκομαι στο: τι είναι αυτή η ψυχοθεραπεία; Τι τολμάνε να γιατρέψουν; Πώς γιατρεύουν; Το πρώτο ερώτημα: η ίδια η ψυχιατρική αρχίζει να αρνείται τον όρο ψυχή. Δεν τον ξέρει. Τι είναι αυτό που λένε αυτοί ψυχή; Τι ορίζεται ως ψυχή; Όσο μπόρεσα, έχω κοιτάξει και πολλά συγγράμματα και πολλά λεξικά που αναφέρονται σ’ αυτόν τον χώρο των ψυχο-επιστημών. Ο ορισμός της ψυχής δε δίνεται πουθενά. Ασχολούμεθα δηλαδή με κάτι -αν είμαστε ψυχοθεραπευτές- και δεν ξέρουμε ούτε το περιεχόμενο της αναζητήσεώς μας. Όταν λέω «γεωλόγος» εννοώ αυτόν που ασχολείται με τη γη. Άρα το περιεχόμενο της ερεύνης του είναι η γη. Όταν λέω «βιολόγος» εννοώ αυτόν που ασχολείται με τα του οργανικού βίου του ανθρώπου. Όλες αυτές οι επιστήμες έχουν ένα κέντρο. Ο ψυχοθεραπευτής και φυσικά και ο ψυχολόγος -που απλώς βλέπει τις αντιδράσεις της ψυχής στις διάφορες καταστάσεις- δεν ξέρει το αντικείμενο με το οποίο ασχολείται. Δεν υπάρχει ορισμός της ψυχής στην ψυχοθεραπευτική. Δεν υπάρχει. Ουδείς. Άρα δεν ξέρουν με τι ασχολούνται. Γι’ αυτό ακριβώς να αρχίσω τώρα να κάνω μια θεολογική προσέγγιση, να σας δώσω τι λέει η Εκκλησία μας και μετά θα κάνω μια συγκριτική.
Ορισμός της ψυχής, σύμφωνα με τους Πατέρες της Εκκλησίας
Έχω βρει κάποιους ορισμούς της ψυχής σε κείμενα των πατέρων. Απλώς να παραθέσω δύο από τους πατέρες που προσεγγίζουν την έννοια της ψυχής και δίνουν ορισμό της ψυχής. Υπάρχει ένας απλός ορισμός, αλλά πολύ ουσιαστικός, που δίνεται πρώτα-πρώτα από τον Άγιο Γρηγόριο το Θεολόγο. Μάλιστα αυτός ο ορισμός είναι γραμμένος σ’ ένα από τα κείμενά του, τα «Δογματικά Έπη» («Έπη», δηλαδή τραγούδια), που είναι γραμμένα στο πρωτότυπο σε αρχαία Ελληνική γλώσσα και μάλιστα σε ρυθμό αρχαίων και ιαμβικών στίχων, πάρα πολύ δύσκολα γραμμένα, αλλά εγώ θα διαβάσω μετάφραση. Είναι κορυφαία ποιήματα δογματικά. Λέει ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος στα «Δογματικά Έπη», περί ψυχής: «Η ψυχή είναι πνοή του Θεού και δέχθηκε σύντροφό της ό,τι έδωσε ο Θεός να τη συντροφεύει», το σώμα δηλαδή. Αυτή είναι η προσέγγιση του Γρηγορίου του Θεολόγου, απλή. «Πνοή έδωσε ο Θεός». Έναν πιο προχωρημένο ορισμό, πολύ προχωρημένο ορισμό, μετά από μερικούς αιώνες απ’ το Γρηγόριο το Θεολόγο δίνει ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός, σε εκείνο το περίφημο βιβλίο του -εύχομαι όλοι οι Χριστιανοί να το διαβάσουν- που λέγεται «Έκδοσις ακριβής της Ορθοδόξου πίστεως», όπου ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός βάζει κάτω και αναλύει, απλά και γλαφυρά, τα δόγματα της πίστεώς μας. Γι’ αυτό λέγεται «Έκδοσις ακριβής της Ορθοδόξου πίστεως». Να διαβάσω το κείμενο που γράφει εδώ ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός˙ ορισμός της ψυχής: «ψυχή, λοιπόν, είναι ουσία ζώσα, απλή, ασώματη, αόρατη κατά τη φύση της στα σωματικά μας τα μάτια, λογική και νοερή, ασχημάτιστη. Ενώ χρησιμοποιεί ως όργανο το σώμα και παρέχει σ’ αυτό ζωή και αύξηση και αίσθηση και γέννηση, χωρίς να έχει αλλού νου στην περιοχή της, αλλά είναι η ίδια καθαρή, αυτεξούσια, θελητική, ενεργητική, τρεπτή, δηλαδή εθελότρεπτη˙ είναι και κτιστή, αφού όλα αυτά τα έχει πάρει κατά φύσιν από το Δημιουργό της, απ’ όπου πήρε το είναι κατά φύσιν». Κι έτσι είναι. Πολύ βαθύς ορισμός, πραγματικά θα χρειαζόταν μια ώρα για ανάλυση του ορισμού. Προσέξτε τη λέξη «ουσία». Είναι καίρια για την ανάλυσή μας η λέξη «ουσία» που είναι «απλή». Να θυμηθούμε πάλι το Γρηγόριο το Θεολόγο που λέει πως ο Θεός είναι «απλός», δηλαδή δεν έχει διχασμούς μέσα Του. Και εφόσον η ψυχή είναι κτίσμα του, αλλά είναι εικόνα του Θεού, είναι κι αυτή απλή. Δηλαδή δεν είναι φτιαγμένη να έχει διχασμούς. Και φυσικά είναι αόρατη, λογική και νοερή. Κρατήστε λοιπόν ότι είναι ουσία ζώσα, απλή κι όλα τα άλλα που είπα και φυσικά είναι κτιστή, έχει φτιαχτεί από κάποιον.
Παρακαλώ τώρα την αγάπη σας όσο μπορείτε να με ακολουθήσετε σε τρία κεφαλαιώδη σημεία, που αν γίνουν κατανοητά από το πλήρωμα της Εκκλησίας, τότε θα έχουμε στο χέρι μας τα όπλα για τη διαφοροποίηση και τη διάκρισή μας από όλες τις ψυχοθεραπευτικές μεθοδολογίες. Δεν τις λέω ακόμη ποιες είναι. Να ξέρουμε τι έχουμε εμείς ως θησαυρό στα χέρια μας και μετά βλέποντας το άλλο που έχουν οι άλλοι, θα μπορούμε να κάνουμε τη συγκριτική μας χωρίς αντιπαλότητες. Είπα, σέβομαι τον κόπο και τον μόχθο αυτών των ανθρώπων˙ προσπαθούν κάπου να κρατήσουν κάποιους ανθρώπους. Πιθανώς κι απ’ την αυτοκτονία. Το σέβομαι! Αλλά αυτό δε σημαίνει ότι δέχομαι τη μεθοδολογία ή τους ορισμούς τους. Άλλο που δε λέω ότι είναι βλάσφημοι -δεν ξέρουν, λέω- κι άλλο που εμείς έχουμε μια πλεονάζουσα θεολογία που έχει να δώσει κάλλος και σ’ αυτό που κι εκείνοι κάνουν. Για να δούμε λοιπόν τρία καίρια σημεία της θεολογίας μας, τα οποία δίνουν πραγματικά απαντήσεις σ’ όλη μας την αναζήτηση. Αυτά που σας παρουσιάζω σήμερα έχω τη μεγάλη χαρά για πρώτη φορά να τα παρουσιάζω σε σας σαν ένα σχεδιάγραμμα ενός μεγάλου βιβλίου που ετοιμάζω γι’ αυτά τα θέματα. Για πρώτη φορά καταθέτω το πρώτο μου σχέδιο εδώ στην αγάπη σας.
Πρώτο θεολογικό σημείο
Ποια είναι αυτά τα τρία σημεία, τα καίρια, τα θεολογικά. Μίλησαν πολλοί πατέρες της Εκκλησίας μας, επέλεξα ελάχιστα κομμάτια και περικοπές -να μην σας κουράζω- στις κορυφαίες εκφράσεις τους. Πρώτο θεολογικό σημείο. Γράφει ο Γρηγόριος ο Παλαμάς κάτι καταπληκτικό, ότι η ψυχή του ανθρώπου έχει ουσία και ενέργεια. Μην μπλέκεστε με τις ορολογίες. Ενέργεια είναι ό,τι βλέπουμε να εκφράζεται: τα αισθήματα, τα συναισθήματα είναι ενεργήματα της ουσίας που δεν την προσεγγίζουμε, μια ουσία που δεν μπορούμε να την προσεγγίσουμε. Ενέργεια είναι όλα αυτά με τα οποία εκφέρεται η συμπεριφορά μας. Ουσία και ενέργεια. Λέει ο Γρηγόριος ο Παλαμάς, η ψυχή των ζώων (προσέξτε, λέει ότι τα ζώα έχουν ψυχή, αλλά τι ψυχή) είναι η ζωή του σώματός τους. Δεν υπάρχει όμως ουσία της ψυχής, είναι μόνο ενέργεια. Πεινούν, πηδούν, χορεύουν, γιατί δεν έχουν τίποτα άλλο εκτός από τα ενεργούμενα μέσω του σώματος, γι’ αυτό και όταν διαλύεται το σώμα, συνδιαλύεται και αυτή η ενέργεια μαζί. Είναι μια ενέργεια αυτό. Το λέει και η Αγία Γραφή. Λέει «το αίμα του ζώου ψυχή αυτού εστί». Δεν είναι αυτή η ψυχή που λέμε εμείς, η κατ’ εικόνα, αλλά είναι μια ενέργεια. Άρα βλέπετε, έχουμε ουσία και ενέργεια στην ψυχή μας. Μόνο ο άνθρωπος έχει την ουσία. Τα ενεργήματα είναι κάποιες κινήσεις ζωικές. Δεν είναι μόνο σάρκα το ζώο, έχει μία κίνηση, ο Δημιουργός την έδωσε, αλλά είναι μόνο ενέργειες, όχι ουσία. Λέει ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής : «η ψυχή του ανθρώπου κινείται, είναι θρεπτική και αυξητική». (Αυξάνει, κινείται, θρέφεται, αυτό είναι η ενέργεια της ψυχής). Είναι λέει και «ορμητική». Βλέπετε τα ζώα είναι ορμητικά (έχουν και ορμές) και αυτό είναι ενέργεια, αλλά είναι λέει και λογική, έλλογος˙ πάνω στην ψυχή έρχεται και εγκαθιδρύεται η Χάρις του Θεού. Αυτή είναι η ουσία του Θεού. Τα ζώα έχουν το αυξητικό, έχουν το ορμητικό, αλλά δεν έχουν το έλλογο, γι’ αυτό λέει πάρα πολύ ωραία ο Βασίλειος Καισαρείας, ένας πατέρας της Εκκλησίας που έγραψε μία δική του «Εξαήμερο», ο γνωστός Βασίλειος Καισαρείας (λέω δική του «Εξαήμερο», γιατί άλλοι έγραψαν «Εξαήμερο»): «επειδή τα ζώα δεν έχουν αυτήν την ουσία της ψυχής, ο Θεός αναπλήρωσε την έλλειψη του λογικού με την υπεροχή των αισθητηρίων». Βλέπετε, τα ζώα πηδάνε πιο πολύ από εμάς, τρέχουν πιο γρήγορα από εμάς, κάνουν πράγματα που δεν τα κάνουμε εμείς, γιατί δεν έχουν αυτήν την ουσία της ψυχής, όπου εδράζεται το λογικό, και είναι μόνο το ορμητικό και το θρεπτικό. Αν αγνοήσω την ουσία της ψυχής, όλα τ’ άλλα τι είναι; Ζωώδεις εκφράσεις: θυμός, νεύρα, ταχύτητα, αγωνία, πεινώ, δεν πεινώ, έχω ανάγκες. Αν βγάλω την ουσία που την ξέρει μόνο η Εκκλησία η οποία έδωσε ορισμό, για ποια ψυχή ομιλώ; Αν δεν ξέρω αυτό το σημείο διακρίσεως ουσίας και ενέργειας της ψυχής του Παλαμά, του Βασιλείου Καισαρείας, του Γρηγορίου Θεολόγου και του Μαξίμου, τότε πώς προσεγγίζω την ψυχή; Θα δούμε σε λίγο -μερικά παραδείγματα θα δώσω- ότι όλες οι ψυχοθεραπευτικές μεθοδολογίες αγνοούν το λογικό μέρος της ψυχής και κινούνται στο πώς θα χαλιναγωγήσουν ή και θα ερεθίσουν τα ένστικτα σαν θεραπευτική μεθοδολογία. Αλλά τους λείπει η ουσία του πράγματος. Πώς μπορεί λοιπόν να γιατρέψουν την ψυχή όλη, αφού δεν ξέρουν ότι η ψυχή είναι ουσία και ενέργεια και λένε ότι είναι μόνο ενέργεια; Πιστεύω αυτό να το καταλάβατε.
Δεύτερο θεολογικό σημείο
Δεύτερο θεολογικό σημείο. Δεύτερος ορισμός, και αυτός πολύ απαραίτητος. Έρχεται από το κάλλος της θεολογίας του Αγίου Μαξίμου του Ομολογητού. Θα σας το πω με ένα απλό σχήμα. Λέει, καθετί και φυσικά ο άνθρωπος που έλαβε την ύπαρξη -το είναι- ενώ δεν ήταν τίποτε -από το μη είναι- κινείται. Επειδή τον έφτιαξε μία αιτία και κινείται. Ο άνθρωπος έτσι φτιάχτηκε από το Θεό, κινείται γιατί φτιάχτηκε από το Θεό˙ κινείται, είναι σε μια συνεχή κίνηση. Αυτή η κίνηση είναι φτιαγμένη από το Θεό για να πηγαίνει τον άνθρωπο στο Θεό. Γι’ αυτό γίνεται η κίνηση. Είναι μια κίνηση πάντοτε αναγωγική, προς τα πάνω και συνέχεια κινείται ο άνθρωπος προς το Θεό, μέχρις ότου καταλήξει μέσα στο Θεό, όπου, λέει ο μεγάλος θεολόγος Μάξιμος ο Ομολογητής, εκεί φτάνει σε μία κατάσταση όπου φαίνεται ότι παύει, αλλά δεν παύει. Ο Θεός είναι ατελείωτος, είναι αιώνιος. Δε λέει ο Απόστολος Παύλος «από δόξα εις δόξαν»; Αλλά κάπου αναπαύεται στο Θεό. Που τι σημαίνει; Έγινε άτρεπτος άνθρωπος πια. Ενώ βλέπετε, κινούμεθα προς το Θεό, αλλά αμαρτάνουμε λίγο από δω, λίγο από κει, μας έρχονται λογισμοί, υποκύπτουμε στους λογισμούς, αλλά κινούμεθα προς το Θεό και η θεραπευτική της Εκκλησίας μας είναι να κινηθούμε προς το Θεό. Η Εκκλησία μας μας βάζει να κινηθούμε: προσευχήσου, κάνε μετάνοια, βάλε το είναι σου, η Λειτουργία, να κινηθείς σ’ Αυτόν. Και εμείς πέφτουμε. Ανάπαυση στο Θεό σημαίνει πια μια ακινησία που δεν είναι ακινησία, γίνεται ο άνθρωπος άτρεπτος, η ψυχή του πια κινείται και πάλι κινείται. Πού να σταματήσει; Μέσα στο αιώνιο; Μέσα στο απέραντο; Μέσα στο ατέλειωτο; Να λοιπόν κάτι σπουδαίο. Η κίνηση της ψυχής προς το Δημιουργό της ως θεραπευτική τομή. Αγνοώντας την κίνηση αυτή, πώς μπορείς να προσεγγίσεις τη θεραπευτική;
Ακούστε τι γίνεται στον κόσμο. Κινούνται οι άνθρωποι οριζόντια. Τρέχουνε. Άλλοι τρέχουν πολύ και κουράζονται και άλλοι επειδή κουράστηκαν πάνε να ξεκουραστούν. Άλλοι δεν κάνουνε τίποτα και μόνο αναπαύονται. Και αυτοί που τρέχουν αρρωσταίνουν και αυτοί που δεν τρέχουν αρρωσταίνουν. Τι λέει η Εκκλησία; Λάθος και τα δύο. Αν τρέχεις, χωρίς να τρέχεις προς το Δημιουργό σου, λάθος τρέχεις. Αν δεν κινείσαι, χωρίς να φτάσεις στην ατρεψία, που είπαμε είναι μια στάση, πάλι αρρώστια είναι. Πώς θα κινηθεί ο τεμπέλης, ο οκνηρός και πώς θα κινηθεί ο δυναμικός και ο δραστήριος; Και οι δυο θα κινηθούν προς το Θεό. Δεν είναι δηλαδή τον τεμπέλη να τον βάλω να δουλέψει, ή αυτόν που δουλεύει πολύ να τον βάλω να ξεκουραστεί λίγο. Και τα δύο είναι αρρώστιες. Αν δεν καταλάβουμε αυτήν την κίνηση του Αγίου Μαξίμου του Ομολογητή προς το Θεό, που είναι η μόνη θεραπευτική κίνηση που έχει ο άνθρωπος, δεν κάναμε τίποτα. Ακόμη και στο χώρο της Εκκλησίας. Βλέπετε πώς συνδυάζεται η μετάνοια: εξομολόγηση. Σου λέει, κάνε μια κίνηση. Να κινηθεί το σώμα. Τι είναι η γονυκλισία; Τι είναι η νηστεία; Τι είναι η ενατένιση με το μάτι, της εικόνας; Τι είναι όλες αυτές οι σωματικές πράξεις που κάνουμε στην Ορθοδοξία μας και πολλοί άλλων ομολογιών δεν τις καταλαβαίνουν; Είναι η κίνηση του όλου ανθρώπου προς το Θεό. Τι είναι αυτός ο συνεχής κύκλος των ακολουθιών της Εκκλησίας μας; Η κίνηση πρωί, μεσημέρι, βράδυ: Μεσονυκτικό, Απόδειπνο, Όρθρος, Εσπερινός. Μια συνεχής κίνηση: Ώρες˙ Πρώτη, Τρίτη, Έκτη, Ενάτη. Μια συνεχής ενεργοποίηση προς Αυτόν, προς το Θεό.
Αυτό το σημείο λοιπόν της κινήσεως για μια στιγμή ο Μάξιμος ο Ομολογητής το λέει (είπα αναπαύεται), το λέει και λίγο αλλιώτικα ο Μάξιμος. Βλέπετε «στάση» δεν είναι καλή λέξη. Το λέει «έκσταση». Είναι μια άλλου είδους στάση. Μες το Θεό. Και ενώ αναπαύεσαι είσαι εκεί μέσα. Και επειδή ο Θεός είναι απέραντος, συνέχεια κινείσαι «από δόξα εις δόξαν». Άρα, η θεραπευτική της Εκκλησίας μας, η μοναδική θεραπευτική, αυτό το μέγεθος το ορίζει ως θεραπεία. Βλέπετε, πρώτα ήταν η ουσία και η ενέργεια και μετά έρχεται αυτή η κίνηση, η συνεχής κίνηση προς το Θεό. Αν κάποιος δεν ορίσει τον υπό θεραπεία κάτω απ’ αυτήν την κίνηση, απλώς τον ταλαιπωρεί από δω κι από κει. Τον συγκρατεί, να μην αυτοκτονήσει, να μην απογοητευτεί, να μην καταστρέφει τον κόσμο. Καλά κάνει και τον συγκρατεί, αλλά δεν μπορεί πάντα να τον συγκρατεί, αν δεν τον βάλει σ’ αυτή την κίνηση. Να, βλέπετε μια άλλη ειδοποιός διαφορά. Καίρια, ανεπανάληπτη διαφορά της Εκκλησίας μας απ’ οποιαδήποτε ψυχοθεραπευτική διαδικασία και ας έχει τις καλύτερες προθέσεις. Το ξαναλέω˙ δε θέλω να παρεξηγηθώ. Οι άνθρωποι έχουν καλές προθέσεις και κουράζονται και ιδρώνουν κοντά στους ανθρώπους, κουράζονται πραγματικά. Αλλά δεν είναι η έξοδος της τραγωδίας εκεί που ψάχνουν απλώς.
Τρίτο θεολογικό σημείο
Και ένα καίριο σημείο, το τρίτο σημείο το θεολογικό, μπορεί να δώσει αυτή τη διαφορά. Είναι κάτι πράγματι καταπληκτικό, που είναι γραμμένο από τους μεγάλους αυτούς πατέρες, το Μάξιμο και τον Παλαμά. Να διαβάσω το κείμενο του Μάξιμου. «Ο Θεός», λέει, «ο οποίος δημιούργησε την ανθρώπινη φύση, δεν έβαλε μέσα της ηδονή» -μην το παρεξηγήσετε, ακούστε πώς το ερμηνεύει- «αλλά κάποια νοερή δύναμη προς ηδονή». Θέλω να σταθώ ένα λεπτό, έχει καίρια σημασία. Είμαστε γεμάτοι από αισθήσεις. Βλέπουμε, ακούμε, αισθανόμαστε τα πάντα, όλα είναι αισθήσεις. Οι αισθήσεις είναι απ’ το Θεό, αλλά ο Θεός, λέει, δεν έδωσε ηδονή στην κάθε αίσθηση. Προσέξτε, έδωσε κίνηση προς ηδονή προς το Θεό. Αν οι αισθήσεις στραφούν στο Θεό και κινηθούν προς το Θεό, όλες οι αισθήσεις -αυτό που κάνει η Ορθοδοξία μας. Ο άνθρωπος έχει μέσα του την κίνηση προς ηδονή, το ‘χει μέσα του, αλλά τι ηδονή; Αυτή η ηδονή του «εράσθαι τον Θεόν», λέει ο Μάξιμος, να αγαπάς το Θεό. Αν έχουμε την κίνηση προς ηδονή, όλα τ’ άλλα είναι αισθήσεις (η γεύση κτλ), αν η κίνηση για ηδονή δεν πάει στο Θεό, υπάρχει όμως μέσα, τότε στρέφεται και γίνεται ηδονή των αισθήσεων και εκεί αρχίζει η αμαρτία. Βλέπετε, καίριο σημείο αυτό σε μια ψυχοθεραπευτική διαδικασία και μάλιστα τονίζει ο Μάξιμος «και επειδή είδε ο Θεός πως ο άνθρωπος έτρεψε όλη την ηδονή, την κίνηση προς ηδονή που είχε προς το Θεό, την έτρεψε τώρα προς τις αισθήσεις του, ο Θεός έβαλε ένα φάρμακο και ένα θεραπευτήριο, σπουδαίο θεραπευτήριο, έβαλε την οδύνη, όπου μες την οδύνη και τον πόνο η ηδονή που πάει να ξεσπάσει, να γίνει κάτι κυρίαρχο αρχίζει και υποτάσσεται. Έβαλε λοιπόν την οδύνη ως φάρμακο. Ήρθε η οδύνη και καλύπτει την ηδονή του ανθρώπου.
Αυτά τα τρία καίρια σημεία τα θεολογικά -επιτρέψτε μου να τα επαναλάβω απλώς να τα θυμάστε για τη συνέχειά μας, γιατί εκεί θα στηριχθούμε- ορίζουν την ουσιαστική διαφορά του μυστηρίου της Εκκλησίας, της θεραπευτικής της, από οποιαδήποτε άλλη καλοπροαίρετη και έντιμη κατά τα κοσμικά προσπάθεια θεραπευτικής. Τονίζω πρώτα˙ η διαφορά ουσίας και ενέργειας στην ψυχή. Ενέργειες είναι οι εκφράσεις οι εξωτερικές, ουσία είναι το έλλογο. Ορίζω το δεύτερο˙ η κίνηση προς το Θεό και καμία άλλη κίνηση δεν θεραπεύει τον άνθρωπο παρά μόνο η κίνηση προς το Θεό, όπως τα όρισα από τον Μάξιμο τον Ομολογητή, η κίνηση που γίνεται παύση, έκσταση και ξανά κίνηση. Και τρίτον˙ η δομή της ηδονής, η τάση για την ηδονή, που επειδή δεν την έχουμε προς το Θεό, δεν έχουμε αυτήν την κίνηση να αγαπήσουμε το Θεό ως ηδονή, αυτό ξεσπάει στα οριζόντια μεγέθη. Και θαρρείς και κρατάς στα χέρια σου έναν πύραυλο που πρέπει να εκτοξευτεί προς τα πάνω, αν αποτύχει η διαδικασία της εκτοξεύσεως, σκάει κάτω οριζόντια και συντρίβει τα πάντα στο γύρω περιβάλλον. Αυτό γίνεται. Αυτή η δύναμη για ηδονή που έδωσε ο Θεός, αλλά ηδονή του «εράν Αυτόν», του αγαπάν Αυτόν και είναι η κίνηση προς ηδονή, βλέπετε λέει κίνηση. Κινείσαι στο Θεό και μετά έρχεται αυτή η ηδονή. Αν δεν εκφραστεί προς τα πάνω, επειδή έχει αυτό το δυναμικό, ξεσπάει προς τα κάτω και περνάει μέσα σ’ όλες τις αισθήσεις του ανθρώπου και ο άνθρωπος γίνεται άνθρωπος της ηδονής. Όλα που λέμε, γαστριμαργία… Αυτή η έκρηξη είναι πια. Τρία λοιπόν καίρια θεολογικά σημεία.
Τώρα να δούμε τι κάνει η οποιαδήποτε ψυχοθεραπευτική προσέγγιση. Ξεκαθάρισα την ψυχιατρική ως σωματικές διεργασίες, ξεκαθάρισα την ψυχολογία ως απλώς παρατήρηση πώς συμπεριφέρεσαι και μένει αυτό μόνο, η ψυχοθεραπεία της σύγχρονης κοινωνίας. Οι ψυχοθεραπευτές αυτά που σας είπα δεν τα ήξεραν. Κανονικά έπρεπε να τα ξέρουν, αφού μιλούν για ψυχή, εφόσον μελετούν την ψυχή- πράγμα που δεν το όρισαν, εμείς το ορίσαμε με την ορολογία του Αγίου Ιωάννη του Δαμασκηνού- θα’ πρεπε τουλάχιστον να ψάξουν, τι έχουν πει οι προηγούμενοι αιώνες περί ψυχής. Ξεκίνησαν λοιπόν χωρίς να ξέρουν αυτήν την ιστορία. Και άρχισαν να κάνουν υποθέσεις. Γιατί ο άνθρωπος είναι έτσι; Έβαλαν ορολογίες, δύο βασικές ορολογίες είναι: «νευρώσεις», «ψυχώσεις». Δεν θα μπω στην ανάλυσή τους. Δε θέλω να σας κουράσω. Ποια είναι η αιτία της νευρώσεως; Η μεγάλη αγωνία των ψυχοθεραπευτών˙ πώς θα θεραπεύσουν τη νεύρωση. Βλέπουν τον άνθρωπο κουρασμένο, διαλυμένο.
Προσέξτε τώρα το καίριο σημείο. Άρχισαν να κάνουν υποθέσεις. Η υπόθεση είναι πάντα υπόθεση. Η υπόθεση έχει μέσα της μια φιλοσοφική πρόταση, είναι υπόθεση. Και είπαν η αιτία είναι αυτή, αυτή κι αυτή. Και είπαν 200 και 300 αιτίες, γι’ αυτό σήμερα μπορεί να έχουμε 200 και 300 σχολές ψυχοθεραπευτικής. Ο καθένας πιάνει κάτι. Μπορεί κάπου να ‘χει ένα στοιχείο αλήθειας. Και ξεκινώντας η οποιαδήποτε σχολή να θεραπεύσει, ξέρει εκ προοιμίου τι είναι η αιτία. Απλώς προσπαθεί να τ’ αποκαλύψει. Αν πει ένας ότι είναι εγωισμός, αυτό˙ αν πει ένας ότι είναι το σεξουαλικό, αυτό. Ξέρει από πριν τι είναι σαν υπόθεση φιλοσοφική και ψάχνει να βρει αυτό που όρισε. Και εδώ είναι το μπλέξιμο, ότι όλες οι ψυχοθεραπευτικές μεθοδολογίες είναι φιλοσοφικές μεθοδολογίες. Δεν είναι επιστημονικές προσεγγίσεις. Δεν έχουν καμιά σχέση με την ψυχιατρική (με τον εγκέφαλο, με το νευρικό σύστημα, με τους νευροδιαβιβαστές). Καμιά σχέση. Απλώς μένει η λανθασμένη ορολογία «ψυχιατρική». Άλλο αυτό και άλλο η φιλοσοφία περί της παθήσεως. Θα τονίσω κάτι πάλι πάρα πολύ καίριο. Λένε αυτοί «μα ας μην ξέρουμε τον ορισμό της ψυχής, κτιστή δε λέτε ότι είναι η ψυχή; Κτιστή δεν είναι; Ο Θεός μόνο είναι άκτιστος, κτιστή είναι. Ωραία. Το καθετί κτιστό είναι ερευνώμενο», λένε. Ξέρετε τι λέει ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός; Ότι «παν κτιστόν μη ερευνώμενον». Μα, τι λες Ιωάννη; Αφού είναι κτιστό υπόκειται σε έρευνα, σε μικροσκόπιο, σε παρατήρηση. Ερώτηση: δε μου λέτε, οι ουράνιες δυνάμεις των Αρχαγγέλων είναι κτιστές ή όχι; Κτιστές είναι. Ερευνώνται; ΟΧΙ. Άρα παν κτιστόν μη ερευνώμενον. Και συνεχίζει ο ίδιος Άγιος: «Τι είναι το ομοειδές των ανθρώπων με τις ουράνιες δυνάμεις;» Αυτή η νοερή κίνηση στο Θεό, που δεν την έχουνε την ουσία της ψυχής τα ζώα είπαμε, μόνο ενέργειες έχουνε. Βλέπετε, το μη ερευνώμενο από τον άνθρωπο είναι η ουσία της ψυχής που είναι κτιστή μεν, αλλά μη ερευνώμενηΚατά το ομοειδές με τις ουράνιες δυνάμεις. Άρα η ψυχή δεν ερευνάται. Όποιος τολμήσει να πει ότι είναι υποκείμενο ερεύνης, κάνει λάθος. Κτιστό, αλλά μη ερευνώμενο. Εάν λοιπόν προσπαθούν να την βρουν την ψυχή, δεν μπορούν να την ερευνήσουν. Θα πούνε κάποιοι: μια μέρα θα έρθει μια επιστημονική μεθοδολογία που θα την ανακαλύψει. Όχι, ποτέ. Ενέργειες θα προσδιορίζει. Όχι ουσία ψυχής. Ενέργειες, αυτό που βλέπουμε. Να λοιπόν η κάθε σχολή έρχεται τώρα να κάνει προτάσεις, προτάσεις περί θεραπείας. Και αρχίζει ο μεγάλος κυκεώνας πια της ψυχοθεραπευτικής.
Θα σας δώσω μερικά υποδείγματα, μερικές νύξεις απ’ όλες αυτές τις σχολές, να πάρετε μια μικρή γεύση. Και τονίζω, παρ’ όλες τις έντιμες προσπάθειες πολλών απ’ αυτούς. Αλλά είναι αδύνατον και την ψυχή να ερευνήσουν και να δώσουν στην ψυχή αυτά που σας είπα: ουσία, το λογικό που είναι του Χριστού μας, την κίνηση προς το Θεό και την κάλυψη της ηδονής -προς τα πού; Όλες λοιπόν οι προτεινόμενες προτάσεις τους κινούνται στο επίπεδο το οριζόντιο. Βλέπουν τον άνθρωπο, τον έξω από το Θεό, και πάνε να τον γιατρέψουν. Πώς; Η ουσία; Η κίνηση; Η ηδονή; Όλες οι θεωρίες αυτές -από όλες αυτές κάπου 25 κυριαρχούν στην Ελλάδα σήμερα- όλες, μα όλες, προσεγγίζουν τον άνθρωπο χωρίς το κάλλος αυτών των τριών μεγεθών που σας είπα. Άρα, αδύνατον να γιατρευτεί η ψυχή.
Τι είναι οι ψυχοθεραπευτικές μεθοδολογίες;
Να λοιπόν μερικά παραδείγματα. Το πρώτο γνωστό παράδειγμα, το πολύ γνωστό παράδειγμα, το Φροϋδικό, του πατέρα αυτών των ψυχοθεραπευτικών μεθοδολογιών. Προσέξτε, ψυχίατρος ήταν, αλλά εγκαινίασε το χώρο του συνδυασμού της ψυχοθεραπευτικής με την ιατρική. Άρα έγινε φιλόσοφος. Εκεί δεν είναι επιστήμων. Είναι φιλόσοφος. Προσέξτε. Το τονίζω˙ η κάθε ψυχοθεραπεία είναι φιλοσοφική προσέγγιση, γι΄ αυτό σήμερα στην Ελλάδα πολλοί ψυχοθεραπευτές δεν είναι γιατροί. Μπορεί να περάσουν από ένα σεμινάριο ενός χρόνου, ενάμισι χρόνου και να γίνουν ψυχοθεραπευτές. Μπορεί να πάτε σε μια σχολή κοινωνικών λειτουργών, να πάρετε ένα μάθημα ψυχοθεραπευτικής και να γίνετε ψυχοθεραπευτής, ως κοινωνικός λειτουργός. Είναι φιλοσοφική προσέγγιση, το τονίζω.
Να λοιπόν ο Φρόυντ, μη γνωρίζοντας αυτό το ανοδικό, προσδιορίζει πολύ σωστά ότι η ρίζα του πράγματος είναι στα ένστικτα, λέει. Στην ηδονή, σωστά το προσδιορίζει. Στα ένστικτα. Και εκεί βάζει τον όρο «υποσυνείδητο». Είναι μέσα, είναι κρυμμένο μέσα. Και επειδή υπάρχουν κάποιοι ορισμοί απ’ την κοινωνία, υπάρχουν νόμοι, υπάρχουν εντολές, ε, τις φοβάσαι λίγο και δεν εκδηλώνεις τα ένστικτά σου αυτά, τα φοβάσαι. Αυτές τις εντολές τις λέει «υπερεγώ», πάνω από μένα και με καταπιέζουν. Και λίγο η καταπίεση του νόμου, της ηθικής, λίγο οι ορμές μου, ε, αυτό που βγαίνει στη μέση είναι το «εγώ», τι εμφανίζομαι εγώ. Θέλω μερικά πράγματα να κάνω με τα ένστικτα, με εμποδίζει ο νόμος και η ηθική και είμαι αυτό το «εγώ», το καταπιεσμένο «εγώ». Κι αρχίζει να λέει ποια είναι τα πιο κυρίαρχα ένστικτα. Και βάζει το σεξουαλισμό. Βλέπετε, έτσι ξεκινάει. Κάνει σωστό προσδιορισμό, τα ένστικτα, αλλά ποια ένστικτα; Πώς θα θεραπεύσει αυτά τα ένστικτα; Δεν έχει το ανοδικό, την κίνηση προς το Θεό, δεν έχει την ηδονή-οδύνη. Πώς θα γιατρέψει; Δεν μπορεί.
Και αρχίζει πια η πρόταση της κάθε σχολής να είναι ή παράλληλη με το Φρόυντ ή λίγο διαφορετική. Εδώ στο δικό του μέγεθος, το ξέρετε πολύ καλά, είναι να αρχίσεις να λες τη ζωή σου, να λες, να λες. Για πάρα πολύ καιρό. Η βασική, αρχαία, πρωτογενής μέθοδος του Φρόυντ ήταν μέχρι 5-6-7 χρόνια να κάνεις την κουβέντα αυτή και σιγά-σιγά να αναδυθεί από μέσα σου, να απελευθερωθείς απ’ τα ταμπού, από όλο αυτό το «υπερεγώ» που σε καταπιέζει, νόμοι ηθικοί -μόνο στον ψυχοθεραπευτή τα λες- βγαίνει, βγαίνει, βγαίνει και θα βγει από μέσα σου αυτό (το υποσυνείδητο). Και θεραπεία; Αν ο προσδιορισμός είναι το σεξουαλικό ένστικτο, πώς θα το θεραπεύσει; Τι θα γίνει μ’ αυτή την ηδονή; Πού θα στραφεί αυτή η ανώμαλη ηδονή; Πού θα τη στρέψεις; Δεν υπάρχουν απαντήσεις. Υπάρχει μια φοβερή διαδικασία, η οποία μάλιστα περνάει και από μια άλλη φιλοσοφική μέθοδο, που λέγεται «μεταβίβαση», όπου ο άρρωστος έχει μια σχέση ιδιότυπη με τον θεραπευτή του. Μια σχέση όπου ο θεραπευτής παίρνει τη θέση του γονιού. Ή παίρνει ιδεατά και τη θέση του εραστή, όπου ο θεραπευόμενος -αυτό είναι βασική μεθοδολογία της κλασικής φροϋδικής προσέγγισης- εξιδανικεύει το γιατρό του, το θεραπευτή του. Και εξιδανικεύει και έχει ένα πρότυπο επιτέλους στη ζωή του. Γιατί δεν το ‘χε ποτέ. Γιατί έχει περάσει και από αυτά τα ένστικτα τα εσωτερικά που και λάθος εκφράστηκαν και βρίσκει ένα πρότυπο επιτέλους στη ζωή του. Γιατί δεν το ’χε ποτέ. Και αρχίζει αυτή η φοβερή ιστορία της «μεταβίβασης», όπου γίνεται μια δέσμευση του προσώπου του θεραπευόμενου με το πρόσωπο του θεραπευτή και αυτό θέλει χρόνια διαδικασία. Βλέπετε, ένας στοιχειώδης προσδιορισμός του σεξουαλικού ενστίκτου χωρίς θεραπευτική και με λάθος μεθοδολογία.
Πώς θεραπεύεται το «εγώ» σύμφωνα με τον Άγιο Μάξιμο τον Ομολογητή
Να, αν τολμούσαμε, μερικές άλλες παρατηρήσεις. Η γνωστή ιστορία του Άντλερ. Λέει είναι το ένστικτο της ανωτερότητας. Δε λέει πώς γιατρεύεται. Λέει να βρω πού είναι αυτό και να δω πόσο σωστά θα εκφραστεί. Εδώ είναι η μεγάλη ιστορία. Εμείς το λέμε εγωισμό αυτό. Πώς θα γιατρευτεί αυτό; Πού θα πάει το «εγώ»; Λέει ο Μάξιμος ο Ομολογητής: το «εγώ» θα πάει στο Θεό και θα γίνει πραγματικό «εγώ». Χωρίς το Θεό είναι ένα ηδονικό «εγώ». Βλέπετε, το «εγώ» πάλι. Να βρεθεί μπρος το Θεό. «Εγώ ειμί ο Ων» και εσύ -που είσαι εσύ, το πλάσμα- βρίσκεις τον «εγώ ειμί ο Ων». Αλλά αυτό είναι ένα ταπεινό, ταπεινούμενο «εγώ» και βρίσκεις το πρόσωπό σου μπρος το Θεό. Τι θα γίνει πια αυτό το «εγώ»; Πού θα εκδηλωθεί; Τρόποι, μηχανισμοί, για να καθηλωθεί. Ρωτάει ο Φρόυντ: «Πώς έφτασε ο άνθρωπος σ’ αυτή την κατάσταση; Πώς έφτασε; Φταίει το σεξ». Λέει ο Άντλερ: «Τι προσπαθεί να πετύχει ο άρρωστος μ’ αυτό που κάνει; Ε, να γίνει ηγέτης». Κι έρχεται ένας τρίτος, ο Γιουνγκ που λέει τι συμβολίζει αυτό που κάνει ο άνθρωπος. Αρχίζουν οι συμβολισμοί. Μπαίνει σε μια χαώδη διαδικασία. Τι συμβολίζει αυτό που κάνεις; Μπορεί κάτι να συμβολίζει. Αλλά δεν είναι εκεί η θεραπεία. Και μετά από κει πια, αρχίζει μια ολόκληρη ιστορία, υπάρχουν αυτοί οι μαθητές του Φρόυντ που αρνούνται το Φρόυντ και κάνουν δικές τους σχολές. Λέω, παραδείγματος χάριν, ο Ότο Ρανκ λέει το τραύμα της γέννησης. Ένα παιδί, την ώρα που γεννιέται, περνάει ένα σοκ κι αυτό του μένει για πάντα. Και οτιδήποτε παθαίνει, όποιο ψυχολογικό πρόβλημα, είναι αυτό το τραύμα της γέννησης, συνεχώς. Η γέννηση, λέει, είναι η αιτία του αρχέγονου άγχους. Βλέπετε, το ότι βγαίνεις από τη μήτρα της μητέρας σου και πας στον έξω κόσμο είναι ένα σοκ, λέει. Κι αυτό καθορίζει τη ζωή σου. Το λέει ο Ρανκ. Ο Θεοντόρ Ράιχ λέει κάτι άλλο. Και μάλιστα έχει γράψει ένα βιβλίο που λέγεται «Ακούγοντας με το τρίτο μάτι». Η έλλειψη μητρικής φροντίδας στα πρώτα στάδια της ζωής μας. Μεταθέτει την προηγούμενη θεωρία, το τραύμα της γέννησης στα πρώτα χρόνια, τις πρώτες εβδομάδες της ζωής μας. Μια μητέρα που ήταν λίγο ανέμελη, δούλευε, δεν είχε το παιδί κοντά της κτλ, το ψάχνει, το ψάχνει ο ψυχοθεραπευτής… Αν πας δηλαδή σε μια σχολή των Ραϊχιστών, αυτοί εκ προοιμίου ξέρουν ότι είσαι νευρωτικός, γιατί αυτό οφείλεται στην έλλειψη της μητρικής φροντίδας στα πρώτα έτη της ζωής σου και ψάχνουν εκεί την ιστορία. Κι αν δεν είναι έτσι; Και μπορεί μια περίπτωση να είναι και έτσι. Αλλά εκεί είναι η θεραπεία; Και το βρήκε. Μία περίπτωση μπορεί να είναι κι έτσι. Μπορεί και κάτι να είναι έτσι. Αλλά δεν είναι όλα έτσι.
Ή θα πάτε σε άλλες μεθοδολογίες, όπως ο Έριχ Φρομ, ο γνωστός Έριχ Φρομ που λέει «για να θεραπευτεί ένας άνθρωπος, δεν αρκεί να θεραπευτεί ένας άνθρωπος. Πρέπει να θεραπευτεί όλη η κοινωνία. Γιατί η κοινωνία είναι το παν που ορίζει τα μεγέθη». Ε, πώς θα θεραπευτεί η κοινωνία; «Πρέπει όλοι να περάσουν από ψυχανάλυση», λέει. Μα, μπορεί να γίνει αυτό το πράγμα; Αυτό έχει μια απολυτότητα. Δεν μπορεί να γίνει. Η Εκκλησία τι λέει; Κι εμείς θέλουμε την εν Χριστώ κοινωνία, όλον τον κόσμο να είναι εν Χριστώ κοινωνία. Θεραπεύουμε το πρόσωπο κι αυτό μεταμορφώνει την κοινωνία. Αλλά, το πρόσωπο πώς θεραπεύεται; Με την κίνηση, με την οδύνη, με την άσκηση και τον πόνο. Είναι μια κάθετη άποψη που δεν έχει τίποτε να πει. Ακούστε τι λέει ένας τρομερός ψυχοθεραπευτής, ο Βίλχελμ Ράιχ. Λέει ότι η αιτία της νευρώσεως είναι ότι δεν εκφραζόμαστε σωματικά, ότι δεν αφήνουμε το σώμα μας να εκφραστεί. Και η απόλυτη έκφραση είναι η απόλυτη σεξουαλικότητα. Η έκρηξη της σεξουαλικότητας, λέει ο Βίλχελμ Ράιχ. Η έκρηξη, μια έκρηξη και πρέπει όλο αυτό να εκφραστεί. Ακούστε τη θεραπευτική μέθοδο του Ράιχ: να ουρλιάζεις, να χτυπιέσαι -συγνώμη γι’ αυτά που θα πω- να κάνεις καταναγκαστικό εμετό, να κάνεις αυνανισμό, να κάνεις αμοιβαίο αυνανισμό, αμοιβαίο σεξ και ομαδικό σεξ. Να ξεσπάσει το σώμα. Εδώ δε μιλάμε καν για την τάση προς ηδονή, εδώ είναι πια όλη η ηδονή βαλμένη σε μια έκφραση προς τα έξω. Τι θα γιατρέψει αυτό το πράγμα; Τι σχέση έχουν αυτά μ’ όλο το κάλλος της Εκκλησίας μας; Δυστυχώς η ώρα πέρασε ήδη για να διαβάσω κείμενα των πατέρων. Όλα αυτά τα κείμενα των πατέρων για όλες αυτές τις θέσεις θα τα καταθέσω σ’ αυτό το ταπεινό πόνημα που ετοιμάζω.
Κι έρχονται πολλές άλλες θέσεις, η υπαρξιακή ανάλυση, το πρόβλημα γιατί ζούμε, γιατί υπάρχουμε, η αγωνία του ανθρώπου, του Ρόλλο Μέη. Έρχεται μια άλλη θεωρία, η οποία λέει ότι ο άνθρωπος κατανοείται μόνο υπό τη βάσει της ολότητάς του, πρέπει να καταλάβεις πού ζει, πώς είναι, γιατί είναι έτσι, τι τρώει κτλ., μόνο έτσι θα θεραπεύσεις. Λέγεται μορφολογική θεραπεία αυτή. Πολλά ονόματα˙ ορθολογική ψυχοθεραπεία του Άλμπερτ Έλλις: αδυναμία να αποδείξουμε τίποτα στη ζωή μας, ανάλυση του Μάσλοου: αν αυτοπραγματωθούμε, τότε σώζουμε τη ζωή μας, η ανάλυση του Έρικσον. Απίθανες υποθέσεις. Τα ‘χω μπροστά μου και ζαλίζομαι που τα βλέπω. Και όλη αυτή η ιστορία καταλήγει μετά σε μια μετεξέλιξη, στην ομαδική ψυχοθεραπεία, όπου είδαν ότι έλεγαν θεωρίες ο καθένας, θεωρίες, και ο κάθε ασθενής μπορεί να ήταν κάπου αλλού, σ’ άλλο χώρο να ήταν, κάποια αιτία να είχε. Λέει να τους βάλω όλους μαζί και αν ακουστούν όλες οι περιπτώσεις, θα ‘χουμε το μαζικό. Κι ακούς 20 αιτίες αρρώστιας και λες όλες είναι δικές μας. Ο ένας φωνάζει «έχω αρρωστήσει απ’ τη μητέρα μου», ο άλλος «έχω αρρωστήσει γιατί δεν εξέφρασα το σώμα μου», ο άλλος «γιατί είχα αυτό το στάδιο του σοκ της γεννήσεως», άλλος «γιατί είχα το σεξουαλικό». Τ’ ακούς όλα αυτά σε μια ομάδα και σου λέει: «κάπου μέσα σ’ όλα αυτά είσαι και συ». Και μπαίνεις με μία αρρώστια και βγαίνεις με είκοσι. Ένα απέραντο χάος, που δεν έχει να δώσει τίποτε σ’ αυτήν μας την αναζήτηση.
Ο μισών την ψυχήν αυτού ένεκα εμού και του Ευαγγελίου, ούτος σώσει αυτήν
Ολοκληρώνοντας αυτή τη σύντομη ανάλυση, να πω δυο-τρία πράγματα καταληκτήρια. Μπορεί κάπου να σας βοηθήσουν. Θα καταλάβατε πρώτα-πρώτα πως σε αυτές τις θεραπείες (που σας λέω οι άνθρωποι είναι έντιμοι, ψάχνουν να βρουν κάτι να βοηθήσουν τους ανθρώπους – αλλά πώς;) δε γίνεται λόγος για θεραπεία των παθών, των ορμών, για την ψυχή, για την άσκηση, για το λόγο, για την ηδονή, για τίποτε απ’ όλα αυτά. Κανένας λόγος δε γίνεται. Και τελικά θυμάμαι αυτό που είχε πει ο Χριστός σε εκείνον τον καταπληκτικό του λόγο και οι πατέρες τον ερμηνεύουν. Ερμηνεύσατε ποτέ το λόγο του Χριστού μας, όταν έλεγε «όποιος θέλει να σωθεί, να μισήσει την ψυχή αυτού»; «Ο μισών την ψυχήν αυτού ένεκα εμού και του Ευαγγελίου, ούτος σώσει αυτήν». Το σκεφτήκατε ποτέ; Τραγικό δεν είναι; Να το λέει ο Χριστός; «Ο μισών την ψυχήν αυτού». Μα τι λες, Χριστέ μου; Την ψυχή μας έδωσες. Και λένε οι πατέρες με ένα φοβερό κάλλος, ερμηνευτικό: «μα την ψυχή που κινείται χωρίς ουσία και μόνο με τις ενέργειες, κατά τα ζωικά της μεγέθη». Γι’ αυτό «ψυχή φάγε, πίε, ευφραίνου, έχεις πολλά αγαθά». Βλέπετε; Οι ενέργειες. Και η πλεονάζουσα ενασχόληση με την ψυχή, χωρίς την κίνηση, χωρίς την ουσία και χωρίς τον πόνο και την οδύνη. «Ο μισών την ψυχήν αυτού». Θα μισήσεις αυτήν την ψυχή, με την οποία ασχολείσαι γύρω, γύρω, γύρω, κατά τα ενεργήματα, θα αφήσεις αυτό που ξέρεις και θα πας στη λογοποίηση της ψυχής σου (ουσία), στην κίνηση προς το Θεό (το δεύτερο θεραπευτικό μέγεθος) και τρίτον σ’ αυτή την έκφραση του ξεπεράσματος της ηδονής δια της στροφής στο Θεό και της οδύνης, τον πόνο τον ασκητικό. Κι έρχεται πια το μυστήριο της Εξομολογήσεως. Εκεί να ορίσετε τη θεραπευτική. Και να πάει σ’ άλλο χώρο τον πιστό.
Μπορεί το Μυστήριο να δεχτεί τεχνικές και μεθοδολογίες;
Λένε, τι μου βάζει κανόνα; Αυτός είναι ο κανόνας: στροφή στο Θεό, του σώματος, των αισθήσεων, όλης της υπάρξεώς μου, η λογοποίηση της ψυχής, να βρεθεί μέσα ο Λόγος Χριστός και τότε πια δεν είναι η ψυχή που λέει «ψυχή μου έχεις πολλά αγαθά», είναι η ψυχή που λέει «ψυχή μου, ψυχή μου, ανάστα, τι καθεύδεις;» Βλέπετε τη διαφοροποίηση; Είναι Μεγάλη Σαρακοστή. Και πια το Μυστήριο δε δέχεται τεχνικές αυτών των μεθοδολογιών. Τι τεχνική; Ποια τεχνική; Οι τεχνικές είναι οι φιλοσοφικές εκφράσεις και προσπάθειες να συγκρατήσουμε τον άνθρωπο από το να μην ξεσπάσει από τα πάθη του πιο πολύ, οριζόντια. Καμιά τεχνική δεν μπορούμε να δανειστούμε. Κι έρχομαι σ’ αυτό με το οποίο ξεκίνησα. Ναι, δεν μπορούμε να προσλάβουμε τίποτα απ’ όλα αυτά, από μεθοδολογίες. Δεν είναι δυνατό. Δεν το δεχόμαστε. Άλλο ότι η Εκκλησία για να κάνει Λειτουργία μπορεί να πάρει το πρόσφορο κι απ’ το φούρνο, μια πρόσληψη είναι. Το υποστήριξαν αυτό μερικοί. Όχι εδώ. Δεν έχουμε να προσλάβουμε μεθοδολογία. Να προσλάβουμε από την ψυχιατρική πώς λειτουργεί ο εγκέφαλος, οι νευροδιαβιβαστές, να καταλάβουμε μερικά πράγματα παραπάνω, ακόμη κι απ’ τον ψυχολόγο˙ «να, ένα παιδάκι το οποίο είναι σε μια οικογένεια όπου είναι καταπιεσμένο, στο σχολείο είναι στενοχωρημένο», να τ’ ακούσουμε σαν μια παρατήρηση. Να τ’ ακούσουμε. Αλλά μεθοδολογία ψυχοθεραπευτική δεν μπορούμε να προσλάβουμε. Είναι άνομο για την Εκκλησία μας. Δεν μπορεί να μπει στο Μυστήριο μέσα καμιά τέτοια δομή κατά τα μέτρα πολύ απλά που σας τ’ ανέλυσα.
Ήταν πολύ μεγάλα θέματα, προσπάθησα να τα απλοποιήσω, να τα κάνω μικρά, μικρά, μικρά μηνύματα στην αγάπη σας, κάπου για να ξέρετε λίγο πού θα σταθείτε σ’ αυτό το χάος που επικρατεί σήμερα. Κατά τ’ άλλα όσοι δεν είναι κοντά στην Εκκλησία, έστω αν βοηθούν αυτούς τους ανθρώπους για να μην πηδούνε απ’ τα παράθυρα -μέχρι να βρουν την Εκκλησία- ε, καλό κάνουν κι αυτοί.